Słownik podręczny


 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź 

Tabernakulum

— (łac. „namiot”). Ozdobna skrzynka, lub szafka, w której przechowywane są konsekrowane hostie, używane do udzielania Komunii św. chorym i umierającym, do błogosławieństwa eucharystycznego, oraz do adoracji przez tych, którzy „nawiedzają” Najświętszy Sakrament. W niektórych kościołach tabernakulum znajduje się za ołtarzem głównym, w innych w bocznej kaplicy. Pali się przed nim świeca, lub przynajmniej światełko elektryczne. Tabernakula chrześcijańskie nawiązują do tabernakulum żydowskiego, czyli przenośnej świątyni, w której Arkę Przymierza, symbolizującą Bożą obecnośċ, przechowywano podczas wędrówki przez pustynię.

TABITA

— jedyna kobieta, którą Nowy Testament nazywa uczennicą Jezusa. Tabita, co znaczy: gazela, mieszkała w Jafie. Była zręczną szwaczką i krawcową, „czyniła dużo dobrego i dawała hojne jałmużny”. Gdy umarła, natychmiast wysłano do Piotra przebywającego w Lidzie dwóch posłańców z prośbą: „Przyjdźdo nas bez zwłoki!” Piotr przybył od razu i gorąco prosił Boga, by przywrócił wspólnocie zmarłą. Potem rzekł: „Tabito, wstań!”, a ona natychmiast otworzyła oczy i usiadła (Dz 9,36–42).

TABOR

— (zob. też Hermon) – z daleka widoczna, samotnie wznosząca się w północno–zachodniej części doliny Jizreel góra, o wysokości 588 m. Zbocza jej są strome i zalesione, a szczyt płaski. Na niej Barak zgromadził wojowników z pokolenia Zabulona i Neftalego i u jej podnóża pobił wojska kananejskie dowodzone przez Siserę. Według tradycji chrześcijańskiej Tabor był miejscem przemienienia Jezusa (Sdz 4,6; Ps 89,13; Mk 9,2–10).

TALITHA KUM

— (zob. też Jair) – tak zwrócił się Jezus po aramejsku do dwunastoletniej córki Jaira. Słowa te znaczą: „Dziewczynko, wstań!” (Mk 5,41).

Talmud

— (hebr. „pouczenie”). Zbiór przekazów żydowskich zawierający Misznę (pouczenie ustne) oraz Gemarę (rozważania dyskusyjne nad Miszną). Istnieją dwie wersje Talmudu: Talmud palestyński i dłuższy Talmud babiloński; obydwa zostały zebrane w V stuleciu po Chrystusie, ale zawierają materiał o wiele wcześniejszy.

Taoizm

— (chin. „właściwa droga”). System wierzeń religijnych i przekonań filozoficznych, który – razem z konfucjanizmem i buddyzmem – ułatwił kształtowanie się chińskiej historii i kultury. Założycielem jego był Lao–Tse, co jest tytułem honorowym (Mądry Starzec) dla Li, chińskiego kierownika archiwum państwowego, który żył około 600 roku przed Chrystusem, a może nawet o wiele wcześniej. Przyjmuje się, że jest on autorem Lao Teh Czing (chin. „O pierwszej zasadzie świata i o jej wpływie”), w której Tao zostało uznane za jedyną drogę ostatecznej rzeczywistości –innymi słowy, za coś immanentnego w rozwoju wszechświata (zasada porządkująca ponad wszelkim życiem) i za sposób, w jaki ludzie powinni porządkowaċ swoje życie zgodnie z Tao. Na tle przewrotów społecznych, jakie nastąpiły podczas panowania dynastii Czou (ok. 1127 – ok. 256 przed Chr.), taoizm uczył, że harmonię można osiągnąċ tylko pod warunkiem, że postawy ludzi i ich prowadzenie się będą zgodne z pierwotną zasadą. System ten został później rozwinięty przez Czuang Czou (ok. 369–286 przed Chr.).

TARS

— znaczące miasto w południowo–wschodniej Azji Mniejszej, które słynęło ze szkół. Tu spotykała się kultura Wschodu z kulturą Zachodu, tu żyli zarówno Grecy, Rzymianie, jak i Żydzi. W Tarsie urodził się i wychował Paweł, a później prowadził swą działalnośċ misyjną. Gdy w 65 r. przed Chr. Rzymianie ustanowili Tars stolicą rzymskiej prowincji Cylicji, nadali zamieszkującym tu Żydom obywatelstwo rzymskie (Dz 21,39).

TARSZISZ

— Stary Testament często mówi o Tarszisz, o okrętach z Tarszisz. Dalekomorska flota Salomona razem z flotą Hirama przywoziły z Tarszisz złoto i srebro, kośċ słoniową oraz małpy i pawie. Gdy Bóg polecił Jonaszowi udaċ się do Niniwy i nawoływaċ jej mieszkańców do nawrócenia, prorok zszedł do Jafy, wsiadł na statek odpływający do Tarszisz, aby jak najdalej uciec od Boga i miejsca, dokąd go Bóg posyłał. Chociaż nie wiadomo, gdzie dokładnie leżało Tarszisz, przyjmuje się, że była to bogata fenicka (Tarszisz w języku fenickim znaczy: topialnia) kolonia, położona daleko na zachód od wybrzeża palestyńskiego, byċ może w południowo–zachodniej Hiszpanii (1 Krl 10,22; 2 Krn 20,36; Ez 27,12; Jon 1,3).

 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź