Ks. Piotr Tomasik — „TAK NIECH ŚWIECI WASZE ŚWIATŁO”

Podręcznik do nauki religii dla III klasy gimnazjum


Rozdział trzeci:
DROGA UCZNIA CHRYSTUSA

Ojcze nasz, któryś jest w niebie

22. Religie monoteistyczne

Wielu ludzi wierzy w jednego Boga. Religie, z którymi zwykle się spotykamy, to zwykle religie monoteistyczne. Swą wiarę w Boga, który jest jeden, wyznają zarów­no judaiści, jak i muzułmanie. Można zatem pytaċ, jakie są różnice i podobieństwa między chrześcijaństwem a tymi religiami monoteistycznymi.


Judaizm


Podstawowe podobieństwo to właśnie monoteizm, czyli uznanie, że Bóg jest jeden. Prawdę tę zarówno judaizm, chrześcijaństwo, jak i islam zaczerpnęły z obja­wienia historycznego. Ten sam Jedyny Bóg w historii objawił się Abrahamowi i patria­rchom, a potem Mojżeszowi. Przemawiał przez proroków. I to objawienie historyczne łączy wielkie religie monoteistyczne. Jedna z podstawowych formuł monoteizmu za­warta w Księdze Powtórzonego Prawa brzmi następująco:



Bóg mówi


Słuchaj, Izraelu!
Jahwe, nasz Bóg,
jest jedynym Bogiem.

Pwt 6,3


Pierwsza wielka religia monoteistyczna to judaizm, zwana także mozaizmem (od imienia Mojżesza) lub wyznaniem Mojżeszowym. Przynależnośċ do tej religii w pew­nym sensie jest równoznaczna z przynależnością do narodu żydowskiego: człowiek urodzony z matki Żydówki lub przyjmujący judaizm jest określany mianem Żyda. Opiera się na objawieniu zawartym w księgach Starego Testamentu, a także na Ta­lmudzie, spisanej tradycji rabinów — nauczycieli. W Talmudzie znajdują się wyja­śnie­nia Tory (czyli Prawa Mojżeszowego, pierwszych pięciu ksiąg Starego Testamentu) oraz budujące wiarę opowiadania.


Tradycyjnymi oznakami przynależności do religii żydowskiej jest:


»Świętowanie szabatu, czyli soboty. Dzień ten jest poświęcony Bogu, rozpoczyna się w piątek wieczorem, po zachodzie słońca (bo tak przewiduje żydowska rachuba czasu)
»Poczucie jedności z narodem, uznanie dziedzictwa przodków i akcentowanie faktu wybrania Bożego.
»Stosowanie żydowskiego kalendarza świąt, który jest kalendarzem księżycowym. Rok żydowski zaczyna się jesienią (przełom września i października). Podczas świąt wyznawcy judaizmu na nowo przeżywają wielkie wydarzenia z historii narodu wybranego, przede wszystkim wyjście z niewoli egipskiej. Wydarzenie to przypomina obchodzone na wiosnę święto Paschy.
»Obrzezanie jest znakiem przynależności do przymierza, jakie Bóg zawarł z Abrahamem. Ukazuje ono, że życie religijne dotyczy całego człowieka.
»Oczekiwanie na przyjście Mesjasza. Wyznawcy judaizmu nie uznają Jezusa za Mesjasza i w dalszym ciągu oczekują na przyjście specjalnego Bożego wysłańca, który pojedna narody, odnowi Jerozolimę, będzie Księciem Pokoju.

Chrześcijanie i Żydzi są spadkobiercami tej samej tradycji Starego Testamentu, dlatego też nie można zapominaċ o konieczności szczególnego szacunku dla religii, w której wychował się Jezus Chrystus i Jego Matka, religii, która mówi o przyjściu na świat Zbawiciela. Jednak potrzeba też rozumieċ, że osoba Jezusa w pewien sposób, bardzo zresztą zasadniczy, różnicuje wiarę chrześcijan i Żydów. Chrześcijanie bo­wiem znaleźli Mesjasza i przyjęli owoce Jego Odkupienia.

Warto uzmysłowiċ sobie, że związek religijny między chrześcijanami a Żydami powinien wykluczaċ istnienie bardzo niepokojącego zjawiska antysemityzmu. Nie wolno uznawaċ, że to Żydzi zabili Chrystusa. Chrystus umarł za grzechy całego świa­ta. Jego śmierċ jest też wynikiem naszych grzechów, naszej niewierności Bogu. Jezus Chrystus te nasze winy odkupił. Antysemityzm nie tylko sprzeciwia się przykazaniu miłości, nie tylko jest postawą nieracjonalną (bo nakazuje nienawiśċ do pewnych ludzi z powodu ich przynależności narodowej), ale także jest nie do pogodzenia z chrześcijańskim rozumieniem Odkupienia.



Zapamiętaj
Wyznawcy judaizmu są naszymi starszymi braċmi w wierze. Przyjęli oni całą tradycję Starego Testa­me­ntu. Oczekują na Mesjasza w dalszym ciągu, gdyż nie rozpoznali go w Jezusie Chrystusie.


Islam

Z kolei inny charakter ma nasz stosunek do hidżraislamu. Religia ta powstała na początku VII wieku po Chrystusie, a początek jej dała działalnośċ urodzonego w mie­ście Mekka w Arabii Mahometa (Muhammada). Wcześnie osierocony przez rodzi­ców, zostaje wychowany przez dziadka i stryja. Małżeństwo z bogatą wdową zape­wnia mu niezależnośċ ekonomiczną. Wiele podróżuje jako kupiec i w czasie tych po­dróży zapoznaje się z ideami żydowskimi i chrześcijańskimi. Około 40 roku życia wycofuje się z życia kupieckiego i przebywa w grocie Hira, niedaleko Mekki, oddając się modli­twie i rozmyślaniom o sprawach reformy religijnej. Reforma ta głosi czysty monoteizm i jest, według Mahometa, podyktowana mu przez znanego z Ewangelii archanioła Gabriela. Ponieważ Mahomet, poza nielicznymi zwolennikami, zyskał też wielu zacię­tych wrogów, dlatego został zmuszony do przeniesienia się do Medyny. Ta ucieczka (po arabsku: hidżra) stanowi początek dzisiejszej muzułmańskiej rachuby czasu.

Podstawą wiary wyznawców islamu (islam po arabsku oznacza poddanie się woli Boga) jest Koran, księga spisana przez uczniów Mahometa. Składa się ona z 114 rozdziałów, zwanych surami. Sura otwierająca Koran stanowi podstawę codziennej modlitwy wyznawcy islamu.



Przeczytaj


W imię Boga Miłosiernego, Litościwego!
Chwała Bogu, Panu światów,
Miłosiernemu, Litościwemu,
Królowi Dnia Sądu!
Ciebie czcimy i Ciebie prosimy o pomoc.
Prowadźnas drogą prostą,
drogą tych, których obdarzyłeś dobrodziejstwami,
na których nie jesteś zagniewany,
i którzy nie błądzą


My też moglibyśmy się modliċ tymi słowami.

Każdy wyznawca islamu, czyli muzułmanin, ma obowiązek zachowywaċ zasady, które noszą nazwę pięciu filarów islamu. Są nimi:


»Wyznanie wiary. Jest ono krótkie i wyraża monoteizm islamu: Nie ma Boga poza Allahem. A Mahomet jest Jego prorokiem.
»Modlitwa, która ma charakter uwielbienia i adoracji Allaha. Każdy muzułmanin powinien pięciokrotnie w ciągu dnia zwróciċ się w kierunku Mekki i oddawaċ pokłony Bogu.
»Jałmużna stanowi symboliczny wyraz gotowości muzułmanina do ponoszenia ofiar w imię religii.
»Post, który trwa cały miesiąc księżycowy, nosi nazwę ramadanu. Polega on na powstrzymaniu się od jedzenia, picia i palenia tytoniu od wschodu do zachodu słońca.
»Pielgrzymka do Mekki, którą winien odbyċ każdy muzułmanin raz w życiu.

Dla muzułmanów islam jest nie tylko religią, lecz także kulturą i państwem, ponieważ Koran zawiera nie tylko przepisy kultu i moralności, lecz również prawo cywilne i karne.




Jan Paweł II naucza

Dla każdego, kto znając Stary i Nowy Testament, czyta z kolei Koran, staje się rzeczą jasną, że dokonał się w nim jakiś proces (…) odejścia od tego, co Bóg sam o sobie powiedział, naprzód w Starym Testamencie przez proroków, a ostate­cznie w Nowym Testamencie przez swojego Syna. Całe to bogactwo samoobjawienia się Boga, które stanowi dziedzi­ctwo Starego i Nowego Przymierza, zostało w jakiś sposób w islamie odsunięte na bok.

Bóg Koranu obdarzany zostaje najpiękniejszymi imionami, jakie zna ludzki język, ale ostatecznie jest to Bóg pozaświa­towy, Bóg, który pozostaje tylko Majestatem, a nie jest nigdy Emmanuelem, Bogiem z nami. Islam nie jest religią odkupie­nia. Nie ma w nim miejsca dla krzyża i zmartwychwstania, cho­ciaż wspomniany jest Jezus, ale jedynie jako prorok przygoto­wu­jący na przyjście ostatecznego proroka Mahometa.

Z całym szacunkiem trzeba się odnieśċ do religijności mu­zułmanów. Nie można nie podziwiaċ na przykład ich wierności modlitwie. Obraz wyznawcy Allaha, który bez względu na czas i miejsce pada na kolana i pogrąża się w modlitwie, pozostaje wzorem dla wyznawców prawdziwego Boga, zwłaszcza dla tych chrześcijan, którzy mało się modlą lub nie modlą się wcale.

Przekroczyċ próg nadziei, 1994




Zapamiętaj
Muzułmanie są wyznawcami jednego Boga. Ich wia­ra opiera się częściowo na tradycji biblijnej, nato­mia­st jej trzon stanowi nauka przekazana przez Mahometa uważanego przez islam za największego proroka Allaha.




Jan Paweł II naucza

Wszyscy zgadzamy się co do tego, że religia musi prawdzi­wie koncentrowaċ się na Bogu, i że naszym pierwszym obo­wiązkiem religijnym jest uwielbienie, chwała i dziękczynienie. Otwierająca Koran sura stwierdza to jasno: „Chwała Bogu, Panu światów”. W natchnionych pieśniach Biblii słyszymy to powszechne wezwanie: „Wszystko, co żyje, niech chwali Pana! Alleluja!”. A w Ewangelii czytamy, że kiedy narodził się Jezus, aniołowie śpiewali: „Chwała na wysokościach Bogu”. W naszych czasach, kiedy wielu zmierza do prowadzenia swoich spraw bez żadnego odniesienia do Boga, wezwanie do uznania Stwórcy wszechświata i Pana historii jest istotne dla zapewnienia dobrobytu jednostek i właściwego rozwoju społeczeństwa.

Jerozolima, spotkanie międzyreligijne, 23 III 2000




Praca domowa
1.Wypisz w tabeli zasadnicze podobieństwa i różnice chrześcijaństwa, judaizmu i islamu.
2.Jak nazywa się dom modlitwy i święta księga chrześcijaństwa, judaizmu i islamu?
3.O jakich wspólnych wartościach i zadaniach religii we współczesnym świecie mówił Jan Paweł II na spotkaniu międzyreligijnym w Jerozolimie w 2000 r.?



Następna:  Lekcja Nr 23  —   CZŁOWIEK ODPOWIADAJĄCY BOGU      |>>>>>|

Poprzednia:  Lekcja Nr 21  —   RELIGIE PANTEISTYCZNE      |<<<<<|


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |