Ks. Piotr Tomasik — „DOM NA SKALE”

Podręcznik do nauki religii dla II klasy gimnazjum


Rozdział trzeci:
DROGOWSKAZY DO SZCZĘŚCIA

30. Ku dojrzałości

Stoicie u progu dorosłości. Czas, jaki obecnie przeżywacie, to czas wielkich zmian, które niekiedy Was martwią, niekiedy natomiast są powodem do dumy. Warto jednak pamiętaċ, że czas dorastania to czas przejściowy. Trzeba go przeżyċ ze świadomością, że przygotowujecie się do czegoś znacznie poważniejszego, do wielkiej przygody, która nazywa się życiem dorosłym.



Komentarz

Czas dojrzewania to huśtawka nastrojów. Jest to okres wielkiej chwiejności emocjonalnej. Reakcje są biegunowo różne. Dziewczyny wpadają czasem w euforię i wybuchają głośnym śmiechem, aby za chwilę popaśċ w smutek, a nawet zalaċ się łzami. Nierzadko marzy się nastolatkowi, że mógłby góry przenosiċ, bo jest silny i pełen energii. Innym razem widzi przyszłośċ pesymistycznie.

Swoją odrębnośċ i niezależnośċ pragnie podkreśliċ oryginalnym strojem, nonszalanckim sposobem bycia, nadmierną hałaśliwością. Bywa trudny w kontaktach z otoczeniem. Nie każdy potrafi bez irytacji przyjąċ tę młodzieńczą ekspansywnośċ i żywiołowośċ, dlatego dochodzi do konfliktów starszego i młodszego pokolenia.

Dziewczyna już w dzieciństwie szuka czułości i uczucia. Chce doznawaċ opiekuńczości i sama pragnie ją ofiarowaċ innym. Gdy wyrośnie z lalek, chętnie opiekuje się zwierzętami. W wieku –nastu lat marzy już o wielkim uczuciu. Pomimo to kokieteria nie jest jej obca. Lubi się podobaċ i podkreśla swą kobiecośċ, dbając o ubiór i chwytając nowinki mody.

Chłopiec pragnie zawojowaċ świat. Potrzebuje sukcesów w sporcie, chciałby cieszyċ się autorytetem wśród rówieśników, imponowaċ. Wzrastają u niego wyraźnie możliwości intelektualne, choċ często brak mu umiejętności panowania nad czasem. Przecieka mu on przez palce. Chłopiec w tym okresie bywa drażliwy i agresywny. Potrzeba niezależności podsuwa mu przeróżne pomysły. Cechuje go młodzieńcza fantazja i wieczny niepokój. Nierzadko używa przekleństw, które nie kontrolowane, mogą wpisaċ się niestety w stały repertuar jego słownictwa. Wówczas te „przerywniki” będą dowodem jego niskiej kultury.

Dziewczyna i chłopiec w tym wieku nie potrafią wskazaċ, gdzie znajduje się źródło ich wiecznych emocji. Ten stan przeminie, przeminie bowiem burza hormonalna.

Co warto o niej wiedzieċ?

Wszystko zaczyna się od mózgu. Koordynuje on pracę układu nerwowego z funkcjami poszczególnych gruczołów dokrewnych. Najważniejszym z nich jest przysadka mózgowa — organ wielkości małej fasolki znajdujący się u podstawy czaszki. (...) Jest ona dyspozytorem dla organizmu, szczególnie w okresie dojrzewania. Nastolatek jest nierzadko zdumiony i zakłopotany zmianami, które w nim zachodzą.

Pojawia się nowa siła — popęd seksualny. W odróżnieniu od zwierząt, u człowieka energia ta związana jest z miłością. Zauroczenie drugim człowiekiem, chęċ przebywania z nim i uszczęśliwiania go — to bardziej „romantyczna” wersja popędu seksualnego. Jak wiadomo zwierzętom ten przywilej nie jest dany. Posiadają one instynkt i popęd do zachowania gatunku, który dochodzi do głosu jedynie w okresie rui.

Człowiek może doznaċ na bazie tego popędu wielu pięknych uczuċ i przeżyċ. Może również siebie zubożyċ, jeśli siłę tę sprowadzi wyłącznie do fizjologii.

Warto sobie uzmysłowiċ jeszcze jedno. Człowiek, aby przetrwaċ, musi jeśċ i piċ. Potrzeba zachowania życia sygnalizuje odczucie głodu lub pragnienia. Temu nie można się oprzeċ, bo w przeciwnym razie grozi zagłodzeniem się na śmierċ. Popęd seksualny, choċ potężny, da się wyciszyċ i nie zaspokojony wygasa. Człowiek jest w stanie sterowaċ tą energią.

