Ks. Piotr Tomasik — „SŁOWO BLISKO CIEBIE”

Podręcznik do nauki religii dla I klasy gimnazjum


Rozdział
drugi:
POSŁAŁ SŁOWO, ABY ICH ULECZYĆ
Ps 107, 20

9. Nowy początek ludzkości

Co działo się po grzechu pierworodnym? Biblia opisuje skutki grzechu pierworodnego, jakie dotknęły potomków Adama i Ewy. Pierwszym ze skutków jest bratobójstwo, jakiego dopuścił się Kain.



Zastanów się
»Przypomnij sobie historię Kaina i Abla (jeśli nie pamiętasz, posłuż się tekstem biblijnym: Rdz 4, 1–16).
»Co było motywem działania Kaina?
»Jaką karę poniósł Kain?
»W jaki sposób postanowił Bóg ochroniċ Kaina przed śmiercią?

Jednakże zło ludzi było tak wielkie, że Bóg jako karę zesłał potop. Historia o potopie na trwałe zapadła w myślenie ludzi. Przecież nawet teraz, gdy pada ulewny deszcz, mówimy, że to prawdziwy potop, robiąc oczywistą aluzję do biblijnego potopu. Jednakże historia o potopie stawia przed nami wiele pytań, na które warto daċ odpowiedź. Oto te pytania:


»Czy potop naprawdę miał miejsce?
»W mitologiach Wschodu czytamy o potopie. Czy autor biblijny nie ściągnął stamtąd swojego opisu?
»Po co historię o potopie umieszczono w Piśmie świętym?



Bóg mówi

Potop utrzymywał się na ziemi przez czterdzieści dni. Wody tak wezbrały, że podniosły arkę wysoko ponad ziemię. W miarę jak przybywało wody i poziom jej podnosił się coraz wyżej ponad ziemię, arka zaczęła pływaċ po powierzchni wód. Wody ciągle się podnosiły na ziemi, tak że zniknęły w końcu pod nimi wszystkie, nawet najwyższe góry, jakie były na ziemi.

Wspomniawszy na Noego, na wszystkie zwierzęta dzikie i domowe, pozostające razem z Noem w arce, zesłał Bóg silny wiatr na ziemię. I wkrótce wody opadły.

Po czterdziestu dniach Noe otworzył jedno z okien, które zrobił w arce, i wypuścił kruka, żeby się przekonaċ, czy wody rzeczywiście ustąpiły. Ale kruk wyleciał i zaraz powrócił, gdyż wody jeszcze niezupełnie spłynęły z ziemi. Potem wypuścił Noe gołębicę, żeby zbadaċ, czy wody już całkowicie opadły. Ale gołębica, nie mając gdzie usiąśċ, wróciła do arki. Było jeszcze dużo wody na całej ziemi. [Noe] wyciągnął rękę, chwycił gołębicę i ponownie umieścił ją w arce. Po kolejnych siedmiu dniach znów wypuścił gołębicę z arki. Pod wieczór gołębica wróciła i miała w dziobie gałązkę oliwki. Noe zrozumiał, że wody już wyschły na ziemi. Odczekał kolejne siedem dni i znów wypuścił gołębicę. Tym razem już nie powróciła.


Rdz 7, 17–19; 8, 1. 6–12


Czy potop naprawdę miał miejsce?

Byċ może, opis potopu jest opowieścią alegoryczną, ukazującą karę za grzech ludzkości i nowy początek świata. Jednakże najnowsze badania geologiczne nie wykluczają potopu, jako wielkiego kataklizmu, jaki objął okolice basenu Morza Śródziemnego, które przez pewien czas wyschłe, zostało napełnione przez masy wód z Atlantyku. Współcześnie nauka nie wyklucza, że opowiadanie o potopie zachowane w Biblii i mitologiach jest świadectwem wydarzenia, jakie naprawdę miało miejsce w odległym czasie.


Czy opis potopu jest autentyczny?

Istotnie, opis potopu jest uderzająco podobny do analogicznych opisów mitologii babilońskiej i sumeryjskiej. Babiloński Poemat o Gilgameszu (I poł. II tysiąclecia przed Chrystusem) zawiera bardzo wiele jednakowych z opisem biblijnym elementów. Należy do nich rada, jaką daje bóg Ea Utnapisztimowi (takie imię nosi odpowiednik biblijnego Noego). Następnie Utnapisztim buduje statek. Nastaje potop, który niszczy całą ziemię, a gdy deszcz ustaje, długo trzeba czekaċ na opadnięcie wód. Utnapisztim wypuszcza gołębicę i kruka, a na koniec składa bogom ofiarę.

Czy zachowanie babilońskiego bohatera odbiega od zachowania Noego? Niewiele. Niemal wszystkie ludy starożytne przechowywały wspomnienia jakiegoś kataklizmu związanego z potopem. Nie oznacza to wcale, że relacja biblijna jest nieautentyczna. Warto bowiem zwróciċ uwagę — to jest właściwością Biblii — na dwie zasadnicze różnice między opisem biblijnym i mitologicznym:


»Potop w Pieśni o Gilgameszu jest kaprysem bogów, natomiast w Biblii wyraźnie ukazany jest jako kara za grzech i ratunek dla sprawiedliwego i jego rodziny. Potop jest objawieniem sprawiedliwości Boga, a jednocześnie Jego miłosierdzia.
»Mityczny Utnapisztim zostaje po potopie przeniesiony do świata bogów, natomiast Noe jest nadal zwykłym śmiertelnikiem, który umiera.



Poezja
Czy woda jeszcze rwie korabiem
jak burza ciemna i głęboka
a On porywa w otchłań kruka
nim łuk położy na obłokach?

To tylko siepie deszcz za oknem

i ślady walk jak kły na dworze...
A On czy jeszcze rozgniewany
na mnie i ciebie, Boże, Boże

Niech nas wybawi, niech ocali
topieli srebrnej arkę wydrze
z lwem, z wilkiem burym, z bydląt chmarą,
z gołąbkiem śpiącym gdzieś na cytrze.


Ks. Jan Twardowski, Potop



Religijne znaczenie potopu

Już ukazanie różnicy między biblijnym i mitologicznym pojmowaniem potopu prowadzi do stwierdzenia, że w istocie potop jest okazaniem zamysłu Boga wobec świata. Historia o potopie głosi prawdę o Bożej sprawiedliwości i miłosierdziu. Bóg na zakończenie zawiera z ludzkością pierwsze przymierze:



Bóg mówi

Zawieram moje przymierze z wami. Wody potopu nie unicestwią już żadnej istoty żywej i nigdy już nie będą niszczyċ ziemi. Oto znak przymierza, które zawieram z wami i z wszelką istotą żywą przebywającą wśród was, po wszystkie pokolenia. Kładę łuk barwny na obłokach i on będzie świadczył o przymierzu, jakie zostało zawarte między Mną i całą ziemią. Kiedy sprowadzę obłoki nad ziemię i ukaże się łuk barwny, wspomnę na moje przymierze, które zawarłem. I nie wrócą już nigdy wody potopu, niosącego zagładę wszystkiemu, co żyje.


Rdz 9, 11–15




Zastanów się
»Co jest treścią przymierza Boga z Noem i całą ludzkością ocaloną z potopu?
»Jaki jest znak zawartego przymierza?



Poezja
Coraz więcej Ciebie
bo powietrze przejrzyste między ulewami
czarny las a im dalej tym bardziej niebieski
może w nim szuka grzybów stary smutny anioł
co zamiast poznaċ miłośċ wkuwał język grecki

a teraz moja prośba o Matko Najświętsza
byċ jak tęcza co sobą nie zajmuje miejsca
choċ biegnie jak po schodach od ziemi do nieba
Tobie derkacz w zbożu Tobie zając w polu
mrówki co się kochają ale się nie lubią
pomidor z pępkiem koszyk z maślakami
i cierpienie tak wielkie że już nie ma grzechu
milczenie które myśli
radośċ co rozumie
Amen lub inaczej niech nie będzie mnie


Ks. Jan Twardowski, Więcej




Praca domowa
1.Jakie grzechy dzisiejszego świata przypominają stan ludzkości sprzed potopu? W jaki sposób to zło można naprawiċ i usunąċ?
2.Ks. Jan Twardowski w wierszu Więcej pisze o obecności Boga w świecie. Gdzie Ty szczególnie dostrzegasz tę obecnośċ?



Następna:  Lekcja Nr 10  —   PYCHA I ROZŁAM      | >>>>> |

Poprzednia:  Lekcja Nr 8  —   SKĄD NA ŚWIECIE WZIĘŁO SIĘ ZŁO?      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |