Słownik podręczny


 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź 

JOAB

— (zob. też Abner) – bratanek króla Dawida, który wyznaczył go na jednego z dowódców swej armii. Był żądny sławy i okrutny. Dopuścił się wielu haniebnych czynów, mając złudną nadzieję, że przypodoba się nimi Dawidowi. Między innymi zabił Absaloma, buntowniczego syna Dawida. Później, gdy spiskował także przeciw królowi Salomonowi, został na jego rozkaz zabity (2 Sm 18,1.14; 1 Krl 2,28–34).

JOASZ

— Stary Testament wspomina o trzech mężczyznach, którzy nosili to imię. Jednym z nich był ojciec Gedeona, drugim – ósmy król Judy (około 835–796 r. przed Chr.), który „czynił to, co jest słuszne w oczach Pańskich”, trzecim – dwunasty król Izraela (około 797–782 r. przed Chr.) i przyjaciel proroka Elizeusza (Sdz 6,11; 2 Krl 12,1–3; 13,14).

JOJADA

— ulubione imię w czasach starotestamentowych. Spośród wielu mężów noszących to imię najbardziej znany jest arcykapłan Jojada, który około 835 r. przed Chr. wprowadził na tron judzki siedmioletniego księcia Joasza i wspierał go w sprawowaniu władzy królewskiej. Jojada uczynił wiele dla odnowienia świątyni i kultu. Pogrzebano go w Mieście Dawidowym obok grobowców królów (2 Krl 11 i 12; 2 Krn 24,15).

JOJAKIM

— król sprawujący przez jedenaście lat rządy w Królestwie Judzkim (608–598 przed Chr.). W 605 r. przed Chr. Jojakim uznał nad sobą władzę króla babilońskiego Nabuchodonozora, ale trzy lata później zbuntował się przeciwko niemu. Wtedy Nabuchodonozor wysłał do Judy najpierw oddziały Chaldejczyków, Aramejczyków, Moabitów i Ammonitów, a w końcu wyruszył sam. Jojakim umarł w czasie oblężenia Jerozolimy (2 Krl 23,36–37; 24,1–6).

JOJAKIN

— zwany też Jechoniaszem albo Konją, zasiadł na tronie judzkim po swym ojcu, Jojakimie, gdy miał osiemnaście lat. Był marionetką w rękach babilońskich najeźdźców, którzy wprowadzili go na tron. Swe rządy sprawował jednak tylko trzy miesiące (598–597 przed Chr.). Na rozkaz Nabuchodonozora został uprowadzony do Babilonu (2 Krn 36,9; Jr 22,24; 27,20).

Jom Kippur

— (hebr. „dzień pokuty”). Jedyny obowiązkowy żydowski dzień postu, obchodzony na przełomie września i października (Kpł 16, 1–34; Lb 29, 7–11). Żeby wynagrodziċ za grzechy Izraela, w świątyni odbywał się drobiazgowy obrządek, który kończył się obarczeniem grzechami narodu kozła ofiarnego i wyprowadzeniem go na pustynię. Obecnie świętowanie tego dnia reguluje Miszna. Autor Listu do Hebrajczyków posługuje się obrazem Jom Kippur, żeby wyraziċ znaczenie odkupienia, a szczególnie to, że Chrystus, poniósłszy śmierċ raz na zawsze za nasze grzechy, wynagrodził za nie i wskutek tego sprawił, że obrzęd Jom Kippur jest zbędny.

JONATAN

— najstarszy syn króla Saula i najbliższy przyjaciel Dawida. Gdy Dawid pokonał Goliata, Jonatan zdjął swój płaszcz i podarował go młodemu bohaterowi; dał mu także miecz, łuk i pas. Był dumny, że może Dawida nazywaċ swoim przyjacielem. Gdy zaś Saul postanowił zabiċ Dawida, Jonatan ostrzegł przyjaciela; pomógł mu też uniknąċ wielu zasadzek urządzanych na niego przez Saula. Jonatan zginął wraz ze swym ojcem w czasie bitwy na wzgórzu Gilboa w 1000 r. przed Chr. Dawid ułożył wówczas pieśń żałobną o Saulu i Jonatanie, która należy do jednej z najpiękniejszych pieśni biblijnych (2 Sm 1,19–27).

JOPPE

— zob. Jafo

JOZAFAT

— jeden z dobrych, w ocenie Biblii, królów judzkich; rządził w latach 870–848 przed Chr. Zniósł wiele pogańskich form kultu, dbał, żeby lud żył według Prawa, które Mojżesz otrzymał od Boga, i uporządkował system wymiaru sprawiedliwości w Judzie. Historia żydowska ocenia go jako króla, który wiernie służył Bogu i troszczył się o powierzony mu lud (2 Krn 17–20).

JOZJASZ

— (zob. też Chilkiasz) – imię szesnastego króla judzkiego, który rządził około trzydziestu lat (mniej więcej w latach 641–609 przed Chr.). Na tron wstąpił mając osiem lat, a Biblia zaliczyła go do dobrych i pobożnych królów. Za jego panowania odnaleziono w świątyni dawną księgę Prawa. Gdy Jozjaszowi odczytano słowa tej księgi, zrozumiał, jak wiele rzeczy w życiu ludu jest złych, jak daleko cały naród odszedł od praw, które Bóg dał jego praojcom. Zgromadził więc cały lud i w jego obecności odnowił przymierze z Bogiem. Kazał też usunąċ wszystkie oznaki pieniącego się dotąd bałwochwalstwa i dbał, by cały lud oddawał cześċ prawdziwemu Bogu. Jozjasz zginął w walce z egipskimi najeźdźcami (2 Krl 22; 23,1–30).

JOZUE

— (zob. Księga Jozuego) – syn Nuna, który wprowadził Izraela do Ziemi Obiecanej. Mojżesz przed śmiercią wyznaczył go swoim następcą. Jozue, który miał wówczas siedemdziesiąt lat, przeprowadził lud przez Jordan i zdobył pierwsze miasta. Podzielił też całą krainę pomiędzy dwanaście pokoleń. Umarł mając ponad sto lat. Jeszcze w podeszłym wieku upominał lud, żeby służył prawdziwemu Bogu, a nie bożkom, którym oddawali cześċ mieszkańcy zdobytej ziemi (Lb 27,18–23; Joz 4 i 24).

 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź