Słownik podręczny


 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź 

EMAUS

— położona niedaleko Jerozolimy wieś, do której dwaj uczniowie Jezusa udali się w poranek wielkanocny. Idąc prowadzili ożywioną rozmowę o tym, co wydarzyło się ostatnio w Jerozolimie, a mianowicie o ukrzyżowaniu Jezusa i o Jego – jak usłyszeli – powstaniu z martwych. Nagle przyłączył się do nich jakiś nieznajomy. Byli zdumieni, że nie wiedział – jak się zdawało – o ostatnich wydarzeniach w Jerozolimie. Zastanawiał ich jednak sposób, w jaki wykładał im słowa Pisma. Przybywszy do wsi, zaprosili go na posiłek. Gdy zajął miejsce przy stole, wziął chleb, pobłogosławił go, połamał i podał im. Wtedy poznali, że był to Jezus, ale On zniknął im z oczu. Natychmiast też pośpieszyli z powrotem do Jerozolimy, aby opowiedzieċ apostołom, że widzieli Pana (Łk 24,13–35).

Emmanuel

— (hebr. „Bóg z nami”). Symboliczne imię przeznaczone dla dziecka zapowiedzianego przez Izajasza królowi Achazowi (Iz 7,14). Św. Mateusz interpretuje ten znak jako proroctwo o narodzeniu Jezusa (Mt 1, 23) i kończy własną Ewangelię odpowiednią obietnicą: „A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni...” (Mt 28, 20).

Encyklika

— (gr. „list okólny”). List biskupa przeznaczony do szerokiego rozpowszechnienia. Od wieku XVIII katolicy zachodni stosują ten wyraz na oznaczenie listu skierowanego przez papieża do całego Kościoła albo do jego części. Encykliki papieskie same z siebie nie są nieomylnymi wypowiedziami, lecz raczej autorytatywnymi stwierdzeniami zwyczajnego urzędu nauczycielskiego (zob. DH 3884–3885). Chrześcijanie wschodni autorytatywne listy swoich patriarchów zawsze nazywali „encyklikami”; także anglikanie posługuj ą się tym wyrazem od czasu pierwszej konferencji w Lambeth (1867) na oznaczenie orędzia wydawanego pod koniec takich konferencji.

ENDOR

— Gdy Filistyni po śmierci Samuela wyruszyli przeciwko Izraelowi, król Saul chciał się dowiedzieċ, jaki los czeka jego lud. Ponieważ nie otrzymał odpowiedzi ani od Boga, ani od proroków, udał się nocą do wróżki, która mieszkała w Endor, w północnej Palestynie. Na naleganie Saula wywołała ducha proroka Samuela, który przepowiedział królowi nieszczęście, jakie się zdarzy w czasie oczekującej go bitwy z Filistynami (1 Sm 28,7–25).

ENEASZ

— mieszkaniec Liddy, który był sparaliżowany i od ośmiu lat leżał w łóżku. Gdy Piotr przybył do Liddy i odwiedził Eneasza, kazał mu w imię Jezusa wstaċ i zasłaċ swoje łoże. Eneasz na te słowa natychmiast wstał i zaczął chodziċ (Dz 9,32–34).

Enhypostazja

— (gr. „w osobie”). Nauka o tym, że Chrystus ma pełną ludzką naturę, która się uosobiła w ten sposób, że została przyjęta przez hipostazę albo słowo. Człowieczeństwo Chrystusa istnieje w hipostazie Słowa Bożego (stąd enhypostazja). Zapewne przedstawiciel neochalcedonianizmu Leoncjusz z Jerozolimy (VI wiek), a nie współczesny mu imiennik, przedstawiciel orygenizmu, Leoncjusz z Bizancjum, wymyślił to określenie i rozwinął naukę, której później udzielił poparcia św. Jan z Damaszku (ok. 650 – ok. 750). Żeby wyjaśniċ naukę Soboru Chalcedońskiego (451) o jednej Osobie Chrystusa w dwóch naturach.

Enkratycy

— (gr. „powstrzymujący się, wstrzemięźliwi”). Nazwa, której się używa na oznaczenie różnych wczesnochrześcijańskich postaci albo grup głoszących hasła krańcowe; zazwyczaj powstrzymywali się oni od mięsa, wina, a nawet od małżeństwa. To właśnie wśród takich skrajnych ugrupowań powstały niektóre ewangelie apokryficzne. Zob. asceza, doketyzm, ebionici, Ewangelie apokryficzne, gnostycy.

Entelechia

— (gr. „realizujący swą własną doskonałośċ”). Urzeczywistnienie tego, co jest możliwe, osiągnięcie celu, dla którego coś istnieje.

Entuzjazm

— (gr. „owładnięcie przez Boga”). Stan ekstatyczny lub emocjonalny, przypisywany specjalne–mu wpływowi Ducha Świętego. Św. Paweł ostrzega przed tłumieniem oddziaływania Ducha Świętego przez proroctwo lub inne nadzwyczajne dary (1 Tes 5, 19–22), jednakże miłośċ uznaje za dar najwyższy (1 Kor 12, 13–13, 13). W dziejach chrześcijaństwa entuzjazm religijny, jeżeli był po właściwym rozeznaniu poddany kierownictwu, wydawał często trwałe korzystne owoce. ¬le ukierunkowane roszczenie sobie prawa do szczególnego wpływu Ducha Świętego może spowodowaċ znaczne szkody (zob. DH 803–808; ND 317–320). Zob. charyzmaty, prorok, przeżycie religijne, rozeznanie duchów.

 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź