KONGREGACJA NAUKI WIARY
Instrukcja „Dignitas personae” dotycząca niektórych problemów bioetycznych



Wprowadzenie

1. Każdej istocie ludzkiej, od poczęcia aż po naturalną śmierċ, należy się godnośċ osoby. Ta podstawowa zasada, wyrażająca wielkie "tak" dla ludzkiego życia, powinna znaleźċ się w centrum refleksji etycznej nad badaniami naukowymi w dziedzinie biomedycyny, które w dzisiejszym świecie nabierają coraz większego znaczenia. Urząd nauczycielski Kościoła już wielokrotnie się wypowiadał, aby wyjaśniċ i znaleźċ rozwiązania dla związanych z tym problemów moralnych. Szczególne znaczenie w tym zakresie ma instrukcja Donum vitae (1). Po dwudziestu latach od jej ogłoszenia okazało się jednak stosowne dokonanie aktualizacji tego dokumentu.

Wskazania owej instrukcji zachowują nienaruszoną wartośċ zarówno w odniesieniu do przedstawionych w niej zasad, jak i wyrażonych ocen moralnych. Jednak nowe technologie biomedyczne, stosowane w tej delikatnej sferze ludzkiego życia i rodziny, rodzą dalsze wątpliwości, szczególnie w dziedzinie badań na ludzkich embrionach oraz wykorzystywania komórek macierzystych do celów terapeutycznych, jak również w innych dziedzinach medycyny eksperymentalnej. Pojawiają się w związku z tym coraz to nowe pytania wymagające odpowiedzi. Szybkośċ postępów w nauce oraz informowanie o nich opinii publicznej rozbudzają oczekiwania oraz rodzą wątpliwości w coraz szerszych kręgach społeczeństwa. Często zabiega się u władz ustawodawczych, aby podejmowały decyzje, zasięgając niekiedy opinii społecznej, w celu prawnego uregulowania tych kwestii.

Te powody skłoniły Kongregację Nauki Wiary do przygotowania nowej Instrukcji o charakterze doktrynalnym, która omawia niektóre nowe zagadnienia w świetle kryteriów podanych już w Instrukcji Donum vitae i podejmuje inne kwestie, wcześniej rozważane, ale wymagające dalszych wyjaśnień.

2. Przystępując do tej refleksji, postanowiono mieċ zawsze na względzie aspekty naukowe, korzystając z analiz Papieskiej Akademii „Pro Vita” i licznych ekspertów, aby zestawiċ je z zasadami antropologii chrześcijańskiej. Jasne wskazania metodyczne i merytoryczne odnośnie do rozważania tych problemów zawierają encykliki „Veritatis splendor” (2) i „Evangelium vitae” (3) Jana Pawła II oraz inne wypowiedzi Magisterium.

W zróżnicowanej aktualnej panoramie filozoficznej i naukowej można dzisiaj stwierdziċ, że wielu kompetentnych naukowców i filozofów, w duchu przysięgi Hipokratesa, pojmuje nauki medyczne jako posługę wobec człowieka w jego słabości, w leczeniu jego chorób, jako niesienie ulgi w cierpieniu i obejmowanie w równym stopniu niezbędną opieką wszystkich ludzi. Są jednak przedstawiciele środowisk filozoficznych i naukowych, którzy coraz większy rozwój technologii biomedycznych rozpatrują w perspektywie zasadniczo eugenicznej.

3. Kościół katolicki, przedstawiając zasady i oceny moralne badań biomedycznych nad ludzkim życiem, kieruje się zarówno światłem rozumu, jak i wiary, przyczyniając się do wypracowania integralnej wizji człowieka i jego powołania, zdolnej do przyjęcia wszelkiego dobra, jakie wynika z osiągnięċ ludzi i różnych tradycji kulturowych oraz religijnych, które nierzadko okazują wielki szacunek życiu.

Magisterium spogląda z otuchą i ufnością na taką perspektywę kulturową, w której nauka postrzegana jest jako cenna służba na rzecz integralnego dobra życia i godności każdej istoty ludzkiej. Zatem Kościół patrzy na badania naukowe z nadzieją, życząc sobie, aby liczni chrześcijanie przyczyniali się do postępu biomedycyny i dawali świadectwo wiary w tej dziedzinie. Pragnie ponadto, aby z rezultatów tych badań można było korzystaċ również w regionach ubogich i doświadczonych przez choroby, aby zaradziċ potrzebom najpilniejszym i najbardziej dramatycznym z punktu widzenia humanitarnego. I pragnie również byċ blisko każdej osoby, która cierpi fizycznie i duchowo, nie tylko po to, aby nieśċ pociechę, lecz także światło i nadzieję. One dają poczucie sensu również w chwilach choroby i w doświadczeniu śmierci, które w istocie należą do ludzkiego życia, naznaczają jego historię i otwierają je na tajemnicę Zmartwychwstania. Spojrzenie Kościoła jest rzeczywiście pełne ufności, ponieważ „życie zwycięży: ta nadzieja nie może nas zawieśċ. Tak, życie zwycięży, ponieważ po stronie życia stoi prawda, dobro, radośċ, prawdziwy postęp. Po stronie życia stoi Bóg, który miłuje życie i obficie nim obdarza” (4).

Niniejsza instrukcja jest skierowana do wiernych i wszystkich tych, którzy szukają prawdy (5). Składa się ona z trzech części: pierwsza przypomina niektóre aspekty antropologiczne, teologiczne i etyczne o fundamentalnym znaczeniu; druga zajmuje się nowymi problemami związanymi z prokreacją; trzecia analizuje niektóre nowe propozycje terapii, z którymi wiąże się dokonywanie manipulacji na embrionach i ingerencja w dziedzictwo genetyczne człowieka.


Spis treści.

Częśċ pierwsza:
 

Aspekty antropologiczne, teologiczne i etyczne ludzkiego życia i prokreacji

|»»»»|
Częśċ druga:
 

Nowe problemy związane z przekazywaniem życia

Zawartośċ:
Techniki wspomagające płodnośċ
Zapłodnienie in vitro i zamierzone niszczenie embrionów
Intra Cytoplasmic Sperm Injection (ICSI)
Zamrażanie embrionów
Zamrażanie owocytów
Redukcja embrionów
Diagnoza przedimplantacyjna
Nowe formy „przechwytywania” i „zapobiegania ciąży”
|»»»»|
Częśċ trzecia:
 

Nowe propozycje terapeutyczne, z którymi wiąże się manipulowanie embrionem lub dziedzictwem genetycznym człowieka

Zawartośċ:
Terapia genowa
Klonowanie ludzi
Wykorzystywanie komórek macierzystych do celów terapeutycznych
Próby hybrydacji
Wykorzystanie ludzkiego „materiału biologicznego” z nielegalnego źródła

|»»»»|
Zakończenie:|»»»»|

PRZYPISY:
(1)   KONGREGACJA NAUKI WIARY, Instr. Donum vitae o szacunku dla rodzącego się życia ludzkiego i o godności jego przekazywania (22 lutego 1987): AAS 80 (1988), 70–102; L′Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 3/1987, s. 19 nn.   powróċ
(2)   JAN PAWEŁ II, Enc. Veritatis splendor o niektórych podstawowych problemach nauczania moralnego Kościoła (6 sierpnia 1993): AAS 85 (1993), 1133–1228.   powróċ
(3)   JAN PAWEŁ II, Enc. Evangelium vitae o wartości i nienaruszalności życia ludzkiego (25 marca 1995): AAS 87 (1995), 401–522.  powróċ
(4)   JAN PAWEŁ II, Przemówienie do uczestników VII Zgromadzenia Papieskiej Akademii „Pro Vita” (3 marca 2001), n. 3: AAS 93 (2001), 446; L′Osservatore Romano, wyd. polskie, n. 5/2001, s. 23 .  powróċ
(5)   Por. JAN PAWEŁ II, Enc. Fides et ratio o relacjach między wiarą a rozumem (14 września 1998), n. 1: AAS 91 (1999), 5.   powróċ


| powrót do startu |    | Powrót do Głosu Kościoła |