| powrót do czytelni |


ks. Michał Bednarz


„Pytania do Biblii”


Rozdział trzeci:       O czym Jezus uczył?


Kim są prawdziwi czciciele, o których Jezus mówił Samarytance?


Jeżeli chcemy dobrze zrozumieċ wypowiedźo prawdziwych czcicielach, musimy przypomnieċ sobie okoliczności, w jakich została wygłoszona. Jezus powracał z Jerozolimy do Galilei i przechodził przez Samarie. Droga, którą podążał, prowadziła obok słynnej w starożytności Studni Jakuba. Jej głębokośċ (ok. 30 m) zapewniała chłodną i orzeźwiającą wodę. Znajdowała się ona u stóp Garizim, na północ od tej góry. Niedaleko stąd w starożytności leżało Sychem, miasto wspominane także w Starym Testamencie. W czasach Chrystusa Sychem już nie istniało, ale była tutaj miejscowośċ zwana Sychar.

Studnia Jakubowa służyła jako miejsce wypoczynku. W południe Jezus usiadł w tym miejscu znużony podróżą. Ewangelista podkreśla to, co jest związane z ludzką naturą Jezusa — zmęczenie i pragnienie. Uwypukla zarazem Jego boski przymiot, a mianowicie wszechwiedzę. Rozmówca wprowadził w zdumienie Samarytankę, gdyż ujawnił tajemnice jej życia małżeńskiego. Powiedział również: „Wierz Mi, kobieto, że nadchodzi godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie czcili Ojca. Wy czcicie to, czego nie znacie, my czcimy to, co znamy, ponieważ zbawienie bierze początek od Żydów. Nadchodzi jednak godzina, owszem już jest, kiedy to prawdziwi czciciele będą oddawaċ cześċ Ojcu w Duchu i prawdzie” (J 4, 21–23).

Ważne jest, że słowa te odnoszą się do Samarytan. Ta grupa etniczna pojawiła się po zniszczeniu Królestwa Północnego (VIII w. przed Chr.). Samarytanie wyodrębnili się w wyniku zmieszania się ludności tubylczej z kolonizatorami, którzy przybyli znad Eufratu i Tygrysu. Wyznawali oni religię Mojżeszową. Po powrocie z niewoli babilońskiej zostali jednak odrzuceni przez Żydów. Wywołało to ostry konflikt, który trwał jeszcze w czasach Chrystusa. Przywódcy duchowi Izraela zakazywali wszelkich kontaktów z Samarytanami, uważanymi praktycznie za pogan. Chrystus podjął jednak rozmowę, prosząc Samarytankę o wodę.

Kobieta widziała w Jezusie proroka i dlatego poruszyła sprawę, która niepokoiła zarówno ją, jak i jej rodaków. Chodziło o miejsce pielgrzymowania, w którym można spotkaċ Boga. Tłem czy raczej punktem wyjścia do dalszej części rozmowy jest góra Garizim, na której znajdowała się kiedyś świątynia samarytańska. Samarytanie i Żydzi różnili się miejscem kultu. Dla Żydów była nim jedynie Świątynia Jerozolimska.

Jezus najpierw przypomniał, iż Samarytanie nie znają tego, kogo czczą. Z ksiąg Starego Testamentu przyjmowali bowiem jedynie Pięcioksiąg. Zatem nie oświecało ich całe objawienie, które otrzymał Izrael. W Pięcioksięgu Bóg ukazywany jest jako Ojciec, który strzeże swój lud w czasie wyjścia z Egiptu. Ale dopiero psalmiści, prorocy i autorzy ksiąg mądrościowych ukazują niezmierzoną dobroċ ojcowską Boga. Z tego powodu to Żydzi, a nie Samarytanie, są prawdziwymi nosicielami objawienia, dzięki któremu Bóg odsłania się światu. Dlatego Jezus stwierdził: „zbawienie bierze początek od Żydów”. Dopiero po tym wyjaśnieniu odpowiedział na pytanie, gdzie należy oddawaċ cześċ Bogu. Oznajmił nadejście godziny ostatecznej. W tej sytuacji dyskusja na temat miejsca czci Boga straciła jakby swą ważkośċ.

Z zacytowanej na początku wypowiedzi Jezusa wynika, że nadszedł już oczekiwany czas mesjański. Potwierdza to dwukrotna wzmianka o tajemniczej godzinie. Ponadto Chrystus dodał: „Nadchodzi jednak godzina, nawet już jest, kiedy to prawdziwi czciciele będą oddawaċ cześċ Ojcu w Duchu i prawdzie” (J 4, 23). W ten sposób Jezus zaznaczył, że to On sam jest „miejscem”, centrum prawdziwego kultu mesjańskiego - nową świątynią duchową.

Chcąc zrozumieċ te wypowiedź, trzeba przypomnieċ sobie wydarzenie, które rozegrało się na terenie świątyni po wyrzuceniu stamtąd kupców i bankierów. Wtedy Jezus powiedział: „Zburzcie te świątynie, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo” (J 2, 19). A Ewangelista dodaje: „On zaś mówił o świątyni swego ciała. Gdy zmartwychwstał, przypomnieli sobie uczniowie Jego, że to powiedział, i uwierzyli Pismu i słowu, które wyrzekł Jezus” (J 2, 21–22). Nazwał wiec siebie nową świątynią. Zarówno w tym wypadku, jak i w rozmowie z Samarytanką odwołał się do Starego Testamentu i do oczekiwań żydowskich.


Temat następny: Co to znaczy, że Jezus jest świątynią? | > > > > > |
Powrót do: Dlaczego Jan Paweł II nazwał Maryje najwspanialszą z córek Galilei? | < < < < < |


| powrót do startu |    | powrót do czytelni |