Audiencja generalna, 23 listopada 2005 roku


Katechezy o psalmach z Nieszporów


„Bóg Zbawiciel”


Ef 1, 3–10 z Nieszporów na poniedziałek IV tygodnia


Drodzy Bracia i Siostry!

1. Każdego tygodnia liturgia Nieszporów proponuje modlącemu się Kościołowi uroczysty hymn z początku Listu do Efezjan – tekst, który był przed chwilą proklamowany. Należy on do gatunku berakot, tzn. „ błogosławieństw”, które pojawiają się już w Starym Testamencie i ostateczne rozpowszechnią się później w tradycji judaistycznej. Mowa tutaj o stałym nurcie uwielbienia wznoszącego się do Boga, który w wierze chrześcijańskiej sławiony jest jako „Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa”.

Dlatego też w naszym hymnie uwielbienia centralną postacią jest Chrystus, w Nim ujawnia się i wypełnia dzieło Boga Ojca. Rzeczywiście, trzy podstawowe słowa tego długiego i zwartego Kantyku prowadzą nas zawsze do Syna.

Drugie słowo, po wyborze „wybrał nas”, oznacza dar łaski: „łaska została nam dana w Jego Synu Umiłowanym” (por. w. 6). W języku greckim mamy dwukrotnie ten sam rdzeń: charis oraz echaritosen – dla podkreślenia darmowości Bożej inicjatywy, która uprzedza każdą ludzką odpowiedź. Łaska, którą Ojciec daje nam w Jednorodzonym Synu, jest epifanią Jego miłości, która nas otacza i przemienia.

3. A oto i trzecie, podstawowe słowo kantyku św. Pawła: ma ono zawsze za przedmiot Bożą łaskę, która została na nas „szczodrze wylana” (por. w. 8). Mamy przed sobą słowo mówiące o pełni, możemy powiedzieċ – odwołując się do jego znaczenia pierwotnego – nawet o nadobfitości, daru bez granic i rezerw.

Dochodzimy w ten sposób do nieskończonej głębi i chwały misterium Boga, otwartego i objawionego dzięki łasce temu, kto został przez łaskę i miłośċ powołany, gdyż to objawienie nie jest możliwe do osiągnięcia tylko dzięki darowi inteligencji i ludzkich zdolności. „Ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, ani serce człowieka nie zdołało pojąċ, jak wielkie rzeczy przygotował Bóg tym, którzy Go miłują. Nam zaś objawił to Bóg przez Ducha. Duch przenika wszystko, nawet głębokości Boga samego” (1 Kor 2, 9–10).

4. „Misterium woli” Bożej ma swoje centrum, którego zadaniem jest koordynowanie wszystkich bytów oraz całej historii, prowadząc wszystko ku pełni, jaką Bóg chce mieċ: Jest to plan „ zjednoczenia wszystkiego na nowo w Chrystusie jako Głowie” (por. Ef 1, 10). W tym „postanowieniu”, po grecku oikonomia, czyli w tym harmonijnym planie struktury stworzenia i egzystencji, wznosi się Chrystus jako Głowa ciała Kościoła oraz oś, która na nowo stwarza w sobie „wszystko to, co [jest] w niebiosach, i to, co [jest] na ziemi” (por. tamże). Rozproszenie i ograniczenia zostają przezwyciężone i tworzy się ta „pełnia”, będąca prawdziwym celem planu, który Boża wola ustanowiła u samego zarania dziejów.

Stajemy przed ogromnym freskiem historii stworzenia oraz zbawienia, który chcemy teraz medytowaċ i pogłębiaċ, przywołując słowa św. Ireneusza z traktatu Przeciw herezjom.

5. Wiara chrześcijańska – stwierdza św. Ireneusz – uznaje, że „jest jeden tylko Bóg Ojciec i jeden Jezus Chrystus, nasz Pan, który przyszedł poprzez całą ekonomię [zbawienia] i zjednoczył w sobie wszystkie rzeczy. Wśród nich istnieje również człowiek, uformowany przez Boga. Zjednoczył On również człowieka w sobie samym. On, który jest niewidzialny, stał się widzialny, On, który jest nie do pojęcia, stał się zrozumiały” (3, 16, 6: Giá e non ancora, CCCXX, Mediolan 1979, s. 268).

Dlatego „Słowo Boga stało się człowiekiem” w sposób rzeczywisty, nie pozorny, gdyż w przeciwnym wypadku „Jego dzieło nie byłoby prawdziwe”. Natomiast „On był Tym, Kim się objawiał: Bogiem, który jednoczy w sobie starożytne stworzenie, człowieka, aby zgładziċ grzech i zniszczyċ śmierċ. Dlatego też Jego dzieła są prawdziwe” (3, 18, 7: tamże, s. 277–278).


Benedykt XVI – papież


Z oryginału włoskiego tłumaczył o. Jan Pach OSPPE


Powrót do wykazu audiencji generalnych    Za Tygodnikiem Katolickim „Niedziela”