Ks. Piotr Tomasik — „DOM NA SKALE”

Podręcznik do nauki religii dla II klasy gimnazjum


Rozdział trzeci:
DROGOWSKAZY DO SZCZĘŚCIA

31. Jak używaċ dóbr materialnych?

Pisze uczennica klasy maturalnej:



Listy,
opinie

Ludzie są ogarnięci żądzą posiadania. Każdy patrzy tylko, żeby pod siebie jak najwięcej zagarnąċ. Nie ma żadnej bezinte­resowności pomiędzy ludźmi. Każdy na każde­go wyznacza cenę.

Dlaczego tak jest? Ja uważam, że tak się dzieje, ponieważ rzeczy materialne to jest dla nas jedna wielka pokusa i jeden wielki wymysł diabła. One nas tak upadla­ją. Trzeba uznaċ te rzeczy za zło, wtedy się wyzwolimy.




Zastanów się
»Czy rzeczywiście dzisiejszy świat jest tak opętany pogonią za rze­cza­mi? Przeanalizuj, jakie tematy najczęściej przewijają się w trakcie wiadomości radiowych czy prasowych. Jak ludzie przygotowują się do świąt Wielkanocy czy Bożego Narodzenia?
»Czy rzeczy materialne są w istocie wymysłem diabła? Przypomnijcie sobie, co o rzeczach materialnych czytamy w rozdziale 1 Księgi Rodzaju. Jakie one były, gdy stwarzał je Bóg?

Zauważacie, że ubóstwo, jakie dotyka licznych ludzi, jest złem i dlatego jesteśmy wezwani, by mu przeciwdziałaċ. Warto także zauważyċ, że dobra materialne są istotnymi dobrami. To dzięki nim może następowaċ rozwój gospodarczy, to one sprawiają, że człowiek może czyniċ sobie ziemię poddaną, co nakazał mu Bóg w raju. Bez pieniędzy niemożliwe byłoby pomaganie ludziom cierpiącym. Rzecz zatem w tym, jak te rzeczy materialne będziemy wykorzystywaċ. Czy one będą nam służyły, czy też my im będziemy służyli?



Przeczytaj

Dochodząc do szczytu dobrobytu, umierasz jako czło­wiek. A może już umarłeś? Zabija cię żądza pieniądza i obsesja posiadania. Otwórz się na życie. Żyj! Oczyśċ twe pragnienia z gonitwy za tym, by mieċ coraz więcej. Wyzwól twe serce z tysiąca nierozsądnych pożądań. Oswobódźsię z niewoli posiadania niepotrzebnych rzeczy.

Otwórz się na życie godne człowieka! A radośċ ogranie znowu twoją duszę, twe oczy dojrzą na nowo urok kwitną­cych kwiatów, a uszy usłyszą radosną „muzykę” ptaków. Zajmij się uczciwą pracą. Doskonale będzie ci wtedy sma­kował kawałek chleba i szklanka świeżej wody.

Pieszczony promieniami słońca, zatańczysz radośnie, a zlany ulewnym deszczem, beztrosko będziesz sobie gwi­zdał. Zrozumiesz głęboką prawdę, że jesteśmy stworzeni dla radości.

Phil Bosmans, Byċ człowiekiem


Grzech, który wiąże się z rzeczami materialnymi, dotyczy przede wszystkim odwrócenia hierarchii wartości, postawienia tych wartości materialnych na samym szczycie. Wówczas pieniądze, czy inne dobra materialne, stają się dla nas nie środkiem do zaspokojenia własnych potrzeb, czy pomocy innym, ale celem samym w sobie.



Zastanów się
»Niesprawiedliwe stosunki społeczne były przyczyną wielu przewrotów i rewolucji. O wielu z nich uczyliście się już w tym roku. Gdyby nie było przyczyn, gdyby ludzie pracujący nie byli okradani, zapewne nie dochodziłoby do takich rozruchów. Ale czy rewolucja jest właściwą drogą do sprawiedliwego podziału własności?

Na Synaju Bóg objawił światu swoje VII Przykazanie, które Jezus uzupełnił w trakcie Kazania na górze:



Bóg mówi

Nie będziesz kradł!

Wj 20, 15


Nie gromadźcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza je niszczy i skąd złodzieje wykradają je. Gromadźcie sobie skarby w niebie. Tam nie zniszczy ich ani mól, ani rdza, ani nie wykradnie złodziej, który się przez mur przedziera. Gdzie jest bowiem twój skarb, tam również będzie twe serce.

Mt 6,19–21





Jan Paweł II naucza

Kiedy słyszymy: „Nie kradnij”, to rozumiemy, że jest rzeczą moralnie złą przywłaszczaċ sobie cudzą własnośċ. Ta prosta oczywistośċ Dekalogu wypisana jest zarazem w świadomości moralnej, czyli w sumieniu człowieka. (…) Człowiek potrzebuje rzeczy jako środków do życia. Człowiek dlatego otrzymał od Stwórcy władzę nad rzeczami: „Czyńcie sobie ziemię poddaną”. Winien posługiwaċ się nimi w sposób ludzki. Ma zdolnośċ ich przetwarzania wedle swoich potrzeb. Ma więc także i prawo posiadania ich celem przetwarzania. Dobra materialne służą nie tylko używaniu, ale także wytwarzaniu nowych dóbr. Człowiek ma do tego prawo, a nawet moralny obowiązek wytwarzania nowych dóbr dla siebie i dla drugich tak, aby całe społeczeństwo stawało się zasobniejsze — aby mogło bytowaċ w sposób bardziej godny ludzkich istot.

Białystok, 5 VI 1991


Wykroczeniem przeciwko VII Przykazaniu Bożemu jest nadużywanie cudzej lub swojej własności, którego formą jest:


»Chciwośċ, czyli pragnienie posiadania cudzej rzeczy lub wielu rzeczy materialnych. Człowiek chciwy chce mieċ, niezależnie od tego, jakie to spowoduje konsekwencje. Ustawia on rzeczy materialne na samym szczycie hierarchii wartości.
»Kradzież jest zagarnięciem czyjejś własności. Kradzież jest grzechem wtedy, gdy dotyczy zarówno własności prywatnej, jak i własności publicznej. Jest wiele zakamuflowanych rodzajów kradzieży, jak oszukiwanie na wadze, fałszerstwa podatkowe, jeżdżenie środkami komunikacji bez ważnego biletu itd. To są wszystko formy kradzieży, za które człowiek powinien nie tylko żałowaċ, nie tylko postanawiaċ poprawę, lecz również zadośċuczyniċ.
»Paserstwo, czyli kupowanie przedmiotów pochodzących z kradzieży. Zdarza się, że ludzie kupujący jakieś dobra, na przykład radia samochodowe, cieszą się, że kupują po bardzo niskiej cenie. Warto zastanowiċ się, czy przedmioty te nie pochodzą z kradzieży. Nie wolno wymawiaċ się, że nas to nie dotyczy, że to nie my ukradliśmy. Owszem, paserstwo jest nie tylko przestępstwem w świetle prawa karnego, ale jest także grzechem. Jeśli kupujemy coś bardzo taniego, winniśmy dowiedzieċ się, dlaczego ta rzecz jest tak tania.
»Nierzetelnośċ w pracy, czyli złe wykonywanie swoich obowiązków. Obecnie Waszymi obowiązkami są obowiązki szkolne. Uczciwa nauka jest nie tylko wymogiem szkoły, ale również powinna byċ odnoszona do służby Bogu. Człowiek, który nieuczciwie pracuje, popełnia grzech. Podobnie grzechem jest korzystanie z owoców cudzej pracy przejawiające się w spisywaniu zadań domowych, ściąganiu od innych na sprawdzianach. Jest to zarówno oszustwo, jak i kradzież czyjejś pracy.
»Ocenianie drugiego człowieka na podstawie jego stanu majątkowego. Jest to grzech, który polega na potraktowaniu drugiego człowieka jak rzeczy. Tego czyniċ nigdy nie wolno. Jeśli zdarza się Wam oceniaċ tak innych ludzi, oznacza to, że w sercu zagościł duch chciwości. Przed tym trzeba się strzec, bo taka postawa uniemożliwia normalne, prawidłowe kontakty z innymi. Serce człowieka obumiera i staje się niezdolne do przyjaźni, która musi byċ przecież bezinteresowna. A jeśli człowiek niezdolny jest do przyjaźni, to sam siebie skazał na nieszczęśliwe życie.
»Niszczenie środowiska naturalnego jest niezgodne z zamysłem Bożym. Stanowi ono grzech przeciw VII Przykazaniu.




Jan Paweł II naucza

Według biblijnego zapisu, Bóg w kolejnych dniach stworzenia, patrzył niejako na dzieło swojego zamysłu i widział, że wszystko, co uczynił było dobre. Nie mogło byċ inaczej. Harmonia stworzenia odzwierciedlała bowiem wewnętrzną doskonałośċ Stwórcy. Na końcu uczynił Bóg człowieka. Uczynił go na obraz i podobieństwo swoje. Jemu zawierzył całą wspaniałośċ świata, aby ciesząc się nim i korzystając z jego dóbr, w sposób wolny i rozumny twórczo współpracował w doskonaleniu Bożego dzieła. I mówi Pismo, że wtedy „Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre”. Jednakże po pierworodnym upadku człowieka, świat, jako jego szczególna własnośċ, podzielił niejako jego los. Grzech nie tylko zerwał więźmiłości pomiędzy człowiekiem i Bogiem, zburzył jednośċ pomiędzy ludźmi, ale również zakłócił harmonię całego stworzenia. Cień śmierci padł nie tylko na rodzaj ludzki, ale także na wszystko, co z woli Bożej miało istnieċ niejako dla człowieka.

Jeżeli jednak mówimy o współudziale świata w skutkach ludzkiego grzechu, to zdajemy sobie sprawę, że świat ten nie mógł byċ również pozbawiony udziału w Bożej obietnicy odkupienia. (…) Chrystus przychodzi, ażeby to wszystko, co stworzone, na nowo ogarnąċ, aby zapoczątkowaċ dzieło odkupienia świata, ażeby przywróciċ stworzeniu jego pierwotną świętośċ i godnośċ. Przychodzi, ażeby samym swoim przyjściem ukazaċ nam tę szczególną godnośċ natury stworzonej.

Kiedy wędruję po polskiej ziemi (…) i kontempluję piękno tej ojczystej ziemi, uprzytamniam sobie ten szczególny wymiar zbawczej misji Syna Bożego. Tu z wyjątkową mocą zdaje się przemawiaċ błękit nieba, zieleń lasów i pól, srebro jezior i rzek. Tu śpiew ptaków brzmi szczególnie znajomo, po polsku. A wszystko to świadczy o miłości Stwórcy, o ożywczej mocy Jego Ducha i o odkupieniu, którego Syn dokonał dla człowieka i dla świata. (…)

Jeżeli mówimy o odpowiedzialności przed Bogiem, to mamy świadomośċ, że tu już nie chodzi tylko o to, co we współczesnym języku zwykło się nazywaċ ekologią. Nie wystarczy upatrywaċ przyczyny niszczenia świata jedynie w nadmiernym uprzemysłowieniu, bezkrytycznym stosowaniu w przemyśle i rolnictwie zdobyczy naukowych i technologicznych, czy w pogoni za bogactwem bez liczenia się ze skutkami działań w przyszłości. Chociaż nie można zaprzeczyċ, że takie działania przynoszą wielkie szkody, to jednak łatwo dostrzec, że ich źródło leży głębiej, w samej postawie człowieka. Wydaje się, że to, co najbardziej zagraża stworzeniu i człowiekowi, to brak poszanowania dla praw natury i zanik poczucia wartości życia.

Zamośċ, 12 VI 1999




Zapamiętaj
VII Przykazanie Boże wskazuje na właściwe miejsce, jakie powinny zajmowaċ w życiu ludzkim rzeczy materialne. Służą one wypełnianiu wyższych celów w życiu ludzkim. Własnośċ nie może byċ wykorzystywana przeciwko Bożemu zamysłowi miłości wszystkich ludzi, niemniej jednak człowiek ma prawo do dóbr materialnych, które pozwalają mu realizowaċ swoje dobre zamiary. Grzech przeciwko VII Przykazaniu domaga się zadośċuczynienia.



Praca domowa
1.Przeczytaj z 1 Listu św. Pawła do Tymoteusza 6, 9–10. Jaki, zdaniem Apostoła, jest skutek chciwości pieniędzy?
2.Przeczytaj z Ewangelii św. Łukasza 16, 19–31. Czy posiadanie dużego majątku było przyczyną potępienia bogacza?
3.Dlaczego bogaty młodzieniec z Ewangelii św. Mateusza (19, 16–22) nie przyjął Chrystusowej łaski powołania?
4.Jakie jest przeznaczenie dóbr posiadanych przez człowieka? Odpowiedz opierając się na słowach Jana Pawła II z Białegostoku.
5.Jakie jest uzasadnienie dla ekologii chrześcijańskiej?



Następna:  Lekcja Nr 32  —   MIŁOŚĆ UBOGICH      | >>>>> |

Poprzednia:  Lekcja Nr 30  —   KU DOJRZAŁOŚCI      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |