Ks. Piotr Tomasik — „SŁOWO BLISKO CIEBIE”

Podręcznik do nauki religii dla I klasy gimnazjum



Rozdział
trzeci:
POSŁAŁ SŁOWO, ABY ICH ULECZYĆ
Ps 107, 20




3. Świat mówi o Bogu

A jednak istnienie Boga nie jest oczywiste. Czym innym jest wiedzieċ, a czym innym wierzyċ. I to jest prawda niezaprzeczalna. Do swojego dawnego katechety napisał kiedyś dorosły już człowiek:



Listy,
opinie

Bardzo się w życiu pogubiłem. Nie jestem przede wszystkim w stanie wierzyċ w to, o czym Ksiądz uczył i przekonywał, gdy byłem Księdza uczniem. Robię karierę, wszyscy mi zazdroszczą. Wygląda na to, że powinienem byċ szczęśliwy. Ale przecież coraz ostrzej stawiam pytanie, po co to wszystko. Przecież to i tak skończy się śmiercią. I tak „pójdę do dołu”. Ksiądz pewno odpowie, że Bóg daje życie „po tamtej stronie”. Ale ja w Boga nie wierzę. Mocno stoję na ziemi. Wierzę w zysk, w sprzedaż w moim przedsiębiorstwie. A Bóg, dusza? Przecież ani Boga, ani duszy nie widaċ. A więc ich nie ma.


Czy rzeczywiście można powiedzieċ, jak autor cytowanego wyżej listu, że jeśli czegoś nie widaċ, to tej rzeczywistości nie ma? Bóg, z samej swojej istoty, jest duchem, a więc jest niewidzialny. Niemniej jednak wielu ludzi jest w stanie dostrzec skutki jego działania w świecie. Mówi o tym pięknie Psalmista:



Bóg mówi


Panie, o Panie nasz,
jak przedziwne jest imię Twe po wszystkiej ziemi!
Wzniesiona nad niebiosa jest wspaniałośċ Twoja.
Wobec niebiosów, dzieła palców Twoich,
wobec księżyca i gwiazd, któreś stworzył:
czymże jest człowiek, że pamiętasz o nim,
lub syn człowieczy, że o niego dbasz?

Ps 8, 2. 4
tłum. Leopold Staff


Bóg objawia się poprzez świat, poprzez dzieło stworzenia. Świat stworzony ma zapisaną w sobie zasadę przyczynowości: każdy byt, każde wydarzenie, ma swoją przyczynę. Nic nie dzieje się bez przyczyny. Jeśli będziemy się cofaċ w tym łańcuchu przyczyn, dojdziemy do Pierwszej Przyczyny, którą ludzie wierzący nazywają Bogiem.

Jednak takie rozumowanie nie wszystkich przekonuje. Pisze uczeń liceum:



Listy,
opinie

Co by się stało, gdyby nauka udowodni­ła, że Boga nie ma. Przecież nauka nie­ustannie posuwa się naprzód. Kiedyś uważano, że ziemia jest płaska. Nauka udowodniła, że nie. Kiedyś uważano, że ziemia jest w centrum układu planetarne­go, dziś wiadomo, że tak nie jest. Nauka wciąż się rozwija i byċ może kiedyś udowo­dni, że Boga po prostu nie ma.


Na problem postawiony przez Waszego starszego kolegę odpowiada znany publicysta francuski, André Frossard (o historii życia tego niezwykłego człowieka dowiecie się w tym roku, ale nieco później). Frossardowi ten sam problem przedstawili na spotkaniu licealiści francuscy.



Przeczytaj

Nauka zajmuje się jedynie tym, co może byċ zaobserwowane i zmierzone; Boga natomiast nie można ani zobaczyċ, ani zmierzyċ.

Celem udowodnienia, że Bóg nie istnieje, trzeba by, aby „nauka”, jak ją nazywacie, odkryła jakiś pierwotny element istniejący bez przyczyny i samodzielnie, element, którego obecnośċ wyjaśniałaby wszystko inne i usuwała wszelkie wątpliwości; ten właśnie element my nazywamy Bogiem.

André Frossard, Bóg i ludzkie pytania


Poznanie Boga, prawdziwego i Jedynego, Nieskończonego, a więc nie na miarę naszych skończonych i ułomnych wyobrażeń, jest przez Biblię określane mianem mądrości. W jednej z najpóźniej spisanych ksiąg Starego Testamentu, powstałej w egipskiej Aleksandrii na przełomie II i I wieku przed narodzeniem Chrystusa, w Księdze Mądrości, autor natchniony zastanawia się nad mądrością i głupotą:



Bóg mówi
Głupi są z gruntu wszyscy ludzie, którzy nie znają Boga
i z rzeczy dobrych, które widzą,
nie potrafią poznaċ Tego, który jest,
ani nie rozpoznają Twórcy przypatrując się stworzeniom,
lecz już to ogień, już to wiatr,
już to szybkie powietrze albo gwiazd układy,
albo wzburzoną wodę lub światła niebieskie
uznali za bogów rządzących światem.
Jeżeli urzeczeni ich pięknem uznali rzeczy te za bóstwa,
to niechże pomyślą,
o ile piękniejszy jest ponad nie wszystkie ich Władca.
On, Twórca piękna, stworzył to wszystko.
Jeśli zaś moc i działanie podziwiają,
to przecież niech dzięki nim zrozumieją, że o wiele bardziej potężny jest Ten, który je stworzył.
Albowiem z wielkości i z piękna stworzeń
można przez porównanie poznaċ ich Stwórcę.
Jeśli tyle już potrafili pojąċ,
że są w stanie Wszechświat zbadaċ,
to czemuż tym bardziej nie znaleźli Pana wszechrzeczy?

Mdr 13, 1–5. 9




Zastanów się
»Jakich ludzi Księga Mądrości nazywa głupimi?
»Co jest przyczyną takiego określenia?
»Co zatem, zdaniem autora Księgi Mądrości, jest prawdziwą mądrością, przeciwieństwem głupoty?



Komentarz

Księga Mądrości wprost odnosi się do wierzeń i stanu wiedzy starożytnych Greków. Przypomnijcie sobie tylko, jakie bóstwa rządziły poszczególnymi siłami natury, które wymienia cytowany fragment Biblii (ogień, wiatr, powietrze, gwiazdozbiory, woda, planety).

Jednocześnie ci sami ludzie dokonywali wielkich odkryċ, zwłaszcza w dziedzinie matematyki. Byli w stanie zbadaċ Wszechświat.

Pozostali jednak zabobonni, bo siłom natury przypisywali magiczną moc. Ich głupota przejawiała się w tym, że nie wyciągnęli ostatecznego wniosku z piękna i wielkości stworzonego świata, że pozostali ślepi na Stwórcę.




Poezja
Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?
Czego za dobrodziejstwa, którym nie masz miary?
Kościół Cię nie ogarnie, wszędy pełno Ciebie,
I w otchłaniach, i w morzu, na ziemi, na niebie.

Złota też, wiem, nie pragniesz, bo to wszystko Twoje,
Cokolwiek na tym świecie człowiek mieni swoje.
Wdzięcznym Cię tedy sercem, Panie, wyznawamy,
Bo nad to przystojniejszej ofiary nie mamy.

Tyś Pan wszystkiego świata, Tyś niebo zbudował
I złotymi gwiazdami ślicznieś uhaftował;
Tyś fundament założył nieobeszłej ziemi
I przykryłeś jej nagośċ zioły rozlicznemi.

Za Twoim rozkazaniem w brzegach morze stoi,
A zamierzonych granic przeskoczyċ się boi;
Rzeki wód nieprzebranych wielką hojnośċ mają.
Biały dzień a noc ciemna swoje czasy znają.

Tobie k′woli rozliczne kwiatki Wiosna rodzi
Tobie k′woli w kłosianym wieńcu Lato chodzi.
Wino Jesień i jabłka rozmaite dawa,
Potym do gotowego gnuśna Zima wstawa.

Z Twej łaski nocna rosa na mdłe zioła padnie,
A zagorzałe zboża deszcz ożywia snadnie;
Z Twoich rąk wszelkie źwierzę patrza swej żywności,
A Ty każdego żywisz z Twej szczodrobliwości.

Bądźna wieki pochwalon, nieśmiertelny Panie!
Twoja łaska, Twa dobroċ nigdy nie ustanie.
Chowaj nas, póki raczysz, na tej niskiej ziemi;
Jedno zawżdy niech będziem pod skrzydłami Twemi!


Jan Kochanowski, Pieśń XXV z „Pieśni wtórych”




Komentarz

Jan Kochanowski pisał swoje utwory wiele wieków temu. Dlatego język, którym się posługuje odbiega od współczesnej polszczyzny. Niemniej jednak tekst Pieśni XXV jest zrozumiały dla dzisiejszego czytelnika.

Warto, byście zauważyli, że pieśń ta jest jednoczesną pochwałą stworzenia i Stwórcy. W taki właśnie sposób człowiek wierzący może spoglądaċ na świat, który jest miejscem, by rozwijało się nasze szczęście. Szczęście to też jest oddawaniem czci Bogu.




Bóg pomaga

Bóg objawia się człowiekowi poprzez naturę, czyli świat stworzony. Grecy świat ten nazywali Kosmosem. Dlatego ten rodzaj objawienia określa się mianem objawienia natura­lnego czyli kosmicznego. Objawienie to sprowadza się do stwierdzenia, że Bóg istnieje, że w świecie jest obecny po­przez Swoje dzieła.

Kim jednak Bóg jest? Skąd więcej możemy się o Nim dowiedzieċ? Objawienie kosmiczne, choċ dostępne dla każdego człowieka, przekazuje nam niewiele informacji. Bóg objawia się nam, dla naszego zbawienia, jeszcze w inny sposób, mianowicie poprzez specjalne interwencje w historię świata. To objawienie, które jest nadnaturalne zwie się objwieniem nadprzyrodzonym czyli historycznym. To właśnie objawienie się Boga w historii jest głównym tematem Biblii, świętej księgi, którą będziemy starali się lepiej poznaċ w najbliższym czasie. Poznając Biblię chcemy zbliżyċ się do tej Prawdy, którą jest Bóg objawiony w Jezusie Chrystusie. Bóg, którego tak trudno ogarnąċ, a który chce, byśmy do Jego tajemnicy zbliżyli się, ponieważ nas kocha.




Poezja
Napisał „Mój Bóg” ale przekreślił,
bo przecież pomyślał
o tyle mój, o ile jestem sobkiem.

napisał „Bóg ludzkości” ale się ugryzł w język,           
bo przypomniał sobie jeszcze aniołów
i kamienie podobne w śniegu do królików

wreszcie napisał tylko „Bóg”.
Nic więcej
Jeszcze za dużo napisał

Ks. Jan Twardowski, Nic więcej




Zapamiętaj

Objawienie naturalne (kosmiczne) dokonuje się poprzez świat stworzony, który świadczy o tym, że Bóg istnieje. W pełniejszy sposób Bóg objawia Siebie poprzez objawienie nadprzyrodzone (historyczne) składające się ze specjalnych interwencji Boga w historię świata. Interwencje te stanowią historię Przymierza Boga z człowiekiem.




Praca domowa
1.Wymień znane Ci z poprzednich lat nauki religii przymierza, jakie Bóg zawarł z ludźmi. Co było treścią tych przymierzy, czyli co Bóg obiecywał i czego oczekiwał od tych osób?
2.Ks. Jan Twardowski w wierszu Nic więcej przedstawia Boga jako nieogarnionego. W jaki sposób Bóg nieogarniony ludzkim ułomnym rozumem daje poznaċ się światu?
3.Dlaczego chrzest nazywany jest przymierzem Boga z chrześcijaninem?



Następna:  Lekcja Nr 4  —   ŚWIAT BIBLII      | >>>>> |

Poprzednia:  Lekcja Nr 2  —   KIM JEST DLA MNIE BÓG?      | <<<<< |


| powrót do startu |   | powrót do: SPIS TREŚCI |