| powrót do czytelni |


ks. Michał Bednarz


„Pytania do Biblii”


Początek:       Skąd wiadomo, że Biblia to Słowo Boże?


Jak człowiek zapisał Słowo Boże?


Biblijne opisy zbawienia, które nas czeka, bardzo się między sobą różnią. Na podstawie Pisma Świętego trudno ustaliċ, czy będzie to szczęście w wymiarze ziemskim, czy też będzie mieċ ono charakter duchowy. Nie są to jedyne różnice, jakie dostrzegamy w opisach biblijnych. Kiedy czytamy opowiadania Ewangelistów, zaskakuje nas, iż każdy z nich inaczej przedstawia Jezusa. Dlaczego opisy biblijne tak bardzo się różnią, chociaż odnoszą się do tej samej rzeczywistości?

Byċ może kiedyś, gdy jeszcze ani razu bezpośrednio nie zetknęliśmy się z Pismem Świętym, patrzyliśmy na tę księgę z szacunkiem i podziwem. Mówiono nam przecież, że Biblia jest księgą zawierającą Słowo Boże. Dlatego wyobrażaliśmy sobie, że to książka o logice tak olśniewającej, iż zdolna jest przekonaċ i porwaċ każdego czytelnika. Jednak gdy pierwszy raz po nią sięgnęliśmy, okazało się, że mamy do czynienia z niezwykłym bogactwem stylistycznym i gatunkowym: proza i poematy, opisy epickie i dokumenty prawnicze, fragmenty kronik historycznych i maksymy mądrościowe, proroctwa, teksty apokaliptyczne i listy. Dlaczego tak ogromna różnorodnośċ?

Gdyby autorzy natchnieni słyszeli słowa Boże, wtedy wszystko byłoby bardzo proste. Nie mieliby kłopotów z przekazaniem tego, o czym się dowiedzieli. Ale nie zawsze tak było. Czasem Bóg objawiał się im w niezwykły sposób. Spływała na nich wizja albo doświadczali innych przeżyċ mistycznych. Jak mieli o tym wszystkim powiedzieċ, napisaċ? Nie było to wcale proste. Autor natchniony, który w jakiś tajemniczy sposób poznał Boga, musiał o Nim mówiċ, posługując się ludzkim jeżykiem. Musiał swoje doświadczenie ująċ w takie słowa, aby wszystko stało się w jakimś stopniu zrozumiałe. Chcąc to uczyniċ, mąż Boży posługiwał się pojęciami, wyobrażeniami i słowami, które nigdy w pełni nie oddają tego, co Boże. Dlatego czytając Biblię, trzeba pamiętaċ o rozróżnieniu między objawieniem a tym, co autor natchniony przedstawiał za pomocą słów. Osobiste doświadczenie — a więc to, co rozgrywało się w jego głębi — przekazał przy pomocy słów, obrazów, porównań oraz pojęċ zrozumiałych dla ludzi żyjących w jego czasach i środowisku.

Najłatwiej pokazaċ to na przykładzie. Człowiek zawsze tęsknił za szczęściem. Ale co sprawia, że czujemy się szczęśliwi? Jeżeli takie pytanie postawimy wielu ludziom, odpowiedzi będą rozbieżne, bo różnie wyobrażamy sobie szczęście. Podobnie było z księgami Pisma Świętego. Czasem opisy biblijne zaskakują, a nawet szokują. Pozornie są niekiedy bardzo prymitywne, ale jeżeli się im bliżej przypatrzymy, dostrzeżemy ich głęboki sens.

Bardzo często Pismo Święte przedstawia szczęście czasów ostatecznych jako posiłek, gdyż pozwala to przeżyċ pewne zadowolenie. Nawet Jezus, kiedy mówi o nagrodzie, wspomina, że ci, którzy osiągną szczęście, będą jedli razem z Nim przy jednym stole (Łk 22, 30). We wszystkich epokach ludzie tęsknili za pokojem. Był on najbardziej upragnionym dobrem. Odczuwali to Izraelici, ciągle zagrożeni w swym istnieniu. Dlatego prorok pisze, że kiedy nadejdą czasy wybawienia, „Wtedy swe miecze przekują na lemiesze, a swoje włócznie na sierpy” (Iz 2, 4). Zapowiada, że kiedyś nadejdzie taki czas, iż „Naród przeciw narodowi nie podniesie miecza, nie będą się więcej zaprawiaċ do wojny” (Iz 2, 4). W Piśmie Świętym Jerozolima jest symbolem największego szczęścia. Dla Izraelitów była bowiem wyjątkowym miejscem, gdyż uchodziła za mieszkanie Boga. Nic więc dziwnego, że stała się obrazem szczęścia czasów mesjańskich. Dlatego autor Apokalipsy na ostatnich stronicach kreśli obraz nowego stworzenia — Jeruzalem Niebieskiego (Ap 21–22). Można przytaczaċ inne porównania i obrazy, którymi posługują się hagiografowie, aby przedstawiċ szczęście, np. śpiew, muzyka czy przebywanie z Bogiem. Za każdym razem autorzy natchnieni przedstawiali je, odwołując się do ówczesnych pragnień i marzeń.

Prorok, autor natchniony, w tajemniczy sposób, np. na drodze przeżycia mistycznego, poznał Boga i Jego prawdy. Swoje doświadczenie ujmował w ludzkie słowa, które nie były w stanie oddaċ całej głębi przeżycia. Święty Paweł napisał: „ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało,/ ani serce człowieka nie zdołało pojąċ,/ jak wielkie rzeczy przygotował Bóg tym, którzy Go miłują” (l Kor 2, 9). Opisy biblijne tak bardzo różnią się między sobą, nawet gdy przedstawiają tę samą rzeczywistośċ, tę samą prawdę, gdyż trudno jest opisaċ ją ludzkimi słowami.


Temat następny: Dlaczego Izraelici nazywani są ludem Księgi? (I) | > > > > > |
Powrót do: Jak Bóg mówił do ludzi? | < < < < < |


| powrót do startu |    | powrót do czytelni |