| powrót do czytelni |


ks. Michał Bednarz


„Pytania do Biblii”


Początek:       Skąd wiadomo, że Biblia to Słowo Boże?


Dlaczego Izraelici są nazywani Ludem Księgi?


Obserwując dzieje Izraela, dostrzegamy zaskakujące zjawisko. Ten naród, od tysięcy lat rozproszony miedzy narodami świata i w nich zanurzony, znosił różne prześladowania, a jednak oparł się asymilacji. Jak do tego doszło? Dlaczego Żydzi przetrwali w ogromnym morzu innych narodów?

Znajdziemy odpowiedźna to pytanie, jeżeli uświadomimy sobie, że Izraelitów ożywiały trzy miłości, które zawsze ich zespalały i pozwalały im przetrwaċ mimo niesprzyjających okoliczności, a mianowicie: miłośċ do narodu, miłośċ do ziemi (oczywiście Ziemi Obiecanej) i miłośċ do Biblii.

Zatrzymajmy się na tej trzeciej miłości. Warto się jej przypatrzyċ, aby nauczyċ się podobnego szacunku, gdyż i my powinniśmy stale braċ do ręki tę jedyną Księgę świata. Ta miłośċ przejawiała się w bardzo różny sposób: w czytaniu i studiowaniu Pisma Świętego, w uroczystych ceremoniach w czasie świąt oraz w przedmiotach, którymi ozdabiano święty tekst.

Żydzi z niezwykłym szacunkiem brali do ręki świętą Księgę, aby ją czytaċ, zgłębiaċ i studiowaċ. Od wieków interesowali się nią i często się nad nią pochylali. Tak postępowali zarówno ci, którzy byli wierni tzw. judaizmowi ortodoksyjnemu, czyli prawowiernemu, jak i ci, którzy oderwali się od wspólnoty Izraela. Tak zwani uczeni w Piśmie przywiązywali ogromną wagę do studiowania świętej Księgi. Wierzono bowiem, że „cały świat jest mniej wart od tego jednego dnia, w którym dana została Izraelowi «Pieśń nad Pieśniami»” (Talmud. Jadajimi, 3, 5). Mędrzec Izraela mówił: „Badaj ją [Torę] wzdłuż i wszerz, albowiem w niej jest wszystko, wgłębiaj się w nią; osiwiejesz i zestarzejesz się, lecz od niej nie odstępuj, bo nie ma dla ciebie lepszego drogowskazu” (Talmud. Awot, 5, 26.12). Dlatego studiowanie Pisma Świętego uważane jest za najwyższy religijny obowiązek. Izraelici wypełniali go i wypełniają w trzech rodzajach szkół: chederze, domu nauki i jesziwie.

Termin „cheder” znaczy dosłownie „pokój”. W ten sposób określano szkołę religijną, mieszczącą się na ogół w domu nauczyciela i obejmującą trzy grupy wiekowe: od 3 do 5, od 6 do 7 i od 8 do 13 lat. Przedmiotem nauczania w poszczególnych klasach było odpowiednio poznawanie i czytanie modlitewnika oraz Biblii. Dom nauki (beit midrasz) to dom mądrości. Był i jest miejscem studiowania Prawa, czyli Biblii, i prowadzenia dyskusji nad różnymi problemami z nią związanymi. Wreszcie jesziwa, szkoła wyższa. Początkowo określenie to odnosiło się do akademii działających w Palestynie i w Babilonii, a później także do szkół powstających w całym świecie żydowskim, a zajmujących się studiami nad Talmudem, czyli rabinackimi wyjaśnieniami Pisma Świętego.

Szacunku do Biblii uczyły pewne zwyczaje, przedmioty związane z synagogą, czyli domem modlitwy, święta oraz każdy szabat. Z dawien dawna Pismo Święte znajdowało się w centrum uwagi. Przed nim gromadzili się członkowie narodu wybranego. Czytali jego fragmenty, słuchali wyjaśnień i śpiewali psalmy.

W większości synagog w centralnym miejscu stoi tzw. bima — podium, z którego odczytuje się Pismo Święte. Wyeksponowana i otoczona balustradą, ma przypominaċ, że Prawo Mojżeszowe należy do wszystkich. Tam znajduje się tzw. aron ha–kodesz, czyli święta skrzynia, nazywana również arką przymierza. Jest to szafa ołtarzowa, w której przechowuje się zwoje Biblii. Wbudowuje się ją zwykle we wschodnią ścianę synagogi, wskazującą symbolicznie kierunek Jerozolimy. Otwierana jest podczas ważniejszych modlitw. Arkę zasłania kotara zwana parochet, zazwyczaj bogato zdobiona. Przed nią albo obok niej pali się wieczne światło - ner tamid. W środku mieści się sefer Tora, czyli ręcznie pisany zwój Piecioksiegu, używany do publicznego odczytywania w synagodze. Uznawany jest za najwyższą świętośċ. Zwój ten wyjmuje się z arki tylko na czas odczytywania. W przypadku uszkodzenia lub zużycia grzebie się go ze czcią w ziemi. Na Pięcioksiąg, ubrany w sukienkę (meil) z dekoracyjnej tkaniny, nakłada się koronę (keter Tora), ozdobę zazwyczaj srebrną, a nad nią umieszcza się srebrną tacę (tas) bogato zdobioną, rozmaitych kształtów i wielkości. Natomiast tzw. owoce granatu (rimmonim), czyli najprzeróżniejsze srebrne ozdoby, stanowią zakończenie drążków, na które nawija się zwój Piecioksiegu.


Temat następny: Dlaczego Izraelici nazywani są ludem Księgi? (II) | > > > > > |
Powrót do: Jak człowiek zapisał Słowo Boże? | < < < < < |


| powrót do startu |    | powrót do czytelni |