Słownik podręczny


 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź 

Egzarcha

— (gr. „kierownik”). Państwowy tytuł oznaczający naczelnika prowincji w cesarstwie bizantyńskim. We wschodnim prawie kanonicznym odnosi się do osoby kierującej częścią ludu Bożego (CCEO 984 § 2), która nie stała się jeszcze w pełni eparchią (CCEO 313), czyli diecezją. Na Zachodzie jego odpowiednikiem jest wikariat apostolski, lub prefektura apostolska. Zob. Kościoły wschodnie, eparchia.

Egzegeza

— (gr. „wyprowadzanie znaczenia”). Wyjaśnienie znaczenia tekstów świętych, zazwyczaj biblijnych (DV 12 i 23, OT 16). Egzegeci starają się zarówno ustaliċ, co autorzy biblijni zamierzali powiedzieċ w oryginalnym kontekście, czyli co tekst oznaczał, jak wyjaśniċ orędzie tekstu na dzisiaj, czyli powiedzieċ, co on dzisiaj oznacza.

Egzemplaryzm

— (łac. „wzór, przykład, model”). Teoria, która w wyjaśnianiu rzeczywistości kładzie nacisk na znaczenie przyczynowości wzorczej. Zwolennicy tej teorii uważają, że wartośċ korzystnej dla nas działalności zbawczej Chrystusa polega w bardzo dużym stopniu – a może nawet wyłącznie – na tym, że jest ona dla nas wzorem bezinteresownej miłości, jaką On nam okazał. Teoria ta korzeniami sięga do Piotra Abelarda (1079–1142; zob. DH 721–739).

Egzorcyzm

— (gr. „zaprzysięganie, zaklinanie pod przysięgą”). Wypędzanie złych duchów (albo nawet samego diabła) z ludzi opętanych albo nawiedzonych ich mocą. Pewną formę egzorcyzmu odnajdujemy w modlitwach poprzedzających chrzest. W wypadku człowieka opętanego egzorcysta wyznaczony przez biskupa sprawuje obrzęd składający się z modlitw, pokropienia wodą i włożenia rąk (CIC 1172; nie ma nic na ten temat w CCEO). Wykonywanie egzorcyzmu opiera się na tym, co Chrystus i Jego uczniowie czynili w podobnych wypadkach (Mt 10, 1; Mk 1, 21–28; Łk 4, 31–37; 11, 14–23; Dz 19, 11–12). W styczniu 1999 roku Watykan opublikował nowy obrzęd egzorcyzmu; poprzedni został po raz ostatni przejrzany w roku 1614.

EHUD

— jedyny leworęki, o którym wspomina Biblia; jego imię znaczy: energiczny, mocny. Gdy Izrael zbuntował się przeciw Moabowi, Ehud postanowił zabiċ Egiona, bardzo otyłego i ociężałego króla Moabu. Ehud udał się do niego z podarunkiem i poprosił o rozmowę w cztery oczy. Król go przyjął. Ehud w czasie rozmowy sięgnął po sztylet ukryty pod szatami i zadał królowi śmiertelny cios lewą ręką, po czym opuścił komnatę królewską (Sdz 3,14–22).

 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź