Słownik podręczny


 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź 

Asceza

— (gr. „ċwiczenie”) Przyjęte przez chrześcijan pod wpływem Ducha Świętego środki i sposoby oczyszczenia samego siebie z grzechu i usuwania przeszkód na drodze wolnego naśladowania Chrystusa. Prawidłowa asceza niesie ze sobą postęp w kontemplacji i w miłości Boga, który nie przynosi uszczerbku dla osobistej dojrzałości ani dla społecznej odpowiedzialności.


ASER

— syn Jakuba i Zilpy, niewolnicy Lei, praojciec jednego z pokoleń izraelskich. Pokolenie to osiedliło się na zachodnich zboczach gór galilejskich. Imię to znaczy: byċ szczęśliwym (Rdz 30,12–13; Joz 19,24–31).


ASYRIA (Aszszur)

— Na terenach środkowego biegu rzeki Tygrys znajdowało się potężne państwo asyryjskie. Od 1000 do 612 r. przed Chr. władza Asyrii rozciągała się nad obszarami dzisiejszej Mezopotamii. Jej stolicą była Niniwa. Izraelici stale czuli się zagrożeni ze strony Asyryjczyków i kilkakrotnie też byli uprowadzani do Asyrii jako jeńcy, a ich królowie byli zmuszani składaċ okup władcom asyryjskim (2 Krl 18).


Atanazjańskie wyznanie wiary.

— Wyznanie wiary, zwane także od słów je rozpoczynających „Quicumque vult” (łac. „Ktokolwiek chce”); fałszywie przypisuje sieje św. Atanazemu z Aleksandrii (ok. 296–373), powstało ono bowiem najprawdopodobniej w V wieku w południowej Francji. Jest w nim wiele wypowiedzi o Trójcy Przenajświętszej, o wcieleniu i odkupieniu (zob. dh 75–76; nd 16–17).


Ateizm

— (gr. „bezbożnośċ”). Zaprzeczenie w teorii lub w praktyce istnienia Boga. Różne odmiany ateizmu wahają się między pełną tolerancji obojętnością, a wojującym odrzucaniem Boga, które zróżnicowane jest w zależności od tego, jak ktoś konkretnie pojmuje odrzuconego Boga, a także od społeczno–kościelnych podstaw konfliktu. Jest rzeczą możliwą, że ktoś przez jakiś czas jest ateistą w dobrej wierze, ale trwałe i logiczne wyłączanie istnienia Boga poza nawias jest nieodpowiedzialne i godne potępienia.


Athos

— Zob. góra athos.


Augsburskie Wyznanie Wiary.

— Zob. wyznanie augsburskie.


Augustynianizm

— System filozoficzny i teologiczny św. Augustyna z Hippony (354–430); jest to synteza kładąca nacisk: na nadrzędną wolnośċ Boga w udzielaniu łaski, na pierwszeństwo oświecenia Bożego nad ludzką wiedzą. Własne poglądy św. Augustyna nazywano czasem augustynizmem, żeby je odróżniċ od augustynianizmu, rozwiniętego przez ucznia Tomasza z Akwinu (ok. 1225–1274), Idziego Rzymskiego z rodziny Colonna (ok. 1243–1306) i dominującego wśród pustelników św. Augustyna.


Autokefaliczny

— (gr. „mający własną głowę, własnego zwierzchnika”) Wyraz używany na oznaczenie Kościołów, którymi rządzą ich własne synody i które należą do wschodnich i orientalnych Kościołów prawosławnych. Wszystkie patriarchaty są autokefaliczne, ale nie wszystkie Kościoły autokefaliczne są patriarchatami. Dla Kościołów prawosławnych wschodnich, patriarcha Konstantynopola jest prymasem, a jedynie sobór powszechny może ustanawiaċ prawa obowiązujące wszystkie Kościoły autokefaliczne.


AZARIASZ

— zob. Ozjasz, a także Trzej młodzieńcy w piecu ognistym.



 A Ad Ak Am An Ap Ar As   B Be Bi   C Ch Cn Cr Crz Cu 
 D De Di Do Dr Dz   E Eg Ek El Em Ep Er Et Ew Ez    F Fi   G Gi 
 H He Hi   I Is   J Je Jo    K Ke Kon Kor Kr   L Li   Ł 
 M Me Mi Mo   N Ne Ni   O Og Om Os   P Pas Pe Pi Pr P Prot   Q 
 R Ri   S Sch Sf So Soc S S    Ś   T Te Teologia Ter To Trz   U 
 V   W Wie Wo Wu   Z   Ż–Ź