Ks. Piotr Tomasik — „SŁOWO BLISKO CIEBIE”

Podręcznik do nauki religii dla I klasy gimnazjum


Rozdział
drugi:
POSŁAŁ SŁOWO, ABY ICH ULECZYĆ
Ps 107, 20

22. Pieśń miłości


Pieśń nad pieśniami jest utworem szczególnym w literaturze biblijnej.



Komentarz

Sam tytuł księgi używa stopnia najwyższego wobec rzeczownika pieśń. Oznacza pieśń największą, najpiękniejszą spośród wszystkich pieśni. W podobny sposób są urobione niektóre inne rzeczowniki spotykane na kartach Biblii: Pan panów (czyli: Pan nad panami), czy Król Królów (czyli: Król nad królami) odnoszone do Jahwe oraz marnośċ nad marnościami z Księgi Koheleta.



Różnie na Pieśń nad pieśniami można patrzeċ. Niektórzy traktowali ją jako zwyczajną pieśń weselną, która opiewa miłośċ mężczyzny i kobiety, oblubieńca i oblubienicy. W kolejnych scenach opisuje tęsknotę rozłączonych kochanków i radośċ spotkania. Inni z kolei komentatorzy w Pieśń nad pieśniami widzą wielki poemat na cześċ Boga Jahwe i Jego miłości do narodu wybranego. Kto ma rację? Przy rozstrzyganiu racji należy braċ pod uwagę nie tylko sam tekst, wyrwany z Biblii, ale przede wszystkim użytek, jaki z Księgi robili Izraelici. Otóż Pieśń nad pieśniami była czytana w czasie Paschy, największego święta w kalendarzu żydowskim, które rokrocznie uobecniało wiosnę miłości, jaką przeżył na pustyni Jahwe–Oblubieniec i Izrael–Oblubienica:



Bóg mówi


Zima się już bowiem skończyła,
deszcze już ustały i przeszły.
Ziemia już pokrywa się kwieciem,
nadszedł czas radosnych pieśni.
Głos synogarlic rozbrzmiewa w krainie.
Na drzewie figowym już pierwsze owoce
i pachną kwiaty winnych krzewów.
Przyjdźtedy, umiłowana moja,
przyjdźtu, piękności moja!


Pnp 2, 11–13



Dlatego Pieśń nad pieśniami znalazła się w żydowskim kanonie biblijnym.



Poezja
Ziemio Święta z uczniowskiego atlasu,
z Biblii starej nagimi górami —
coś się stało od jakiegoś czasu
ze mną samym, z ludzkimi sercami

Zapomniano o Bogu jedynym
Gorejącym krzewie, Stróżu naszym
Patrzaj. Ludzie teraz nieszczęśliwi,
niepojęci jak kruk przy Eliaszu

Kwiat libański na skroni uwiędnie —
Źle Źnam wróżą judaszowe drzewa —
Przyjaciółko, co nas spotka, co będzie
na pustyni, kędy Boga nie ma?

Synogarlic przycicha wołanie,
syjońskie drogi świerszczami łkają —
Przyjaciółko, co się z nami stanie
między ludźmi, którzy Boga nie znają?


Ks. Jan Twardowski, Tren



Ale przecież w Pieśni nad pieśniami mówi się wiele o ludzkiej miłości. Autor księgi głosi, że miłośċ jest wielką siłą, potężną jak śmierċ:



Bóg mówi


Połóż mnie jak pieczęċ na swojej piersi,
jak pieczęċ na swoim ramieniu!
Miłośċ jest jak śmierċ potężna,
a zawiśċ nieubłagana jak Szeol.
Jej żar — to jak żar ognia
albo jak gwałtowne płomienie.
Najpotężniejsze wody
nie mogą zgasiċ miłości
ani zakryċ jej fale rzeki.
Gdyby ktoś oddawał za miłośċ
wszystkie bogactwa swego domu,
to zyskałby tylko pogardę.


Pnp 8, 6b–7



To samo można też powiedzieċ o miłości człowieka wierzącego do Boga.



Bóg mówi


Ja śpię, lecz serce moje nie śpi.
Słyszę, jak mój umiłowany puka:
Otwórz mi, siostro moja,
umiłowana moja, gołębico moja,
ty najwspanialsza moja!
Moja głowa okryta rosą,
w puklach moich włosów krople nocy.
Zdjęłam już moją szatę,
czy mam ją znów na siebie wkładaċ?
Umyłam już moje stopy,
czy mam je znowu zabrudziċ?
Umiłowany mój podał mi rękę przez otwór w bramie
i nagle zadrżało wszystko w moim łonie.
Wstałam więc, by otworzyċ umiłowanemu,
mirra kapała z rąk moich,
najświeższa mirra spływa mi po palcach
i spada aż na rygle bramy.
I otworzyłam umiłowanemu,
a gdy się odwróciłam, już go nie było!
Jego zniknięcie odebrało mi oddech.
Szukałam go, lecz nie mogłam go znaleźċ,
wołałam go, lecz się nie odzywał.
I spotkali mnie strażnicy, obchodzący miasto dokoła,
pobili mnie i poranili, i zdarli ze mnie szaty
owi nadzorcy miejskich murów.
Zaklinam was tedy, córy Jerozolimy,
jeśli znajdziecie umiłowanego, cóż mu powiecie?
Powiedzcie mu, żem chora z miłości.


Pnp 5, 2–8




Zastanów się
»Interpretacja powyższego fragmentu jako pieśni miłosnej mężczyzny i kobiety nie przedstawia większej trudności. Spróbujcie tej interpretacji dokonaċ.
»A teraz spójrzcie na ten tekst oczyma Izraelitów świętujących Paschę i oczekujących na Mesjasza, wysłańca Bożego, który miał wybawiċ lud. Przyjrzyjcie się temu tekstowi, jako opowiadającemu o tęsknocie Oblubienicy-Izraela za Oblubieńcem–Jahwe.


Miłośċ do drugiego człowieka, mająca ścisły związek z miłością do Boga, jest nierzadkim motywem poezji religijnej:



Poezja
Więc to Ciebie szukają gdy kupują kwiaty
by na serio powtarzaċ romantyczne słowa
wiernośċ innym ślubując gdy biegną po schodach
roznosząc swoje serce na różne adresy
gdy patrzą sobie w oczy by siebie nie widzieċ
więc to Ciebie szukają nic nie wiedząc o tym


Ks. Jan Twardowski, Więc to Ciebie szukają (fragment)



Pieśń nad pieśniami pojawia się też często w literaturze religijnej jako poemat o miłości Boga do człowieka:



Poezja
Ty jesteś moją Pieśnią nad pieśniami
a ja twoją Księgą Koheleta
jesteś ogrodem wynurzającym się z ciemnego tła nocy
i tyle jest w tobie owoców o których nawet nie wiesz
jabłek granatu fig i oliwek
szafranu i ziół woniejących
i nie wiesz że poziomka przycupnęła pod twoim palcem
nie boi się twojej brwi mały zajączek
ani kuropatwa
jagnię bierzesz na ramiona trzymając je za kopytka
jesteś rajem który zawsze kończy się dnia jednego
wygnaniem mieczem ognistym
Twoje ciało jest książką
i wszystkie jej karty zapisane są miłością
i mówią Odpocznij zapomnij się we mnie
bo nie ma nic większego na ziemi
i lepsze to jest od wina
Twoja stopa odcisnęła się na piasku
i ślad nabiegł nocą
Pieśni Pieśni nad pieśniami
posłuchaj teraz mnie
skargi marności


Anna Kamieńska, Dwie Księgi




Zastanów się
»Jakie dwie księgi biblijne porównuje Anna Kamieńska?
»Co mówi o miłości Boga do człowieka?
»Co mówi o tęsknocie człowieka wierzącego za Bogiem i niedoskona-łości ludzkiej miłości do Boga?



Następna:  Lekcja Nr 23  —   WIERNOŚĆ WŚRÓD UCISKU      | >>>>> |

Poprzednia:  Lekcja Nr 21  —   SKĄD CIERPIENIE?      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |