Ks. Piotr Tomasik — „DOM NA SKALE”

Podręcznik do nauki religii dla II klasy gimnazjum


Rozdział trzeci:
DROGOWSKAZY DO SZCZĘŚCIA

23. Czym jest dla mnie niedziela?

Na pewno spotkaliście się z określeniem wierzący i niepraktykujący. Tak nazywają siebie ludzie, którzy przyznają się do chrześcijaństwa, ale nie biorą regularnie udziału w praktykach religijnych. Jedna z Waszych koleżanek tak pisze o swojej rodzinie



Listy,
opinie

Moi rodzice są wierzący — niepraktyku­jący. Tata bywa w kościele na pasterce i rezurekcji. Również wtedy, gdy jest ślub, chrzest albo pogrzeb w rodzinie. Mama jest częściej w kościele, bo obchodzi jeszcze rocznice śmierci swoich bliskich. Niekiedy chodzi ze mną do kościoła. Ale to rzadko się zdarza.

Kiedyś zapytałam rodziców, dlaczego ja mam chodziċ do kościoła, a oni nie muszą. Tata powiedział, że też nie muszę, że dzi­wi się mi, bo z tą pobożnością to nie trze­ba za bardzo przesadzaċ. Mama natomia­st stwierdziła, że święci niedzielę, bo nie pracuje, a w ogóle w moim wieku i z moim zdrowiem, to na pewno by chodziła. Kiedy spytałam, dlaczego mój starszy brat też nie chodzi do kościoła, mama powie­działa: To chłopak. Nic z tego nie rozu­miem. Wielu moich kolegów i starszych chłopaków chodzi do kościoła normalnie.


Niedziela jest świętem dla nas, chrześcijan. Żydzi świętują szabat w sobotę. Dniem świątecznym muzułmanów jest piątek. Każda religia posiada wiele dni świątecznych w ciągu roku, gdy ludzie wierzący oddają Bogu cześċ, a jednocześnie sami odpoczywają. Nakaz świętowania szabatu zawarty jest w długim sformuło­waniu III Przykazania Bożego zapisanym w Księdze Wyjścia:



Bóg mówi

Pamiętaj o szabacie! Niech to będzie dla ciebie dzień święty.

Przez sześċ dni wolno ci pracowaċ i wykonywaċ wszystkie twoje prace. Siódmy dzień jest jednak szabatem ku uczczeniu Jahwe, Boga twojego. Żadnych prac nie będziecie w tym dniu wykonywali ani ty, ani twój syn, ani twoja córka, ani twój sługa, ani twoja służebnica, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec mieszkający w obrębie twoich murów. Jahwe bowiem przez sześċ dni stwarzał niebo, ziemię, morze i wszystko, co one zawierają, a dnia siódmego odpoczywał.

Dlatego zesłał Jahwe szczególne błogosławieństwo na dzień szabatu i uświęcił go.

Wj 20, 8–11




Zastanów się
»Czym różni się dzień szabatu od pozostałych dni tygodnia?
»W jaki sposób uzasadniony jest obowiązek świętowania szabatu?
»Kto zobowiązany jest do przestrzegania szabatu?

Szabat wiązał się z odpoczynkiem. Jednakże odpoczynek ten był podejmowany ze względu na cześċ należną Bogu. Szabat był traktowany jako własnośċ Boga. Kto przekraczał odpoczynek szabatu, okradał Boga z Jego własności. Odpoczynek szabatu oznaczał nie tylko zakaz pracy dla samego człowieka, lecz także zakaz zatrudniania innych, którzy od niego zależeli.



Komentarz

Świętowanie szabatu służy nie tylko Bogu, ale i człowiekowi, aby człowiek nie stał się jucznym zwierzęciem, które nie umie cieszyċ się nawet z owoców własnej pracy, aby starał się przez naśladowanie Boga, zarówno w pracy, jak i w odpoczynku byċ tym, kim z woli Bożej ma byċ — obrazem Boga, wolnym stworzeniem, które realizuje pełnię poznanego dobra.

Abp Henryk Muszyński, Dziesięċ słów





Jan Paweł II naucza

Praca może zdominowaċ życie człowieka do tego stopnia, że przestanie on dostrzegaċ potrzebę troski o zdrowie, o rozwój własnej osobowości, o szczęście najbliższych czy w końcu o swe odniesienie do Boga.

Jeżeli o tym dziś mówię, to po to, by uwrażliwiċ sumienia. Jakkolwiek bowiem struktury państwowe czy ekonomiczne nie pozostają bez wpływu na podejście do pracy, to jednak jej godnośċ zależy od ludzkiego sumienia. Tu ostatecznie dokonuje się jej wartościowanie. W sumieniu bowiem nieustannie odzywa się głos samego Stwórcy, który wskazuje na to, co jest rzeczywistym dobrem człowieka i dobrem powierzonego mu świata. Kto zatracił prawy osąd sumienia, może błogosławieństwo pracy uczyniċ przekleństwem.

Potrzeba mądrości, aby wciąż na nowo odkrywaċ ów nadprzyrodzony wymiar pracy, zadany człowiekowi przez Stwórcę. Potrzeba prawego sumienia, aby właściwie rozeznawaċ ostateczną wartośċ swego działania. Potrzeba też ducha ofiary, aby nie składaċ na ołtarzu dobrobytu własnego człowieczeństwa i szczęścia innych.

Sosnowiec, 14 VI 1999


Konflikty pomiędzy Jezusem a faryzeuszami odnoszące się do szabatu dotyczyły przede wszystkim zagadnienia, czy człowiek jest dla szabatu, czy szabat jest dla dobra człowieka.



Bóg mówi

Jezus powiedział faryzeuszom: Szabat został ustanowiony dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu.
Otóż Syn Człowieczy jest Panem nawet szabatu.

Mk 2, 27–28



Możemy jednak postawiċ sobie pytanie, dlaczego my, chrześcijanie, świętu­jemy w niedzielę, chociaż szabat to sobota. Dzieje się tak, gdyż właśnie w niedzielę, w pierwszy dzień tygodnia, dokonało się najważniejsze wydarzenie w dziejach ludzkości — zmartwychwstanie Chrystusa. Polskie słowo niedziela zwraca uwagę na odpoczynek: nie działaċ znaczy odpoczywaċ. Angielskie Sunday pochodzi od pogańskiego dnia Słońca, które było w tym dniu obchodzone. Łacińskie Dominica i włoskie Domenica pochodzą od określenia dies Dominica, czyli Dzień Pański. Najpełniej związek niedzieli ze zmartwychwstaniem Chrystusa ukazuje rosyjskie воскресенЬе [czyt.: woskriesieńje], co dokładnie oznacza zmartwychwstanie.


Czym była niedziela dla chrześcijan na początku historii Kościoła? Chrześcijanie już od samego początku, od czasów, kiedy żyli Apostołowie, zbierali się na łamaniu Chleba, czyli na Mszy Świętej. W ten sposób łączyli z się z Ofiarą Chrystusa i dziełem Odkupienia, jakiego Bóg dla nas dokonał. W czasie prześladowania chrześcijan na początku III w. po Chrystusie, w Abitenie, na terenie dzisiejszej Tunezji, oskarżono i postawiono przed sądem 31 mężczyzn i 18 kobiet, którzy świętowali niedzielę. Jeden z oskarżonych powiedział: Nie możemy żyċ bez sprawowania celebry dnia Pańskiego. Zaś jedna z kobiet tak wyraziła swoją wiarę: Uczestniczyłam w tym zgromadzeniu, ponieważ jestem chrześcijanką. Za świętowanie niedzieli ci odważni ludzie oddali swoje życie. Zdawali sobie bowiem sprawę, że ich związek z Bogiem jest ważniejszy nawet niż życie doczesne. Ludzie ci poważnie traktowali swoją wiarę i poważnie traktowali siebie jako wierzących. Skoro powiedzieli: Jesteśmy chrześcijanami, to konsekwentnie potwierdzali to wyznanie życiem.


Czy w dzisiejszych czasach taka postawa jest możliwa? Oczywiście, poniekąd jest nawet łatwiejsza. Dzisiaj, przynajmniej w Polsce, Bóg nie wymaga od nas poświadczenia swej wiary oddaniem życia. Człowiek, który poważnie traktuje swoją wiarę, nie powinien mieċ żadnego problemu, by spotkaċ się z Chrystusem. Wielu powiada, że kocha Boga, ale nie praktykuje, nie uczestniczy we Mszy Świętej. Czy można rzeczywiście kogoś kochaċ, czy obdarzaċ przyjaźnią i jednocześnie robiċ wszystko, by się z nim nie spotykaċ? Mówienie, że się go kocha jest wówczas obłudą. I takim samym obłudnym stwierdzeniem jest przedstawianie siebie jako wierzącego, a niepraktykującego.


Jaki jest sens niedzieli? Niedziela jest najpierw dla człowieka. Po to, by człowiek na chwilę zatrzymał się w swej pracy, by nie stał się jak juczne zwierzę, które zajęte pracą nie potrafi cieszyċ się z jej owoców, by mógł rozpoznaċ w sobie obraz Boga. Niedziela jest także dla oddania czci Bogu. Niedziela jest wreszcie dla spotkania człowieka i Chrystusa w powtórzeniu największego i najważniejszego wydarzenia, jakim była Męka, Śmierċ i Zmartwychwstanie Pana. To wszystko dokonało się dla naszego zbawienia. Chrystus Zbawiciel w Komunii Świętej wchodzi w nasze życie, by je przemieniċ. Niedziela to dzień takiego radosnego spotkania. Jeśli Wasi bliscy nie uczestniczą w tym spotkaniu, warto byście starali się im to wytłumaczyċ. Nie oceniajcie ich, ale módlcie się, by zrozumieli, jak wielką sprawą jest spotkaċ Chrystusa. Bądźcie też Bogu wdzięczni, jeśli sens tego spotkania sami już zrozumieliście.




Jan Paweł II naucza

Odpoczynek niedzielny pozwala sprowadziċ do właści­wych proporcji codzienne troski i zajęcia: rzeczy materialne, o które tak bardzo zabiegamy, ustępują miejsca wartościom duchowym; osoby, wśród których żyjemy, odzyskują praw­dziwe oblicze, gdy się z nimi spotykamy i nawiązujemy spoko­jną rozmowę. Możemy także odkryċ na nowo i zachwyciċ się głęboko pięknem przyrody, zbyt często niszczonym przez ludzką żądzę panowania, która zwraca się przeciw samemu człowiekowi. Jako dzień, w którym człowiek zachowuje pokój z Bogiem, z samym sobą i z bliźnimi, niedziela staje się także momentem, kiedy, ogarniając odnowionym spojrzeniem cuda przyrody, daje się on porwaċ tej wspaniałej i tajemniczej harmonii, która — mówiąc słowami św. Ambrożego — „na mocy nienaruszalnego prawa zgody i miłości” łączy różne elementy kosmosu „więzią jedności i pokoju”. (…) Jeśli zatem po sześciu dniach pracy, które w rzeczywistości zosta­ły już w wielu przypadkach ograniczone do pięciu, człowiek poszukuje czasu, aby się odprężyċ i bardziej zatroszczyċ o inne aspekty swego życia, to wynika to z autentycznej potrzeby, całkowicie zgodnej z wizją nakreśloną przez orędzie ewangeliczne. Chrześcijanin winien zatem zaspokajaċ tę potrzebę, łącząc to z indywidualnymi i wspólnotowymi formami przeżywania wiary, która objawia się w obchodzeniu i świętowaniu dnia Pańskiego.

Jest zatem naturalne, że chrześcijanie winni dołożyċ sta­rań, aby także w szczególnych okolicznościach naszej epoki prawodawstwo cywilne brało pod uwagę ich obowiązek świę­towania niedzieli. Niezależnie od tego są w sumieniu zo­bo­wiąza­ni do takiego zaplanowania odpoczynku niedzielnego, aby mogli uczestniczyċ w Eucharystii, powstrzymując się od prac i zajęċ nie licujących z nakazem świętowania dnia Pańskiego, który winien przynosiċ szczególną radośċ i po­zwalaċ na nieodzowny wypoczynek ducha i ciała.

List apostolski Dies Domini, 1998



Jest jednak wielu ludzi, którzy, pracując w tzw. ruchu ciągłym, w policji, straży, pogotowiu itd., nie mogą wziąċ udziału we Mszy Świętej w samą niedzielę. Tacy ludzie mogą pójśċ do kościoła w sobotę wieczorem. Msza Święta w sobotę wieczorem jest już Mszą Świętą niedzielną. Wynika to z przyjęcia żydowskiego sposobu rachuby czasu. Otóż Żydzi za początek dnia uznawali zachód słońca w dniu poprzednim. Wierni tej starotestamentalnej tradycji chrześcijanie rozpoczynają świętowanie niedzieli od wieczora dnia poprzedniego. Jeśli ktoś zatem nie może uczestniczyċ w niedzielę we Mszy Świętej, niech spotka się z Chrystusem w sobotę wieczorem, czyli na początku świętowania niedzieli.


Chrześcijanie świętują również inne dni, nie tylko niedzielę. Jest wiele nieporozumień co do tego, kiedy katolik powinien uczestniczyċ we Mszy Świętej. Postarajcie się zapamiętaċ te święta obowiązkowe, żeby na przyszłośċ nie było już żadnych wątpliwości:


»wszystkie niedziele roku,
»uroczystośċ świętej Bożej Rodzicielki, czyli Nowy Rok (1 stycznia),
»uroczystośċ Objawienia Pańskiego (6 stycznia) (∗),
»uroczystośċ Wniebowstąpienia Pańskiego (∗),
»uroczystośċ Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, zwana popularnie Bożym Ciałem,
»uroczystośċ św. Piotra i Pawła (29 czerwca) (∗),
»uroczystośċ Wniebowzięcia Maryi (15 sierpnia),
»uroczystośċ Wszystkich Świętych (1 listopada),
»uroczystośċ Niepokalanego Poczęcia Maryi (8 grudnia) (∗),
»uroczystośċ Narodzenia Pańskiego (25 grudnia).

Uroczystości oznaczone (∗) są w Polsce dniami pracy. Dlatego ci, którzy pracują i uczą się mogą w tym dniu nie uczestniczyċ we Mszy Świętej.



Zapamiętaj
Niedziela jest Dniem Pańskim. To dzień odpoczynku, ale też oddawania czci Bogu. Przede wszystkim niedziela to dzień radosnego spotkania z Chrystusem Zmartwychwstałym, który przychodzi, aby nas zbawiċ. Przychodzi do nas przede wszystkim w Komunii Świętej, by przemieniċ nasze życie i pomóc nam w naszych troskach, by dzieliċ nasze radości.



Praca domowa
1.Jak, Twoim zdaniem, powinna zareagowaċ autorka listu zamieszczonego na początku lekcji na argumenty rodziców? Napisz do niej list na ten temat.
2.Mówi się, że udział w niedzielnej Mszy Świętej to przyniesienie Bogu daru swego serca. Jeśli jesteś skłócony z bliskimi w domu, co powinieneś uczyniċ? Przeczytaj z Ewangelii św. Mateusza 5, 23–24.



Następna:  Lekcja Nr 24  —   JAKI JESTEM DLA MOICH BLISKICH?      | >>>>> |

Poprzednia:
  Lekcja Nr 22  —   KOŚCIÓŁ WOBEC WYZWANIA REWOLUCJI      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |