Słownik podręczny


 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź 

Chrystocentryzm

— Systematyczne opieranie teologii i życia wewnętrznego człowieka na Osobie i dziełach zbawczych Jezusa Chrystusa.


Chrystofania

— (gr. „objawienie się Pomazańca”) Objawienie się Jezusa jako Bożego Pomazańca albo Mesjasza. Wydarzyło się to nie tylko podczas chrztu Jezusa w Jordanie (Mt 4, 16–17; Mk 1, 9–11; Łk 3, 21–22) i nie tylko podczas przemienienia Jezusa na Górze Tabor, ale przede wszystkim podczas objawień Pana Zmartwychwstałego.


Chrystologia

— (gr. „nauka o Chrystusie”). Teologiczne spojrzenie na Jezusa Chrystusa, wyjaśniające w sposób systematyczny, kim i czym On jest sam w sobie dla tych wszystkich, którzy w Niego wierzą. Nowy Testament zawiera różne chrystologiczne spojrzenia na Chrystusa, nie ujmując ich systematycznie. Zob. chrystologia funkcjonalna, soteriologia, unia hipostatyczna.


Chrystologia

— „logos–anthropos” (gr. „Słowo–Człowiek”). Jest to chrystologia „oddolna”, znamienna dla Teodora z Mopsuestii (ok. 350–428) i dla szkoły antiocheńskiej, a zmierzająca do utrzymania pełnego człowieczeństwa Jezusa Chrystusa. Po przyjęciu istnienia dwoistości natur (pełnej ludzkiej natury Chrystusa i pełnej Jego natury Bożej) antiocheńczycy stanęli przed pytaniem: W jaki sposób bóstwo i człowieczeństwo Chrystusa zjednoczyło się w jednym działającym podmiocie? Ich chrystologia mogła zejśċ na manowce i zagubiċ rzeczywistą jednośċ Chrystusa, a skończyċ na przyjęciu istnienia dwóch podmiotów: przyjmującego człowieczeństwo Słowa i przyjętego przez Słowo Człowieka – Jezusa.


Chrystologia

— „logos–sarks” (gr. „Słowo–Ciało żywe”). Chrystologia „odgórna”, znamienna dla Orygenesa (ok. 185 – ok. 254) i św. Cyryla Aleksandryjskiego (zm. 444), ukierunkowana na odwiecznie istniejące Słowo Boże, które schodzi na świat. Szkoła aleksandryjska dochodziła zazwyczaj do dobrych wyników, podtrzymując autentyczne bóstwo i prawdziwą jednośċ Chrystusa jako podmiotu działającego. Dla niektórych aleksandryjczyków większą trudnośċ sprawiało wykazanie prawdziwego człowieczeństwa Chrystusa i odpowiedźna pytanie: W jaki sposób odwieczne Słowo Boże mogło przyjąċ autentyczny i w pełni ludzki sposób działania? Jeżeli idzie o powiązania chrystologii opartej na przeciwstawieniu „Logos–Sarks” oraz chrystologii opartej na przeciwstawieniu „Logos–Antropos”, to Alojzy Grillmeier (1910–1998) zauważył, że nie można ich po prostu utożsamiaċ odpowiednio ze szkołą aleksandryjską lub antiocheńską, istnieją bowiem przykłady wskazujące na coś przeciwnego.


Chrystologia funkcjonalna

— Chrystologia, która skupia się na zbawczej działalności Chrystusa i dzięki temu w bardzo dużym stopniu zbiega się z soteriologią. Z konieczności jednak zakłada ona chrystologię ontologiczną, która się ogniskuje na tym, kim i czym jest sam Chrystus.


Chrystologia oddolna

— Odmiana chrystologii, której podstawą i źródłem jest przebadanie ludzkich dziejów Chrystusa zwłaszcza tak, jak nam je przedstawiają Ewangelie synoptyczne.


Chrystologia odgórna

— Odmiana chrystologii, której podstawą i źródłem jest fakt, że Jezus jest odwiecznym Słowem Bożym albo Synem Bożym, który zstąpił na nasz świat (J 1, 14).


Chrystologia wzniosła

— W odróżnieniu od chrystologii „obniżonej”, chrystologia wzniosła kładzie nacisk na bóstwo Chrystusa. Tego rozróżnienia nie można mieszaċ z innym, mianowicie z chrystologią explicite i implicite. Zob. chrystologia oddolna, chrystologia odgórna.



 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź