Audiencja generalna, 21 września 2005 roku


Katechezy o psalmach z Nieszporów


„Wybranie Dawida oraz Syjonu”


Ps 132 [131], 11–18 z Nieszporów na czwartek III tygodnia,


Drodzy Bracia i Siostry!

1. Rozbrzmiewała przed chwilą druga częśċ Psalmu 132 [131], pieśni przywołującej fundamentalne wydarzenie w historii Izraela: przeniesienie arki Pana do miasta Jeruzalem. Twórcą tego przeniesienia był Dawid, czego potwierdzenie mamy w pierwszej części Psalmu, którą już rozważaliśmy.

Król złożył przysięgę, że nie wejdzie do pałacu królewskiego, jeżeli wcześniej nie znajdzie miejsca dla arki Boga, znaku obecności Pana pośród swego ludu (por. w. 3–5).

Na tę przysięgę władcy odpowiada sam Bóg swoją obietnicą: „Pan pod przysięgą dał Dawidowi trwałą obietnicę, której nie cofnie” (w. 11). To uroczyste przyrzeczenie jest tym samym, jakie w imieniu Boga złożył Dawidowi prorok Natan; dotyczy ono przyszłego potomstwa Dawida, przeznaczonego do trwałego panowania (por. 2 Sm 7, 8–16).

2. Boża przysięga zakłada jednak zaangażowanie człowieka, tym bardziej że jest uwarunkowana przez słowo „jeżeli”: „Jeżeli zachowają twoi synowie moje przymierze” (Ps 132 [131], 12). Bożej obietnicy i darowi, który nie ma w sobie nic magicznego, powinno odpowiadaċ synowskie i czynne zaangażowanie człowieka w dialogu, który splata dwie wolności – Boską i ludzką.

W tym miejscu Psalm przekształca się w pieśń, która wysławia wspaniałe skutki zarówno daru Pana, jak i wierności Izraela. Doświadcza się obecności Boga pośród swego ludu (por. w. 13–14): będzie On jako mieszkający pośrodku Jeruzalem, jako obywatel, który wraz z innymi przeżywa wydarzenia historii, okazując jednak potęgę swego błogosławieństwa.

3. Bóg pobłogosławi zbiory, troszcząc się w ten sposób o biednych, aby mogli zaspokoiċ głód (por. w. 15); rozciągnie swój płaszcz opieki nad swoimi kapłanami, ofiarując im swoje zbawienie; sprawi, że wszyscy wierzący będą mogli żyċ w radości i ufności (por. w. 16).

vNajobfitsze błogosławieństwo jeszcze raz jest przeznaczone dla Dawida i jego potomstwa: „Wzbudzę tam moc Dawidowi, zgotuję światło dla mego pomazańca! Okryję wstydem jego nieprzyjaciół, a nad nim zabłyśnie jego korona” (w. 17–18).

Jeszcze raz, jak miało to miejsce w pierwszej części Psalmu (por. w. 10), wchodzi na scenę postaċ „Pomazańca”, po hebrajsku „Mesjasza”, łącząc w ten sposób potomstwo Dawidowe z mesjanizmem, który – w interpretacji chrześcijańskiej – znajduje swoje pełne urzeczywistnienie w osobie Chrystusa. Użyte tutaj obrazy są bardzo żywe: Dawid przedstawiony jest jako młody pęd, który rośnie z mocą. Bóg oświeca potomka Dawida lampą pełną blasku, która jest symbolem żywotności i chwały; wspaniała korona będzie znakiem Jego tryumfu nad nieprzyjaciółmi oraz zwycięstwa nad złem.

4. W Jeruzalem, w świątyni, w której przechowuje się arkę, oraz w dynastii Dawidowej będzie się urzeczywistniaċ podwójna obecnośċ Pana, obecnośċ w przestrzeni oraz w historii. Psalm 132 [131] staje się w ten sposób celebracją Boga – Emmanuela, który jest ze swymi stworzeniami, żyje obok nich i im błogosławi, ażeby pozostawały z Nim zjednoczone w prawdzie i w sprawiedliwości. Centrum duchowe tego Psalmu jest już zapowiedzią Janowej proklamacji: „Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas” (J 1, 14).

5. Kończąc, przypominijmy, że początek drugiej części Psalmu 132 [131] był zwykle używany przez Ojców Kościoła dla opisania wcielenia Słowa w łonie Dziewicy Maryi.

Już św. Ireneusz, odwołując się do proroctwa Izajasza o rodzącej dziewicy, wyjaśnia: „Słowa: «Słuchajcie więc, domu Dawidowyť (Iz 7, 13), wskazują, że odwieczny król, którego Bóg obiecał Dawidowi wzbudziċ z „potomstwa z niego zrodzonego” (Ps 132 [131], 11), jest tym samym, który narodził się z Dziewicy, pochodzącym od Dawida. Dlatego przyrzekł mu króla, który miał się narodziċ z «owocu Jej łona», co jest wyrażeniem wskazującym na dziewicę brzemienną. Pismo Święte ukazuje i potwierdza owoc łona, ażeby proklamowaċ, że zrodzenie Tego, który powinien był przyjśċ, dokona się z Dziewicy. Tak jak zaświadczyła Elżbieta, napełniona Duchem Świętym, mówiąc do Maryi: «Błogosławionaś Ty między niewiastami i błogosławiony jest owoc Twojego łona» (Łk 1, 42). W ten sposób Duch Święty wskazuje tym, którzy chcą Go słuchaċ, że w zrodzeniu Dziewicy, to znaczy Maryi, wypełniła się obietnica, jaką Bóg uczynił Dawidowi, że wzbudzi króla z owocu jego łona” (Contro le eresie, 3, 21, 5: Giá e non Ancora, CCCXX, Mediolan 1997, s. 285).

W ten sposób widzimy w wielkiej panoramie, która biegnie od starożytnego Psalmu do Wcielenia Pana, wiernośċ Boga. W Psalmie ukazuje się i jaśnieje już misterium Boga, który mieszka z nami, staje się jednym z nami we Wcieleniu. Ta wiernośċ Boga daje nam ufnośċ w przemiany historii i jest naszą radością.


Benedykt XVI – papież


Z oryginału włoskiego tłumaczył o. Jan Pach OSPPE


Powrót do wykazu audiencji generalnych    Za Tygodnikiem Katolickim „Niedziela”