Ks. Piotr Tomasik — „DOM NA SKALE”

Podręcznik do nauki religii dla II klasy gimnazjum


Rozdział trzeci:
DROGOWSKAZY DO SZCZĘŚCIA

29. Czym jest przyjaźń?

Ta historia zdarzyła się w czasie II wojny światowej w armii amerykańskiej:



Przeczytaj

Starszy nazywał się Frank i miał 20 lat. Młodszy Ted miał 18 lat. Wiele czasu spędzali razem, ich przyjaźń się­gała czasu szkoły podstawowej. Razem postanowili zacią­gnąċ się do wojska. Przed wyjazdem przyrzekli sobie i ro­dzinom, że będą wzajemnie uważaċ na siebie.

Szczęście im sprzyjało i znaleźli się w tym samym bata­lionie. Batalion ich został wysłany na wojnę. Była to stra­szliwa wojna, pośród rozpalonych piasków pustyni. Przez pewien czas Frank i Ted przebywali w obozie chronionym przez lotnictwo. Lecz któregoś dnia, pod wieczór, przyszedł rozkaz, by wkroczyċ na terytorium nieprzyjaciela. Żołnierze pod piekielnym ogniem wroga posuwali się naprzód przez całą noc. Rankiem dotarli do pewnej wsi. Ale nie było Teda. Frank szukał go wszędzie. Znalazł jego nazwisko w spisie zaginionych. Zgłosił się do komendanta z prośbą o pozwolenie na poszukiwanie przyjaciela.

— To jest zbyt niebezpieczne — odpowiedział komen­dant. — Straciłem już twego przyjaciela, straciłbym rów­nież ciebie. Tam ostro strzelają.

Frank mimo wszystko poszedł. Po kilu godzinach zna­lazł Teda śmiertelnie rannego. Ostrożnie wziął go na ramio­na. Nagle dosięgnął go pocisk. Nadludzkim wysi­łkiem udało mu się donieśċ przyjaciela do obozu.

— Czy warto było umieraċ, by ratowaċ umarłego? — spytał komendant.

— Tak — wyszeptał Frank — gdyż przed śmiercią Ted powiedział: Wiedziałem, że przyjdziesz.


Taka jest właśnie przyjaźń i ci z Was, którzy jej doświadczyli, wiedzą, jak wielką jest wartością.



Przeczytaj

„Za pieniądze możesz nabyċ wszystko” — ogłasza dogmat z reklamy.

Owszem, możesz kupiċ piękny dom, ale nie kupisz za żadne skarby ludzkiego ciepła i przychylnej życzliwości. Za pieniądze kupisz wygodne łóżko, ale nie kupisz spokojnego snu. Za pieniądze kupisz sobie „chody”, natomiast nigdy przyjaźni, prawdziwej przyjaźni. Za pieniądze otwierają się przed tobą wszystkie drzwi, tylko nie drzwi ludzkiego serca.

Phil Bosmans, Byċ człowiekiem


To bardzo ważny rys przyjaźni: przyjaciel chce nam rzeczywiście pomóc. Nasze troski stają się jego troskami, jego problemy — naszymi. Dlatego też trzeba konie­cznie ceniċ sobie przyjaźń i ludzie zwykle ją cenią.



Przeczytaj

Prawdziwy przyjaciel pomoże ci urzeczywistniċ ideał twego życia. Dlatego nie będzie cię sprowadzał z dobrej drogi życia, ani ci przeszkadzał. Rzeczywiste przyjaźnie nie zawodzą, czy to w dobrej, czy to w złej doli. Przyjaciele po­zo­stają sobie bliscy i w radości, i w smutnych doświa­dcze­niach losu, i umieją swą przyjaźń obroniċ przed atakami nieżyczliwych ludzi. Bliskośċ przyjaciela dopomaga byċ i pozostaċ uczciwym.

Możesz wszystko znieśċ i przetrwaċ, kiedy wiesz, że z tobą jest zawsze wierny przyjaciel. W wielu wypadkach starczy choċ jedno dobre słowo albo serdeczny uścisk dłoni.

Przyjaciel, dobry przyjaciel, to najlepsza pociecha w twoich troskach i potrzebach. Przyjacielska dobroċ jest znakiem i odbiciem dobroci Boga.

Phil Bosmans, Byċ człowiekiem




Zastanów się
»Nie wszystkich możemy nazwaċ przyjaciółmi. Niektórych ludzi określamy znajomymi, innych kolegami czy kumplami. Jakie cechy i stopień bliskości charakteryzują znajomych, kolegów i przyjaciół? Postarajcie się, we wspólnej rozmowie w klasie, podaċ różnice, jakie występują między tymi trzema kategoriami osób.

Biblia wiele razy, zwłaszcza w księgach mądrościowych, mówi, czym jest prawdziwa przyjaźń. W Księdze Przysłów czytamy:



Bóg mówi

Przyjaciel w każdym czasie okazuje swą miłośċ,
staje się bratem na dni nieszczęścia.

Prz 17, 17

Ciosy od przyjaciela są wyrazem wierności,
w pocałunkach wroga kryje się obłuda.

Prz 27, 6


Natomiast autor Księgi Mądrości Syracha zastanawia się, kto jest prawdziwym, czyli wiernym przyjacielem:



Bóg mówi

Miej wielu takich, co cię pozdrawiają życzliwie, lecz ufaj w pełni jednemu na tysiąc.

Jeśli chcesz mieċ przyjaciela, najpierw go wypróbuj. Nie obdarzaj go zbyt szybko swoim zaufaniem.

Niektórzy stają się przyjaciółmi, bo tak im wygodnie, lecz przestają byċ nimi, gdy znajdziesz się w biedzie. Niejeden przyjaciel staje się z czasem wrogiem i ujawnia wasze spory ku twemu zawstydzeniu. Bywają przyjaciele jako goście przy stole, ale za dni ucisku nie znajdziesz ich nigdzie. Gdy dobrze ci się wiedzie, wtedy jest jakby drugim tobą, gdy w nieszczęście popadniesz — odchodzi od ciebie. Gdy znajdziesz się w biedzie — przeciw tobie się zwróci, albo przynajmniej skryje się przed tobą.

Wierny przyjaciel to jak bezpieczne schronienie, kto znajdzie takiego — to jakby skarb posiadł. Na przyjaciela wiernego nie ma żadnej ceny, nic nie jest w stanie jemu dorównaċ. Wierny przyjaciel jest balsamem życia, znajduje go ten tylko, kto boi się Boga. Kto boi się Pana, znajdzie przyjaźń prawdziwą. I jakim on sam jest, takim jego przyjaciel.

Syr 6, 6–12. 14–17




Zastanów się
»W jaki sposób, po przeczytaniu ostatniego fragmentu z Biblii, można uzupełniċ wnioski z dyskusji, jaką przeprowadziliście na temat: Kto jest przyjacielem, kolegą, znajomym?
»Księga Mądrości Syracha zauważa, że każdy z nas ma przyjaciół na swoją miarę. Jak życie potwierdza tę prawdę?

Jednym z istotnych rysów przyjaźni jest bezinteresownośċ. 1 Księga Samuela opisuje przyjaźń, jaka łączyła Jonatana z Dawidem:



  
Biblia
poucza

Gdy królem Izraela był Saul, Dawid pokonał w nierównej walce Goliata. Zdobył w ten sposób wielką sławę, poważanie u króla. Bardzo często król Saul powierzał Dawidowi prowadzenie wojsk przeciwko nieprzyjacielowi, bo Dawid okazał się dobrym dowódcą, a Pan mu błogosławił. Jednakże, kiedy sława wojskowa Dawida zaczęła wzrastaċ, król Saul poczuł zazdrośċ. Znienawidził Dawida do tego stopnia, że usiłował go zabiċ. Jednocześnie również, co zapewne pamiętacie, Dawid jeszcze za życia Saula został namaszczony na króla.

Najstarszy syn króla Saula miał na imię Jonatan. Dawid i Jonatan byli wielkimi przyjaciółmi. Kiedy król Saul usiłował zabiċ Dawida, Jonatan ostrzegał przyjaciela albo też powstrzymywał ojca, by nic złego nie uczynił. A przecież dla Jonatana Dawid był przeszkodą w zdobyciu tronu: królem bowiem zostawał najstarszy syn królewski. Jonatan był naturalnym następcą tronu. Jednak ta kwestia w niczym nie naruszyła przyjaźni między Jonatanem a Dawidem.

Kiedy Jonatan poległ w czasie bitwy, Dawid płakał po śmierci przyjaciela i wołał:


Żałośċ mnie ogarnia, o Jonatanie, z twego powodu,
Byłeś mi droższy ponad wszystko (2 Sm 1, 26).


Ten rys bezinteresowności pokazuje również, że ludzie, dla których interes, korzyśċ, zwłaszcza korzyśċ materialna, jest najważniejsza, są niezdolni do przyjaźni.

Przykład przyjaźni znajdujemy w licznych kontaktach Jezusa z Jego uczniami. Ewangelia św. Jana, ucznia, którego Jezus miłował, opowiada w rozdziale 11 znaną Wam na pewno historię trojga przyjaciół Jezusa: Marii, Marty i Łazarza. Jezus płakał nad grobem Łazarza, bo Łazarz był Jego przyjacielem. Tak sobie wyobraża ks. Jan Twardowski to, co działo się w domu Marii, Marty i Łazarza po powrocie Łazarza do domu:



Poezja
Marta zakrzątana obrus rozłożyła
w rosół za gorący chucha sercem studzi
mięsa nie dopiekła soliċ nie skończyła
nad wiarą co płacze znów się zamyśliła

a tu tyle roboty
Łazarz z grobu wrócił

właśnie talerz odsunął
— Marto mówi Marto
Jezus przy mnie płakał

Ks. Jan Twardowski, Płacz


Ponieważ prawdziwa przyjaźń jest wielką wartością, dlatego zranienia ze strony przyjaciół są szczególnie bolesne. Wiernośċ przyjaźni, umiejętnośċ przeżywania przyjaźni, powoduje, że człowiek nie chce zraniċ przyjaciela i to nie dlatego, że nie chce go straciċ, ale dlatego, że drugi człowiek jest rzeczywiście przyjacielem.



Zapamiętaj
Przyjaźń jest wielkim dobrem, wielkim skarbem. Tego skarbu każdy z nas powinien strzec. Zdolnośċ przyjaźni oznacza, że człowiek jest zdolny do tego, by kochaċ.

Jednakże ludzie obdarzają przyjaźnią nie tylko innych ludzi. Pisze uczennica I klasy gimnazjum:



Listy,
opinie

Mam koleżanki, mam kolegów, lubię ich, ale nikomu z nich nie mogę powierzyċ moich tajemnic. Zawsze boję się, że te tajemnice komuś wydadzą, opowiedzą, co im powiedziałam. Zawiodłam się zresztą na wielu ludziach, którzy udawali przyjaciół.

Moim najlepszym i jedynym przyjacielem jest mój chomik. Nazywa się Fifi. Czuję się bezpieczna, kiedy przy nim siedzę, kiedy nim się opiekuję, czyszczę mu klatkę. Kiedy mu coś opowiadam, widzę, że chyba mnie rozumie.


Byċ może wy też macie swoje zwierzątka. Przywiązanie do zwierząt jest bardzo ładną cechą. Zwierzę, którym się zajmujecie, zwykle odwzajemnia się Wam jakąś formą przywiązania. Człowiek, który jest dobry dla zwierząt, przeważnie w ten sposób buduje swoje człowieczeństwo. Zwierzęta są przez Boga powierzone naszej opiece. Bóg mówiąc do pierwszych ludzi, by czynili sobie ziemię poddaną, wzywał, by panowali nad światem w imieniu Boga. A Bóg kocha cały świat, kocha każde stworzenie. Dlatego człowiek powinien byċ dobry dla zwierząt, jeśli naprawdę chce byċ człowiekiem, jeśli chce budowaċ obraz Boga w sobie.

Jednakże przywiązanie do zwierzęcia — nawet bardzo silne — nie zastąpi prawdziwej, pełnej wzajemnego zrozumienia, przyjaźni z człowiekiem.



Przeczytaj

Warszawa, godzina jedenasta przed południem. Do średnio zatłoczonego tramwaju wsiada pani z pieskiem na ręku. To zwykły kundelek ubrany w zrobione na drutach wdzianko. W tramwaju jest dużo miejsca, więc pani stawia swojego czworonoga na podłodze i trzyma go na smyczy. Pies natychmiast wzbudza zainteresowanie kilku siedzących kobiet w średnim wieku, które zwracają ku nim swoje twarze. Dosłownie w jednym momencie, jakby na umówiony znak, ich oblicza rozpromienia uśmiech pełnej anielskiej czułości. Jedna przez drugą pieszczotliwym głosem zaczynają mówiċ do psa: „Jaki ty jesteś piękny! Jaki śliczny!” „A czy ty jesteś chłopiec czy dziewczynka?” — dopytuje się inna. „A jak ty się nazywasz? Powiesz nam czy nie?”. Pies patrzy szerokimi oczami to na jedną, to na drugą kobietę. Właścicielka, z początku nie zwracająca uwagi na „zaczepki” pod adresem jej kundelka, teraz, najwyraźniej dumna, wyjaśnia równie łagodnym i ciepłym głosem, że jej piesek to sunia i, że ma na imię (!) Laura. „Ach, Laura!” — wszystkie panie rozanieliły się jeszcze bardziej i cmokając posyłają Larusi (to cytat) gorące całusy. Za chwilę już tych kilka kobiet rozmawia ze sobą jak najlepsze znajome.

Okazuje się, że dwie panie też mają swoje pieski, które są nadzwyczaj cudowne i są ich wspaniałymi przyjaciółmi. Jedna pani mówi nawet, że jej Czaruś byłby chyba wspaniałym narzeczonym dla Laury. Niewiasty wymieniają poglądy na temat różnych odżywek dla psów i zgodnie narzekają, że są one zdecydowanie za drogie.

W pewnym momencie jedna z pań wychyla się z siedzenia i próbuje pogłaskaċ kundelka, na co ten błyskawicznie reaguje warknięciem, szczerzy swoje zęby i szczekając, próbuje ugryźċ swoją adoratorkę w rękę. Zaatakowana kobieta na szczęście szybko cofa dłoń, a nagły atak pieska potęguje jeszcze jej uwielbienie: „Patrzcie, patrzcie, jaka odważna!” Inne panie też są zachwycone tą agresją: „Jakie to małe, a jakie bojowe!”

Gdy pani z pieskiem wysiada już z tramwaju, kobiety żegnają ją serecznie. Jeszcze czulej panie żegnają Larusię. Zbratane ze sobą niewiasty dyskutują dalej żywo o mądrości psów i ich wierności i o tym, jakie szczęście wnoszą one w życie człowieka. Na kolejnych przystankach panie żegnają się nadzwyczaj serdecznie powtarzając kilkakrotnie: „Do widzenia pani, do widzenia, do widzenia”. Kiwają do siebie głowami i uśmiechają się ciepło.

W końcu wagonu przez cały czas trwania opisanej scenki jedzie dziadek z kilkuletnim wnukiem. Chłopczyk wygląda przez okno, sam sobie coś pokazuje i po cichu mówi do siebie. Starszy pan przygląda się całemu wydarzeniu. Obydwaj są szarzy, jak szare są ulice warszawskie w pochmurny, deszczowy dzień poświąteczny, jak szara jest jesionka dziadka, jak szare są robione na drutach rękawiczki dziecka. Jadą, stojąc na końcu wagonu. Nikt na nich nie zwraca uwagi. Przecież to tylko bachor jedzie ze starym dziadem.

Ks. Piotr Pawlukiewicz, Całuski dla pieska, „Gazeta Polska”




Praca domowa
1.Chrystus nazywał wiele razy swoich uczniów przyjaciółmi. Postaraj się znaleźċ w Ewangeliach takie sytuacje.
2.Podaj kilka przykładów przyjaźni opisanej w dziełach literatury pięknej.
3.Opisz swoją historię przyjaźni.



Następna:  Lekcja Nr 30  —   KU DOJRZAŁOŚCI      | >>>>> |

Poprzednia:  Lekcja Nr 28  —   CZY NAPRAWDĘ CHCĘ BYĆ WOLNY?      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |