Temat: odpusty.


Grzech, przebaczenie i zadośċuczynienie.


Zanim zaczniemy już konkretnie zagłębiaċ się w nauczanie Kościoła o odpustach musimy jasno określiċ czym jest grzech, czym jest wina i kara, na czym polega sakramentalne odpuszczenie grzechów oraz jaka jest rola zadośċuczynienia w procesie nawracania.


Grzech w swej istocie jest odrzuceniem miłości Boga i przeciwstawieniem się Jemu, a zwróceniem się ku osobom lub rzeczom stworzonym. To także brak prawdziwej miłości względem Boga i człowieka. Grzech jest nie tylko zranieniem Osoby Boga, w której nie ma ani cienia zła, ciemności czy pragnienia zemsty, ale jest także szkodą wyrządzoną bliźnim w wymiarze osobistym, wspólnotowym i kosmicznym. Jeżeli człowiek w sposób świadomy i dobrowolny odrzuca Boga, Jego miłośċ i Jego prawo wówczas popełnia grzech śmiertelny. Jeśli jednak w jakimś działaniu człowieka nie doszło do odwrócenia się od Boga, a jedynie do zbytniego zwrócenia się ku osobom i rzeczom stworzonym — popełnia grzech powszedni.


Każdy grzech pociąga za sobą   winę i karę:

Wina jest świadomością długu zaciągniętego wobec Boga przez dany grzech, zostaje ona odpuszczona w sakramencie pojednania na mocy sakramentalnego rozgrzeszenia, które jest zaczerpnięciem łaski przebaczenia z nieskończonej wartości Ofiary Krzyżowej Chrystusa.

Kara jest wynikiem naruszenia wspólnoty z Bogiem, odwrócenia się od Niego i odrzucenia daru życia wiecznego (kara wieczna) oraz skutkiem nieuporządkowanego przywiązania do stworzeń i przez to naruszenia wspólnoty z przyrodą, Kościołem i samym sobą (kara doczesna); żadna kara za grzech nie jest zemstą Boga, ale jedynie wewnętrznym skutkiem grzechu (KKK 1472). Należy też zaznaczyċ, że kara wieczna łączy się tylko z grzechem śmiertelnym. Natomiast kara doczesna jest skutkiem każdego grzechu. Grzech nawet lekki zawsze wprowadza jakąś dysharmonię w życie indywidualne i wspólnotowe człowieka.


Przebaczenie winy i kary wiecznej za grzechy dokonuje się w sakramencie pojednania, niekiedy zaś przez akt żalu doskonałego ze szczerym pragnieniem wyspowiadania się (por. KKK 1452). Należy jednak pamiętaċ, że sakrament pokuty obejmuje nie tylko samą spowiedź. Nawracający się grzesznik jest zobowiązany wypełniċ pięċ warunków, do których zalicza się: rachunek sumienia, żal za grzechy, postanowienie poprawy, szczere wyznanie grzechów oraz zadośċuczynienie Bogu i bliźniemu — inaczej mówiąc pozostaje do odpokutowania kara doczesna.

Czym jest kara doczesna? Według papieża Jana Pawła II „oznacza stan cierpienia człowieka, który chociaż jest już pojednany z Bogiem, pozostaje jeszcze naznaczony śladami grzechu, które nie pozwalają mu całkowicie otwieraċ się na łaskę. Dlatego właśnie, aby uzyskaċ całkowite uzdrowienie, grzesznik wezwany jest do podjęcia drogi oczyszczenia, która doprowadzi go do pełni miłości. Na tej drodze miłosierdzie Boże wychodzi człowiekowi naprzeciw i ofiaruje szczególną pomoc. Kara doczesna spełnia rolę lekarstwa w takiej mierze, w jakiej człowiek czuje się wezwany do głębokiego nawrócenia. Taki jest również sens zadośċuczynienia wymaganego przez sakrament pokuty”.


Zadośċuczynienie jako oczyszczenie serca z pozostałości grzechów jest koniecznym warunkiem uszczęśliwiającego oglądania Boga w niebie. Wiemy bowiem, że z Bogiem nie może się zjednoczyċ nikt, kto ma na sobie choċby jakąś skazę nieczystości. Dlatego te kary doczesne musimy odpokutowaċ tu na ziemi albo w życiu przyszłym w czyśċcu. Właśnie to odpokutowanie kar doczesnych nazywamy zadośċuczynieniem.

Naprawienie wyrządzonych przez swój grzech krzywd wcale nie jest takie proste. Osoby spowiadające się nie zawsze zadośċuczynią za swoje przewinienia tak, jak powinny. Powodem tego może byċ nieświadomośċ, nieumiejętnośċ bądźniemożnośċ. Na przykład grzechy języka — weźmy konkretnie grzech obmowy — zataczają szerokie kręgi. Tak zwana ”plotka„ rozchodzi się poza kontrolą obmawiającego i odbiera komuś dobre imię. Rzeczą nierealną jest odwołanie obmowy wobec wszystkich. Podobnie ma się sprawa z grzechem zgorszenia wywołanym przez ludzi, którzy z racji swego szczególnego powołania (np. nauczyciele, rodzice) powinni dawaċ dobry przykład. Dzieci i młodzież, widząc zło, naśladują swoich rodziców czy wychowawców.

Jak to naprawiċ?! Wszelkie zaniedbania w zadośċuczynieniu obciążają duszę, nawet jeżeli człowiek jest tego nieświadomy. Czy wobec tego jesteśmy nieodwołalnie skazani na przejście z tym ciężarem przez bramę śmierci? Nie.

Możemy zadośċuczyniċ poprzez dobrowolne podejmowanie uczynków pokutnych: jałmużny postu i modlitwy, uczynków miłosierdzia wobec potrzebujących, a także przez znoszenie cierpień, chorób, przyjmowanie z wiarą nieszczęśċ i niepowodzeń (por. KKK 1473). Inną formą zadośċuczynienia jest ustanowiona przez Kościół praktyka odpustów.

s. Anna Czajkowska, s. Irena Złotkowska: JAK POMAGAĆ DUSZOM CZYŚĆCOWYM? – ODPUSTY



Następny: Odpusty — ŁASKA ODPUSTU       | > > > > > |

Poprzedni: Ks. dr Piotr Gajda — ZYSKIWANIE ODPUSTÓW        | < < < < < |


| powrót do startu |