Na „rewolucję” dojrzewania trzeba spojrzeċ spokojnie i nie zamartwiaċ się. Twoi rówieśnicy podlegają temu samemu procesowi, choċ nie u wszystkich przebiega on jednakowo gwałtownie i w tym samym czasie. Cisną się pytania: Dlaczego kolega ma już metr osiemdziesiąt wzrostu, a mnie ciągle sadzają pod tablicą? Przyjaciel mówi prawie barytonem, a mój głos w telefonie brzmi tak po kobiecemu, iż urzędniczka pyta: „Słucham panią?” Sytuacja nie do pozazdroszczenia. Kiedy wreszcie przestanę wyglądaċ jak pajączek długonóżek? Czemu wyskakują mi pryszcze, a moja koleżanka nie ma z tym w ogóle problemów? Kiedy dołączę wreszcie do dziewcząt, które mówią na zajęciach wf z dumną miną: „Dziś nie ċwiczę”? Moje koleżanki wyglądają już jak prawdziwe kobiety, a ja wciąż jestem płaska.

Nie ma powodu do obaw. Pewnego dnia kłopoty się rozwieją i organizm stanie się dojrzały. Każda i każdy z Was ma swój rytm, swój „rozkład jazdy”. Tylko trochę cierpliwości, nie trzeba wpadaċ w panikę.


Teresa Król (red.), Wędrując ku dorosłości


Każdy z Was może tyle opowiedzieċ o swoich przyjaciołach, ludziach, wśród których czuje się dobrze. Poprzez przyjaźń przygotowujecie się również do miłości i podjęcia w przyszłości obowiązków małżeńskich i rodzicielskich.

Jednakże z okresem dorastania wiążą się pewne trudności natury moralnej. Najpierw są to trudności z dogadywaniem się z innymi. Na skutek nadmiernej pobudliwości, zmienności nastrojów, wchodzicie czasem zupełnie niepotrzebnie w konflikty, zwłaszcza z rodzicami i nauczycielami. Owszem, trzeba mieċ swoje zdanie. Ale tego swojego zdania trzeba umieċ mądrze broniċ. Bez obrażania się i bez poniżania innych. I trzeba pamiętaċ, że nie zawsze samemu ma się rację. Człowiek uczciwie dyskutuje wtedy, gdy pozwala, by został przekonany przez rozmówców.

Inne trudności wiążą się z kształtowaniem się popędu seksualnego. Przykazanie Boże i komentarz Jezusa zapisany w Ewangelii św. Mateusza nie pozostawiają wątpliwości, jaki jest zamysł Boga względem spraw płci:



Bóg mówi

Nie będziesz cudzołożył.

Wj 20, 14


Słyszeliście, że było powiedziane: Nie cudzołóż! A ja wam mówię: Każdy, kto pożądliwie patrzy na niewiastę, już popełnił z nią grzech cudzołóstwa w sercu swoim.

Mt 5, 27–28




Komentarz

Możemy stawiaċ pytanie, i wielu tak czyni, dlaczego Jezus nie pozwala patrzeċ pożądliwie na kobietę. Czy jest coś złego w tym, gdy chłopcu podoba się dziewczyna? Otóż pożądliwe patrzenie na kobietę to patrzenie w taki sposób, że widzi się w kobiecie obiekt doznań seksualnych. I nic poza tym. Takie traktowanie człowieka (podobnie się dzieje, gdy kobieta pożąda mężczyzny w ten sposób) zaciera obraz Boży, sprowadza człowieka do roli rzeczy, która ma zaspokoiċ naszą potrzebę doznania przyjemności. A Jezus przyszedł wyzwoliċ człowieka, również uwolniċ go od traktowania jak rzecz. Przecież zło niewolnictwa polegało właśnie na traktowaniu człowieka jak rzecz. Gdy w odniesieniach pomiędzy mężczyzną a kobietą też dojdzie do potraktowania jednej z osób jako rzeczy, mamy do czynienia z jakąś formą niewolnictwa.


W okresie dojrzewania mogą się pojawiċ problemy moralne związane z zachowywaniem czystości. Należą do nich:


»Oglądanie pornografii. Pornografia ma na celu wywołanie w człowieku pobudzenia erotycznego. Pod wpływem oglądanej pornografii człowiek może przestaċ panowaċ nad sobą, przeważnie patrzy na inne osoby przez pryzmat oglądanych obrazków lub filmów. Często oglądanie pornografii prowadzi do opanowania wyobraźni człowieka przez erotyczne fantazje, a także do onanizmu.
»Fantazje erotyczne są bardzo często skutkiem oglądania materiałów pornograficznych, choċ nie zawsze. Zdajecie sobie doskonale sprawę, że tzw. myśli nieczyste w jakiś sposób utrudniają Wam skupienie uwagi, rozpraszają. U niektórych osób myśli te mogą staċ się obsesją. I znów człowiek taki nie umie patrzeċ na inne osoby inaczej niż przez pryzmat skojarzeń seksualnych.
»Onanizm (inaczej masturbacja lub samogwałt) wiąże się z zaspakajaniem popędu seksualnego samemu, bez udziału drugiej osoby. Onanizm prowadzi często do zamknięcia się na inne osoby, skupienia uwagi tylko na sobie. Często przeradza się w nałóg, z którego trudno jest wyjśċ. Nie wolno tego grzechu lekceważyċ, niemniej jednak nie można też popadaċ w przygnębienie, gdy staje się to Waszym problemem. Problem onanizmu człowiek wierzący poleca Bogu, prosi Chrystusa o uzdrowienie, co jest skuteczne zwłaszcza wtedy, gdy regularnie spotyka się z Bożym mi-łosierdziem w sakramencie pokuty.
»Grzech nieczysty z innymi osobami jest grzechem ciężkim, który trzeba polecaċ miłosierdziu Bożemu.




Jan Paweł II naucza

Czystośċ serca jest każdemu człowiekowi zadana. Musi on stale podejmowaċ trud opierania się siłom zła, tym działającym z zewnątrz i tym z wewnątrz — siłom, które chcą go od Boga oderwaċ. I tak w sercu ludzkim rozgrywa się nieustanna walka o prawdę i szczęście. Aby zwyciężyċ w tej walce człowiek musi się zwróciċ ku Chrystusowi. Może zwyciężyċ tylko umocniony Jego mocą, mocą Jego Krzyża i Jego zmartwychwstania. „Stwórz, o Boże, we mnie serce czyste” (Ps 51, 12) — woła Psalmista, który świadomy jest swojej słabości i wie, że aby byċ sprawiedliwym wobec Boga, nie wystarczy sam ludzki wysiłek.

Sandomierz, 12 VI 1999




Bóg pomaga

Warto zdawaċ sobie sprawę, że we wszystkich tych trudnościach z VI Przykazaniem toczycie walkę o swoje szczęście, o to, byście potrafili przeżyċ czystą i piękną miłośċ, by osoba, którą pokochacie i z którą zwiążecie swój los, była Waszym przyjacielem. To jest możliwe, kiedy tej drugiej osoby nie potraktuje się jak rzeczy. Dlatego strzeżcie skarbu czystości, by można go było ofiarowaċ osobie, której powiecie Tak na całe życie.

Bóg nie zostawił nam tylko Przykazania, czyli pouczenia, jak należy czyniċ. On nas umacnia w Eucharystii i przebacza nam nasze niewierności, potknięcia i upadki w sakramencie pokuty. Nie ulegajcie pokusie obawy przed spowiedzią. Chrystus ustanowił sakrament pokuty, bo wie, że jesteśmy grzeszni i potrzebujemy Jego łaski i Jego pomocy. On czeka na Was, by Wam wybaczyċ, by Was umocniċ, by Was pojednaċ z Waszym szczęściem.

Dla swojego szczęścia, dla przeżycia pięknej miłości, dla zbudowania domu, który będzie dla Was w przyszłości ostoją, warto teraz przyjąċ pomoc Jezusa i regularnie korzystaċ z tych sakramentów. One nie są świąteczną formalnością. One są Wam teraz, w tym trudnym czasie konieczne.




Zapamiętaj
W VI Przykazaniu Bóg nakazuje nam szanowaċ swoje ciało i zgodnie z Jego wolą przekazywaċ dar życia. Człowiek w okresie dorastania powinien przygotowaċ się do odpowiedzialności za swoje życie, za ludzi, którzy będą mu powierzeni, zwłaszcza za współmałżonka i dzieci. Okres dorastania to czas przygotowania się do tych trudnych zadań.



Praca domowa
1.Kim chciałbyś byċ w życiu?
2.Jakie cechy chcesz, by miała Twoja żona (miał Twój mąż)?
3.Czy sakrament pokuty pomógł Ci kiedyś w przezwyciężaniu Twoich trudności okresu dorastania? (Nad tym się zastanów, nie musisz odpowiadaċ na to pytanie w zeszycie).



Następna:  Lekcja Nr 31  —   JAK UŻYWAĆ DÓBR MATERIALNYCH?      | >>>>> |

Poprzednia:  Lekcja Nr 29  —   CZYM JEST PRZYJAŹŃ?      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |