Ks. Piotr Tomasik — „SŁOWO BLISKO CIEBIE”

Podręcznik do nauki religii dla I klasy gimnazjum


Rozdział
drugi:
POSŁAŁ SŁOWO, ABY ICH ULECZYĆ
Ps 107, 20

16. Podzielony naród

W trakcie poprzedniej lekcji Biblia chciała nam daċ odpowiedźna temat, czy człowiek wierzący może grzeszyċ i co z tego wynika dla jego życia. Teraz postawmy pytanie inaczej, a sądzę, że jest to problem nurtujący wielu spośród Was: Czy człowiek uważany za mądrego może łatwo zbłądziċ, zejśċ na niewłaściwe drogi.

Pisze Wasz starszy kolega, już student uniwersytetu:



Listy,
opinie

Miałem zajęcia z profesorem, którego wszyscy bardzo szanowali. Ja też, bo rzeczywiście miał rozległą wiedzę, a wykłady prowadził tak, że słuchało się „z otwartymi ustami”. Poza tym był bardzo grzeczny i kulturalny.

Jednak zobaczyłem go kiedyś w zupełnie innej sytuacji. Skończył wykład nieco wcześniej, bo, jak powiedział, bardzo się gdzieś spieszył. Wybiegł z sali prosto na przystanek tramwajowy. Ponieważ jechałem w tym samym kierunku i też się spieszyłem, szedłem za nim. Pan profesor nie widział mnie. Doszliśmy do przystanku, a tramwaj zamknął drzwi „przed nosem”. I wtedy zobaczyłem zupełnie nowe oblicze pana profesora. Plunął na tramwaj, pokazał motorniczemu (skądinąd rzeczywiście łobuzowi) gest bardzo wulgarny, a potem tak głośno zaklął, że nikt ze słuchających na pewno nie pomyślał, że jest to ten starszy, sympatyczny i kulturalny pan profesor, który prowadzi takie mądre wykłady.

Wycofałem się na koniec przystanku i do końca nie zostałem rozpoznany. Ale tak sobie myślę, że ludzie mądrzy nie zawsze są wytrzymali na stresy, gdy dzieje się coś nie po ich myśli. Widaċ kulturalne i opanowane zachowanie dla tego pana nie jest wielką wartością, skoro tak się zachował.



No właśnie, czy życie ludzkie jest jednorodne. Czy człowiek uznany za mądrego może mieċ jakieś wady, czy też nie? Na to pytanie stara się daċ odpowiedźhistoria króla Salomona, człowieka, który każdemu z nas kojarzy się z mądrością.


Mądrośċ Salomona

Król Salomon, syn Dawida i Batszeby, na początku swojego panowania modlił się o mądrośċ. Opisuje to 1 Księga Królewska:



Bóg mówi

Ukazał się Salomonowi nocą we śnie Jahwe. Wówczas to Bóg tak odezwał się do Salomona: Powiedz, co chcesz, żebym ci dał. A Salomon odpowiedział: Raczyłeś okazaċ wielką życzliwośċ słudze Twojemu, ojcu mojemu, Dawidowi, za to, że był Ci wierny i sprawiedliwy w prostocie swego serca. Ponadto wyświadczyłeś mu także tę wielką łaskę, że obdarzyłeś go synem, który obecnie zasiada na jego tronie. To Ty również, Jahwe, Boże mój, władzę po ojcu moim, Dawidzie, przekazałeś mnie, Twojemu słudze. A ja jestem jeszcze całkiem młody i nie bardzo wiem, jak postępowaċ. Żyje Twój sługa wśród ludu, w którym Ty sobie upodobałeś. Jest to naród wielki; nie sposób go ani zliczyċ, ani oceniċ, tak jest wielki.

Zechciej tedy daċ słudze Twemu serce pełne mądrości, aby mógł rozsądzaċ sprawy Twojego ludu, starannie odróżniając dobro od zła. Jakże tu bowiem rozsądzaċ sprawy Twojego ludu tak licznego? I podobało się Panu, że Salomon właśnie o to Go prosił.

Powiedział mu tedy Bóg: Ponieważ taką przedstawiłeś Mi prośbę, a nie pragnąłeś ani długiego życia dla siebie, ani żadnych bogactw; nie domagałeś się również zguby twoich nieprzyjaciół, a prosiłeś jedynie o mądrośċ potrzebną do sprawiedliwego rządzenia, oto czynię zadośċ twojej prośbie: daję ci serce mądre i przenikliwe, takie, jakiego nie miał jeszcze nikt przed tobą i nikt w przyszłości mieċ nie będzie. Co więcej, dam ci także i to, o co Mnie wcale nie prosiłeś: bogactwo i sławę, tak iż wśród obecnie sprawujących władzę nie będziesz miał sobie równego przez cały czas twojego panowania. A jeśli będziesz się trzymał moich dróg, jeśli będziesz przestrzegał moich praw i nakazów, tak jak to czynił ojciec twój, Dawid, to przedłużę również dni twojego życia.


1 Krl 3, 5&ndah;14



I rzeczywiście, sława mądrości Salomona była tak mocno zakorzeniona, że wiele dzieł literatury mądrościowej było przypisywanych temu królowi (tak jak Dawidowi przypisywano autorstwo psalmów). Wspomina o tym 1 Księga Królewska:



Bóg mówi

Bóg dał Salomonowi mądrośċ, bystrośċ umysłu i wiedzę tak rozległą jak zasoby piasku nad brzegiem morza. Swoją mądrością przewyższał Salomon wszystkich synów Wschodu oraz mędrców egipskich. Nikt z ludzi nie dorównywał mu mądrością. Rosła też jego sława wśród wszystkich narodów dokoła. Wszystkie ludy przychodziły, by podziwiaċ mądrośċ Salomona. Wszyscy królowie świata słyszeli, jak mówiono o jego mądrości.


1 Krl 5, 9&ndah;11. 14



Świątynia Salomona

Salomon spełnił marzenie Dawida i zbudował dla Boga na wzgórzu Moria w Jerozolimie Świątynię. Był to budynek bardzo okazały, wykonany z rzadkiego i drogiego drewna cedrowego bogato przyozdobionego złotem. Składał się z przedsionka (dostępnego dla wszystkich wiernych, którzy się oczyścili), miejsca świętego (dostępnego dla kapłanów) i miejsca Świętego Świętych oddzielonego zasłoną i dostępnego dla arcykapłana raz w roku. Za zasłoną, w miejscu Świętym Świętych, ustawiono Arkę Przymierza.

Ważne jest, byśmy rozumieli, jakie znaczenie Izraelici przypisywali Świątyni Jahwe. Opowiada o tym modlitwa, jaką wygłosił w dniu poświecenia Świątyni król Salomon:



Bóg mówi

O Jahwe, Boże Izraela, Tobie równego nie ma ani na wysokościach niebieskich, ani tu na ziemi. Nikt tak jak Ty nie przestrzega miłosiernego przymierza, które zawarłeś z Twoimi sługami, jeśli tylko z całego serca trwają przy Tobie. Jakże okazałeś się wierny wobec tego wszystkiego, co powiedziałeś słudze Twojemu, a mojemu ojcu, Dawidowi!

Ale czy to prawda, że Bóg mieszka na ziemi? Przecież Ciebie nie są w stanie objąċ niebiosa, a cóż dopiero ta Świątynia, którą ja zbudowałem? Jahwe, Boże mój, racz wysłuchaċ modłów i próśb, jakie Twój sługa zanosi do ciebie. Usłysz ten krzyk, pełen radości, i nie odrzucaj prośby, którą sługa Twój zanosi dziś do Ciebie. We dnie i w nocy patrzysz na tę Świątynię, na to miejsce, o którym sam przecież powiedziałeś, że tam będzie przebywaċ Twoje imię i że tam będziesz wysłuchiwał próśb zanoszonych do Ciebie przez Twojego sługę. Nie odrzucaj tedy modłów Twojego sługi i próśb całego ludu izraelskiego, kiedy będzie zwracał się do Ciebie na tym miejscu. Racz ich wysłuchiwaċ z miejsca Twego przebywania, z wyżyn niebieskich; wysłuchaj ich i przebacz im ich winy.


1 Krl 8, 23&ndah;24. 27&ndah;30




Zastanów się
»O co Salomon prosi Boga w swojej modlitwie?
»Jak odpowiada na pytanie, które sam zadaje: Czy to prawda, że Bóg mieszka na ziemi?
»Dlaczego Żydzi mieli tylko jedną Świątynię?


Historia Świątyni była burzliwa, tak jak historia Palestyny. W roku 586 przed Chrystusem wojska króla babilońskiego Nabuchodonozora II zburzyły ją. Po roku 538 przed Chrystusem, a więc po skończeniu niewoli babilońskiej, rozpoczęto budowę II Świątyni, dużo skromniejszej niż Świątynia Salomona. Została ona sprofanowana w roku 169 przed Chrystusem przez pogańskiego władcę Antiocha Epifanesa. Jej oczyszczenia dokonał w roku 164 przywódca powstania machabejskiego, Juda Machabeusz. Prace nad przywróceniem świetności Świątyni trwały za rządów Heroda Wielkiego, w latach bezpośrednio poprzedzających początek ery chrześcijańskiej. W roku 70 po Chrystusie Rzymianie pod wodzą Tytusa rozgromili powstanie żydowskie i zburzyli II Świątynię. Obecnie na miejscu Świątyni Jerozolimskiej znajduje się muzułmański meczet Omara. Fakt, że jest to miejsce święte dla wyznawców islamu, powoduje, że nie można tam prowadziċ żadnych prac wykopaliskowych, a więc dokonaċ dokładnej rekonstrukcji Świątyni żydowskiej.


Grzech Salomona

Salomon, mimo swojej mądrości i zaangażowaniu w kult oddawany Bogu, nie ustrzegł się błędów. W czasach, kiedy żył, nie było monogamii, lecz poligamia. Innymi słowy, jeden mężczyzna mógł mieċ wiele żon. Małżeństwo nie było bowiem pojmowane przez ludzi jako stan, w którym mąż i żona mają obdarzaċ się wzajemnie miłością. Było raczej rodzajem umowy prawnej, w której mąż miał obowiązek utrzymywaċ żonę i dzieci. Dlatego możnowładcy miewali wiele żon. Tak było też z Salomonem. Niektóre z jego żon pochodziły nie z kraju Izraela, lecz krajów pogańskich. Czciły one swoje bóstwa i domagały się od króla, by pozwolił im na ich kulty religijne. Salomon na to się zgadzał, a nawet budował dla nich pogańskie miejsca kultu. Było to jawne sprzeciwienie się kultowi jedynego Boga. Karą za dopuszczenie bałwochwalstwa na terenie Izraela był podział państwa na północne (Królestwo Izraela ze stolicą w Samarii) i południowe (Królestwo Judy ze stolicą w Jerozolimie). Oba państwa poszły własnymi drogami. Ich historia nie trwała jednak długo. Królestwo Izraela przestało istnieċ w roku 722 przed Chrystusem, na skutek najazdu asyryjskiego. Natomiast Królestwo Judy upadło w roku 586 przed Chrystusem, na skutek wzmiankowanego już najazdu babilońskiego.

Okazało się, że człowiek mądry, jakim był Salomon, okazał się człowiekiem bardzo uległym, słabym w bronieniu tego, co było tak ważne dla jego ojca, Dawida.



Zapamiętaj
Salomon był władcą mądrym, lecz niekiedy uległym. Jego uległośċ dotyczyła bardzo istotnej sprawy: wierności prawdzie o Bogu jedynym. Biblia poprzez historię Salomona poucza nas, że odstępstwo od prawdziwej wiary jest grzechem, który powoduje rozbicie jedności między ludźmi.



Praca domowa
1.Zapewne słyszałeś słowo herezja. Czym ona jest?
2.Dzisiejszy świat jest często podzielony, ludzie są wrodzy wobec siebie. Co jest, według Ciebie, przyczyną takiego stanu rzeczy?
3.Czy zauważasz podziały wewnątrz wspólnoty wierzących, czyli Kościoła? Jak te podziały przezwyciężaċ?



Następna:  Lekcja Nr 17  —   PROROK JAK OGIEŃ      | >>>>> |

Poprzednia:  Lekcja Nr 15  —   UFNOŚĆ W PANU      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |