| powrót do czytelni |


ks. Michał Bednarz


„Pytania do Biblii”


Początek:       Skąd wiadomo, że Biblia to Słowo Boże?


Dlaczego Izraelici nazywani są ludem Księgi? (II)


Szacunku dla Biblii uczyły Izraelitów święta i uroczystości, w czasie których podkreślano, iż Pismo Święte jest dla każdego wierzącego czymś szczególnie cennym.

Przypatrzmy się im bliżej. W czasie tzw. bar miewa (dosłownie: „syn przykazania”) chłopiec izraelski przyjmuje na siebie obowiązek czytania i studiowania Biblii. To specjalna uroczystośċ, podczas której 13–letni żyd staje się pełnoletni wobec prawa religijnego. Odbywa się ona w synagodze, zwykle w pierwszy szabat po trzynastych urodzinach chłopca. W Jerozolimie zaś ceremonie te planuje się najczęściej przed Murem Płaczu. Przebiegają następująco: od strony balustrady, przy której stoją już matki, siostry, ciotki, ustawia się nakryte serwetą stoliki. Procesjonalnie wnosi się zwoje Biblii i kładzie się je na stoliku. Bohaterowi dnia po raz pierwszy przywiązuje się filakterie. Są to małe skórzane pudełeczka z umieszczonymi wewnątrz zwitkami pergaminu, na których wypisano słowa Pisma Świętego: „będziesz je miał między oczami i na sercu”. Żydzi wypełniają ten nakaz dosłownie, ale rozumieją, że są to czynności symboliczne. A więc jedne filakterie przyczepiają do czoła, a drugie do lewego ramienia, tego bliżej serca. Od pudełeczka filakterii ciągnie się skórzana taśma, szeroka na jakieś półtora centymetra i tak długa, że siedem razy okręca się nią ramię i przedramię, a także trzy razy palec wskazujący. Przypomina to zawarte z Bogiem przymierze. Teraz zakłada się chłopcu tałes, czyli szal modlitewny, biały w czarne pasy, zakończony frędzlami. Następnie wzywa się go do publicznego odczytania po raz pierwszy fragmentu Piecioksiegu i urywka z ksiąg prorockich. Następuje najważniejszy moment: chłopiec bierze zwój ze stołu, rozwija i z trudem sylabizuje tekst, który na pewno w domu ċwiczył dziesiątki razy. Potem mężczyźni odmawiają nad nim modlitwy i błogosławieństwa, a następnie matka, siostry i ciotki obrzucają go garściami cukierków. W tym geście zawiera się życzenie, aby jarzmo Biblii było słodyczą jego życia. Od tej pory chłopiec staje się odpowiedzialny za swoje czyny i przyjmuje na siebie pełne wykonywanie religijnych obowiązków. Od tego dnia ma obowiązek spełniaċ wszystkie przykazania, odmawiaċ modlitwy, chodziċ do synagogi, itd. Przestaje byċ dzieckiem.

Do uroczystości, które uczą szczególnego szacunku wobec Biblii, należy święto Szawuot, zwane także Świętem Tygodni. Przypada w Palestynie na koniec zbiorów jęczmienia i początek zbiorów pszenicy. Upamiętnia nadanie Prawa Mojżeszowego na Synaju. Stąd też główną częścią modłów w synagodze jest uroczyste odczytanie Dziesięciu Przykazań. Gdy rozbrzmiewa Dekalog, wierni wstają. W czasie tego święta obowiązuje zwyczaj czytania i studiowania Pisma Świętego przez całą noc.

Można natomiast powiedzieċ, że dniem biblijnym jest Simchat Tora. To określenie dosłownie znaczy „radośċ Prawa (Tory)” albo „pamiątka Daru Tory”. Przypada w ostatni dzień Sukkot, czyli w Święto Szałasów albo Święto Namiotów. W tym dniu kończy się roczny cykl czytania Prawa. Z arki zostaje wyjęty zwój Piecioksiegu i obnosi się go procesjonalnie siedem razy wokół synagogi, przy wtórze pieśni. Każdy dotyka go złączonymi w jedno frędzlami tałesu, całuje i zaczyna tańczyċ. Jedni drugim kładą ręce na ramiona, śpiewają, podskakują i rytmicznie posuwają się naprzód. Ojciec Bruno Hussar, żyd, który został chrześcijaninem, tak o tym pisze: „Odpowiem zaczynając od swego przeżycia w Izraelu, którego doświadczyłem w latach sześċdziesiątych. Miało to miejsce w dzień Simchat Tora, zamykający coroczny cykl czytania Pięcioksięgu Mojżesza. Obchodzi się je nie tylko w synagogach — w Jerozolimie przy Ścianie Zachodniej — ale także na ulicach. Poszedłem do małej synagogi chassidim — pobożnych. Po wstępnej modlitwie otwarto szafę, wyjęto przechowywane w niej zwoje Tory i zaczęła się scena niezwykła. Cała wspólnota zaczęła tańczyċ wokoło śpiewając, przy czym każdy kładł ręce na ramionach poprzednika. W środku koła czterech czy pięciu pobożnych, tańcząc w tym samym rytmie, ściskało w ramionach Torę zakończoną koroną i dzwoneczkami. Od czasu do czasu ktoś z tańczących oddzielał się z koła i wymieniał jednego z tych, którzy tańczyli w środku. Niektórzy wydawali się byċ w ekstazie, inni przesuwając się obok, dotykali palcami świętego pergaminu i całowali go. Religijny entuzjazm doszedł do szczytu” (B. Hussar, Korzenie i gałęzie, w: K. Strzelecka, Szalom, Warszawa: Yerbinum 1987, s. 108).

Jeżeli pytamy, dlaczego Żydzi nazwani są ludem Księgi, musimy przypomnieċ wszystkie przedstawione ceremonie religijne związane z Biblią.


Temat następny: Dlaczego Tradycja? Czy nie wystarczy samo Pismo Święte? | > > > > > |
Powrót do: Dlaczego Izraelici nazywani są ludem Księgi? (I) | < < < < < |


| powrót do startu |    | powrót do czytelni |