Ks. Piotr Tomasik — „SŁOWO BLISKO CIEBIE”

Podręcznik do nauki religii dla I klasy gimnazjum


Rozdział trzeci:
SŁOWO STAŁO SIĘ CIAŁEM
J 1, 14

27. Nowe prawo


Przez pośrednictwo Mojżesza Bóg na pustyni nadał ludowi Izraela Prawo. Streszcza się ono w Dekalogu. Chrystus w Kazaniu na górze występuje jako nowy Prawodawca. Jego Nowe Prawo streszcza się w Ośmiu Błogosławieństwach, które stanowią kodeks postępowania Jego uczniów:



Bóg mówi

Błogosławieni ubodzy duchem, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.

Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem będą pocieszeni.

Błogosławieni cisi, albowiem odziedziczą ziemię.

Błogosławieni, którzy cierpią głód i odczuwają pragnienie sprawiedliwości, albowiem będą nasyceni.

Błogosławieni miłosierni, albowiem dostąpią miłosierdzia.

Błogosławieni czystego serca, albowiem zobaczą Boga.

Błogosławieni, którzy zabiegają o pokój, albowiem będą nazwani synami Boga.

Błogosławieni, którzy znoszą prześladowania dla sprawiedliwości, do nich bowiem należy królestwo niebieskie.

Błogosławieni jesteście, gdy was znieważają, prześladują i obrzucają oszczerstwami z mego powodu.


Mt 5, 3–11




Zastanów się
»Jakie wartości chronią poszczególne Błogosławieństwa w życiu czło-wieka?
»Jakie obietnice są w nich zawarte?


Zarówno Prawem Izraela, obowiązującymi nas przecież Przykazaniami, jak również Nowym Prawem, Ośmioma Błogosławieństwami, zajmiecie się dośċ dokładnie na lekcjach religii w II klasie gimnazjum. Teraz jednak warto zauważyċ, że Jezusowe nauczanie o tym, jak winien postępowaċ Jego uczeń, dotyczy życia każdego z nas. Jezus, zaraz po objawieniu Ośmiu Błogosławieństw, podejmuje tematy, które, jak się wydaje, są bardzo istotne dla naszej codzienności.


Szacunek wobec drugiego człowieka



Bóg mówi


Słyszeliście, jak mówiono ojcom waszym: Nie zabijaj! A gdyby ktoś dopuścił się zabójstwa, będzie odpowiadał przed sądem. Otóż Ja wam mówię, że kto by się rozgniewał na brata swego, ten już stanie przed sądem. A gdyby powiedział na swego brata: głupcze, będzie odpowiadał przed Sanhedrynem. A gdyby mu powiedział: bezbożniku, czeka go kara ognia piekielnego. Gdy więc będziesz składał dar swój przed ołtarzem i przypomnisz sobie, że brat twój ma jakiś żal do ciebie, zostaw twój dar tam przed ołtarzem, a idźi pojednaj się najpierw z bratem twoim. Potem dopiero wrócisz i złożysz twój dar.


Mt 5, 21–24




Zastanów się
»Co to znaczy: zabijaċ kogoś słowem?
»Czy gniew na drugiego człowieka, nienawiśċ żywiona wobec niego, niechęċ do przebaczenia to postawy właściwe dla ucznia Chrystusa?
»Wyobraźsobie, że komuś zrobiłeś jakieś zło i chcesz to zło naprawiċ. Ten człowiek nie chce nawet słyszeċ o pojednaniu. Czy takie zamknięcie się na pojednanie jest, Twoim zdaniem, właściwe?
»Przychodzisz na Mszę św. Obok Ciebie stoją Twoje koleżanki i Twoi koledzy. Z niektórymi jesteś w niezgodzie. Przed Komunią św. jest jeszcze szansa, by się pojednaċ. Jaki to jest moment Mszy świętej?


Jezus potwierdza V Przykazanie i przestrzega przed jego łamaniem. Dlatego grzechem trzeba nazwaċ zachowania przeciwne temu Przykazaniu:


»Zabójstwo, czyli odebranie komuś życia w sposób nieusprawiedliwiony. Zabójstwem nie jest natomiast obrona konieczna, gdy ktoś ratując życie swoje lub innych dopuszcza możliwośċ pozbawienia życia napastnika, który realnie zagraża naszemu życiu w danym momencie.
»Aborcja, czyli zabijanie nienarodzonych. Zabójcą jest w tym wypadku nie tylko lekarz, który dokonuje tej zbrodni, i matka, która zgadza się na zabicie własnego dziecka. W tym morderstwie uczestniczą wszystkie osoby, które skłaniały matkę do tego czynu lub na to wyraziły zgodę. Nienarodzone dziecko jest bowiem odrębną osobą ludzką, która ma prawo do życia tak samo jak każdy z nas. Nie jest natomiast organem w ciele kobiety. Każdy z nas był takim dzieckiem.
»Eutanazja, czyli zabijanie ludzi chorych lub starych pod pretekstem, żeby skróciċ ich cierpienia. Dawcą życia jest Bóg i dlatego człowiek nie może odbieraċ życia drugiemu. Mówienie o eutanazji jest często parawanem do przestępczego procederu dla ludzi, którzy czerpią z tego korzyści, albo też po prostu nie chcą innym pomagaċ.
»Samobójstwo. Jest ono wielkim grzechem, gdyż oznacza, że człowiek całkowicie stracił wiarę w to, że Bóg go kocha. Podobnie pomoc w popełnieniu, namawianie lub akceptowanie samobójstwa jest łamaniem V Przykazania Bożego.
»Niepotrzebne narażanie życia. Jesteście w stanie znaleźċ powody, dla których można naraziċ swoje życie lub zdrowie. Ale muszą to byċ wartości bardzo istotne. Nasze życie, jedno i niepowtarzalne, jest zbyt wielką wartością, by je lekkomyślnie narażaċ.
»Nałogi szkodzące zdrowiu, zwłaszcza palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, używanie narkotyków. Każdy z tych nałogów uzależnia. Alkoholizm i narkomania prowadzą do całkowitej ruiny życia własnego i swoich bliskich. Ludzie, którzy wpadli w te nałogi, są głęboko nieszczęśliwi i chorzy.



Zapamiętaj
Chrystus wzywa nas nie tylko do tego, byśmy zachowywali V Przykazanie Boże, ale również do tego, byśmy z naszych serc wykorzenili gniew, który prowadzi do pogardy wobec naszych bliźnich.


Zwracając się do rodziców chrześcijańskich Jan Paweł II mówił w czasie pielgrzymki w roku 1999:




Jan Paweł II naucza

Bóg obdarzył was szczególnym powołaniem. By zachowaċ życie ludzkie na ziemi, powołał do istnienia społecznośċ rodzinną. To wy jesteście pierwszymi stróżami i opiekunami życia jeszcze nie narodzonego, ale już poczętego. Przyjmujcie dar życia jako największą łaskę Boga, jako Jego błogosławieństwo dla rodziny, dla narodu i Kościoła. Tu, z tego miejsca, wołam do wszystkich ojców i matek mojej Ojczyzny i całego świata, do wszystkich ludzi bez wyjątku: każdy człowiek poczęty w łonie matki ma prawo do życia! Jeszcze raz powtarzam to, co wielokrotnie już mówiłem: „Życie ludzkie jest święte. Nikt w żadnej sytuacji, nie może rościċ sobie prawa do bezpośredniego zniszczenia niewinnej istoty ludzkiej. Bóg jest absolutnym Panem życia człowieka, ukształtowanego na Jego obraz i podobieństwo. Życie ludzkie ma zatem charakter święty i nienaruszalny, w którym odzwierciedla się nienaruszalnośċ samego Stwórcy”. Bóg chroni życie zdecydowanym zakazem wypowiedzianym na Synaju „Nie będziesz zabijał”. Dochowajcie wierności temu przykazaniu. Kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia, powiedział: „Pragniemy byċ narodem żywych, a nie umarłych”.

Łowicz, 14 VI 1999



Czystośċ



Bóg mówi


Słyszeliście, że było powiedziane: Nie cudzołóż! A ja wam mówię: każdy, kto patrzy pożądliwie na niewiastę, już popełnił z nią grzech cudzołóstwa w sercu swoim.


Mt 5, 27–28




Komentarz

Jezus znowu przywołuje kategorię grzechu popełnianego w sercu. Tak jak gniew był formą zabijania godności bliźniego we własnym sercu, tak pożądliwe patrzenie na nie-wiastę jest cudzołóstwem popełnianym w sercu. Nie chodzi tu wcale o zainteresowanie, jakie może mieċ chłopak wobec dziewczyny (i na odwrót). Chodzi raczej Jezusowi o rzecz bardzo złą, jaką było patrzenie na kobietę jak na rzecz, jak na przedmiot użycia. Pamiętajcie, że działo się to w społeczeństwie, w którym żonę kupowało się. Chrystus domaga się natomiast szacunku dla kobiety, traktowania jej zgodnie z zamysłem Stwórcy, to znaczy jako człowieka, a nie jako rzeczy. To wezwanie Jezusa jest, można rzec, rewolucyjne w tamtych czasach.

Dzisiaj też niekiedy patrzy się na ciało ludzkie jak na towar do sprzedania. I taka postawa jest właśnie godna odrzucenia.



Jezus raz jeszcze potwierdza VI Przykazanie Boże. Przykazanie to ma na celu ochronę miłości człowieka. Ludzie nie mogą traktowaċ siebie nawzajem jako rzeczy, przedmioty. Taka postawa niszczy bowiem miłośċ.



Zastanów się
»Do dziewcząt: Czy chciałabyś, by w przyszłości Twój mąż wyznał Ci miłośċ następująco: Kocham Cię, bo jesteś ładna? I na tym koniec?
»Do chłopców: Czy chciałbyś, aby Twoja żona kochała Cię, bo jesteś wystarczająco bogaty? I tylko z tego powodu.
To właśnie nazywa się pożądaniem, czyli chęcią używania człowieka jak rzeczy.


W okresie dojrzewania mogą się pojawiċ problemy moralne związane z zachowywaniem czystości. Należą do nich:


»Oglądanie pornografii. Pornografia ma na celu wywołanie w człowieku pobudzenia erotycznego. Pod wpływem oglądanej pornografii człowiek może przestaċ panowaċ nad sobą, przeważnie patrzy na inne osoby przez pryzmat oglądanych obrazków lub filmów. Oglądanie pornografii prowadzi do opanowania wyobraźni człowieka przez erotyczne fantazje, a także do onanizmu.
»Fantazje erotyczne są bardzo często skutkiem oglądania materiałów pornograficznych, choċ nie zawsze. Zdajecie sobie doskonale sprawę, że tzw. myśli nieczyste w jakiś sposób utrudniają Wam skupienie uwagi, rozpraszają. U niektórych osób myśli te mogą staċ się obsesją. I znów człowiek taki nie umie patrzeċ na inne osoby inaczej niż przez pryzmat skojarzeń seksualnych.
»Onanizm (inaczej masturbacja lub samogwałt) wiąże się z zaspokajaniem popędu seksualnego samemu, bez udziału drugiej osoby. Onanizm prowadzi często do zamknięcia się na inne osoby, skupienia uwagi tylko na sobie. Często przeradza się w nałóg, z którego trudno jest wyjśċ. Nie wolno tego grzechu lekceważyċ, niemniej jednak nie można też popadaċ w przygnębienie, gdy staje się to Waszym problemem. Problem onanizmu człowiek wierzący poleca Bogu, prosi Chrystusa o uzdrowienie, co jest skuteczne zwłaszcza wtedy, gdy regularnie spotyka się z Bożym miłosierdziem w sakramencie pokuty.
»Grzech nieczysty z innymi osobami jest również grzechem ciężkim, który trzeba polecaċ miłosierdziu Bożemu.



Zapamiętaj
Jezus stoi na straży ludzkiej miłości. Grzechem niszczącym miłośċ jest traktowanie innego człowieka, patrzenie na niego, jako na rzecz, przedmiot użycia. Przed takim traktowaniem drugiej osoby Jezus ostrzega.


W czasie pielgrzymki do Ojczyzny w roku 1999 Jan Paweł II zwrócił się do młodzieży:




Jan Paweł II naucza

Głoście światu Dobrą Nowinę o czystości serca i przekazujcie mu swoim przykładem życia orędzie cywilizacji miłości. Wiem, jak bardzo jesteście wrażliwi na prawdę i piękno. Dziś cywilizacja śmierci proponuje wam między innymi tak zwaną „wolną miłośċ”. Dochodzi w tym wypaczeniu miłości do profanacji jednej z najbardziej drogich i świętych wartości, bo rozwiązłośċ nie jest ani miłością, ani wolnością. „Nie bierzcie więc wzoru z tego świata, lecz przemieniajcie się przez odnawianie umysłu, abyście umieli rozpoznaċ, jaka jest wola Boża, co jest dobre, co Bogu przyjemne i co doskonałe” — napomina nas święty Paweł. Nie lękajcie się żyċ wbrew obiegowym opiniom i sprzecznym z Bożym prawem propozycjom. Odwaga wiary wiele kosztuje, ale wy nie możecie przegraċ miłości! Nie dajcie się zniewoliċ! Nie dajcie się uwieśċ ułudom szczęścia, za które musielibyście zapłaciċ zbyt wielką cenę, cenę nieuleczalnych często zranień lub nawet złamanego życia, własnego i cudzego! Pragnę wam powtórzyċ to, co kiedyś już powiedziałem do młodzieży na innym kontynencie: „Tylko czyste serce może w pełni kochaċ Boga! Tylko czyste serce może w pełni dokonaċ wielkiego dzieła miłości, jakim jest małżeństwo! Tylko czyste serce może w pełni służyċ drugiemu. Nie pozwólcie, aby zniszczono waszą przyszłośċ. Nie pozwólcie odebraċ sobie bogactwa miłości. Brońcie waszą wiernośċ; wiernośċ waszych przyszłych rodzin, które założycie w miłości Chrystusa”.

Sandomierz, 12 VI 1999



Prawdomównośċ



Bóg mówi


Słyszeliście również, że powiedziano ojcom: Nie przysięgaj fałszywie. Dotrzymuj względem Pana swoich przyrzeczeń. A ja wam mówię: Nie przysięgajcie w ogóle; ani na niebo, bo ono jest tronem Boga; ani na ziemię, bo ona jest podnóżkiem stóp Jego; ani na Jerozolimę, bo jest miastem wielkiego Króla. Nie przysięgaj na głowę, bo nie możesz sprawiċ, aby choċ jeden włos na niej stał się biały lub czarny. Niech mowa wasza będzie: tak — tak, nie — nie. Wszystko, co powie się nadto — pochodzi od złego.


Mt 5, 33–37




Zastanów się
»Dlaczego Jezus wzywa swoich uczniów do całkowitej prawdomów-ności?
»Czy mnożenie przysięg nie powoduje, że w normalnych relacjach z ludźmi, gdy przysięgaċ nie trzeba, człowiek będzie miał skłonnośċ do bycia fałszywym?
»Dlaczego ludzie kłamią?
»Pomyśl, jak kłamstwo w stosunkach między ludźmi zabija normalne relacje zaufania i przyjaźni.



Zapamiętaj
Prawdomównośċ, do której wzywa Jezus swoich uczniów, jest postawą, która przywraca właściwe relacje między ludźmi, umożliwia zaufanie i przyjaźń.


Miłośċ nieprzyjaciół



Bóg mówi


Słyszeliście że powiedziano: Miłuj bliźniego twego, a nieprzyjaciela twego miej w nienawiści. A Ja wam powiadam: Miłujcie nieprzyjaciół waszych, módlcie się za tych, którzy was prześladują. W ten sposób okażecie się synami Ojca waszego, który jest w niebie i który sprawia przecież, że słońce wschodzi tak nad złymi, jak i nad dobrymi, a deszcz spada zarówno na sprawiedliwych, jak i niezbożnych. Bo jeśli będziecie miłowaċ tylko tych, którzy was miłują, to jakaż czeka was za to nagroda? Czyż nie postępują tak samo nawet celnicy? Albo cóż nadzwyczajnego czynicie, jeśli pozdrawiacie tylko braci waszych? Czyż nie czynią tak samo nawet poganie? Bądźcie tedy doskonali, tak jak doskonały jest wasz Ojciec Niebieski.


Mt 5, 43–48




Zastanów się
»W jaki sposób uzasadnia Jezus to, że Jego uczniowie mają byċ inni, lepsi od nie znających Jezusa?
»Co znaczy miłowaċ nieprzyjaciół? Czy chodzi tu o wyzbycie się wszystkich praw, czy może o postawę gotowości do przebaczenia?



Zapamiętaj
Miłośċ nieprzyjaciół praktykowana przez uczniów Jezusa nie pozawala zamknąċ się na drugiego człowieka, otwiera drogę do pojednania, do przezwyciężenia wrogości.



Bóg pomaga

Czy łatwo jest wykonywaċ wskazania Jezusa? Nie, jest to trudne. Tak samo, jak trudno przezwyciężyċ własny egoizm i cieszyċ się tym, że czyni się dobro nie tylko sobie, ale i innym. A tego właśnie, dokładnie tego, wymaga od swoich uczniów Chrystus w Kazaniu na górze: przezwyciężyċ egoizm.

Czy Jezus pomaga? Owszem, i to bardzo czeka na nas, niepoprawnych egoistów, w sakramencie pokuty, aby nas pojednaċ z Ojcem, i w sakramencie Eucharystii, aby nas umacniaċ w drodze do Ojczyzny wiecznej. On daje nam siłę, moc do walki z grzechem. Dlatego św. Paweł, pełen radości, mógł zawołaċ: Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia, czyli w Jezusie.




Praca domowa
Jezus w Kazaniu na górze mówi, że nie przyszedł znieśċ Prawa (Mojżeszowego), ale je wypełniċ.
1.Znajdźten fragment i przepisz go do zeszytu.
2.Postaraj się uzasadniċ, że rzeczywiście zacytowane powyżej fragmenty Kazania na górze stanowią wypełnienie Przykazań.



Następna:  Lekcja Nr 28  —   BÓG Z BOGA      | >>>>> |

Poprzednia:  Lekcja Nr 26  —   JEZUS EWANGELII      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |