Temat: odpusty.


Zyskiwanie odpustów


I. Zasady ogólne.


1. «Odpust jest to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, zgładzone już co do winy. Dostępuje go chrześcijanin odpowiednio usposobiony i pod pewnymi, określonym warunkami, za pośrednictwem Kościoła, który jako szafarz owoców odkupienia rozdaje i prawomocnie przydziela zadośċuczynienie ze skarbca zasług Chrystusa i świętych» (KPK, kan. 992; KKK, n. 1471). Odpust zupełny jest szczególnym darem łaski Bożej, dzięki któremu wierny będący w stanie łaski uświęcającej w sakramentalnej spowiedzi może uzyskaċ również darowanie kar czyśċcowych. Nie można uzyskaċ odpustu nie będąc w stanie łaski uświęcającej.

2. Tylko ten jest zdolny do uzyskania odpustu, kto został ochrzczony, nie jest ekskomunikowany i znajduje się w stanie łaski, przynajmniej pod koniec wypełniania przepisanych czynności1 (kan. 996 § 1). Aby zaś wierny zdolny do uzyskania odpustów rzeczywiście je uzyskał powinien mieċ przynajmniej ogólną intencję zyskania odpustu oraz wypełniċ w określonym czasie i we właściwy sposób nakazane czynności, zgodnie z brzmieniem udzielenia (kan. 996 § 2). Nadto wierny powinien wzbudziċ sobie wewnętrzną postawę całkowitego oderwania od grzechu, również powszedniego2 (a więc także od nałogu).

3. Odpust zupełny można zyskaċ tylko jeden raz dziennie, albo dla samego siebie albo dla jednej z dusz cierpiących w czyśċcu (zob. kan. 994). Do otrzymania odpustu jednak wymagane jest nadto spełnienie trzech następujących, tzw. zwykłych warunków3:

1) wyznaċ grzechy, przystępując do sakramentalnej spowiedzi4;

2) przyjąċ sakramentalną Komunię świętą;

3) pomodliċ się według intencji Ojca świętego4.

4. Spowiednicy są upoważnieni do dokonywania zmian zarówno przepisanego dzieła obdarzonego odpustem, jak też warunków do uzyskania odpustów dla osób, które mają prawną przeszkodę uniemożliwiającą lub bardzo utrudniającą zyskanie odpustów, zachowując pewną równowagę między tym, co penitent miał wykonaċ, a tym, co może wykonaċ ze względu na jego ograniczone możliwości dokonania czynu obdarzonego odpustem6.

5. Ordynariusze mogą zezwalaċ wiernym, w stosunku do których posiadają władzę, a którzy mieszkają w okolicach, gdzie wcale nie można albo tylko z wielką trudnością przystąpiċ do sakramentalnej spowiedzi lub przyjęcia Komunii świętej, aby mogli uzyskaċ odpust bez sakramentalnej spowiedzi i eucharystycznej Komunii świętej, byle tylko wzbudzili sobie akt żalu doskonałego i mieli postanowienie przystąpienia do tych sakramentów, skoro tylko nadarzy się okazja7. W tym wypadku nie chodzi o zamianę, lecz o zezwolenie–dyspensę od dwóch warunków: spowiedzi i Komunii świętej. Jednak wierny musi się też wyrzec wszelkiego grzechu, nawet powszedniego. I od tego nie może zwolniċ ani ordynariusz, ani spowiednik. W tych dyspozycjach widoczna jest troska Kościoła o umożliwienie wiernym zyskania odpustu zupełnego8.


II. Odpust zupełny za odmówienie Koronki do Bożego Miłosierdzia9.

1. Sposób odmawiania Koronki do Bożego Miłosierdzia Pan Jezus objawił świętej S. Faustynie 13 i 14 wrześniu 1935 roku, w Wilnie. Chrystus przywiązał do tej praktyki poważne obietnice: „Uprosisz wszystko, jeśli tylko to, o co się modlisz, zgodne jest z Bożą wolą”10.

2. Penitencjaria Apostolska dekretem z 12 stycznia 2002 roku postanowiła, że wszyscy wierni mogą zyskaċ odpust zupełny — pod zwykłymi warunkami (zob. wyżej: Zasady ogólne n. 3, 1)–3) — jeśli wyzbędą się całkowicie przywiązania do jakiegokolwiek grzechu i pobożnie odmówią Koronkę do Bożego Miłosierdzia w kościele lub kaplicy wobec Najświętszego Sakramentu Eucharystii, publicznie wystawionego lub też przechowywanego w tabernakulum.

3. Jeżeli wierni z powodu choroby lub innej słusznej przyczyny nie mogą wyjśċ z domu, ale odmówią Koronkę do Bożego Miłosierdzia z ufnością i pragnieniem miłosierdzia dla siebie oraz gotowością okazania go innym, to pod zwykłymi warunkami równie mogą zyskaċ odpust zupełny11.

4. W wypadku braku któregoś z wyżej opisanych wymogów, odpust będzie tylko cząstkowy12. Można go zyskaċ więcej razy w ciągu jednego dnia13.

5. Koronka do Bożego Miłosierdzia to bardzo skuteczna modlitwa, odwołujemy się w niej bowiem do bolesnej Męki Chrystusa: „Dla Jego bolesnej Męki miej miłosierdzie dla nas i całego świata”; mówimy w niej: „Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci Ciało i Krew, Duszę i Bóstwo najmilszego Syna Twojego, a Pana naszego Jezusa Chrystusa na przebłaganie za grzechy nasze i całego świata”. Odmawianie Koronki pobożnie i z ufnością, wyprasza również łaskę szczęśliwej i spokojnej śmierci; mogą ją otrzymaċ nie tylko ci, którzy odmawiają Koronkę, ale także umierający, przy którym modlą się inni.

Odmawianie Koronki do Bożego Miłosierdzia może byċ naszą odpowiedzią na wezwanie Ojca Świętego, abyśmy wszyscy byli świadkami miłosierdzia.


III. Odpust zupełny w uroczystośċ Bożego Miłosierdzia — w II Niedzielę Wielkanocy14.

1. Penitencjaria Apostolska w dekrecie z 29 czerwca 2002 roku podała, co następuje: Miłosierdzie Boże zdolne jest przebaczyċ najcięższe nawet grzechy, ale czyniąc to skłania wiernych do wzbudzenia w sobie nadprzyrodzonego żalu za własne grzechy, tak że podejmują oni — również z pomocą łaski Bożej — mocne postanowienie, by już więcej nie grzeszyċ. Takie duchowe usposobienie pozwala rzeczywiście uzyskaċ wybaczenie grzechów śmiertelnych, kiedy wierny przyjmuje z pożytkiem sakrament pokuty lub też żałuje za nie przez akt doskonałej miłości bądźdoskonałego żalu i postanawia przystąpiċ jak najprędzej do sakramentu pokuty.

2. Odpust zupełny — pod zwykłymi warunkami — mogą zyskaċ ci, którzy w II niedzielę Wielkanocy (uroczystośċ Bożego Miłosierdzia) z sercem całkowicie wolnym od wszelkiego przywiązania do jakiegokolwiek grzechu, choċby powszedniego, wezmą udział w pobożnych praktykach ku czci Bożego Miłosierdzia albo przynajmniej odmówią przed Najświętszym Sakramentem publicznie wystawionym, lub przechowywanym w tabernakulum, w jakimkolwiek kościele lub kaplicy, modlitwę „Ojcze nasz” i „Wierzę w Boga”, dodając pobożne wezwanie do Pana Jezusa Miłosiernego, np. „Miłosierny Jezu, ufam Tobie”15.

3. Ponadto marynarze, którzy wykonują swoje obowiązki na morzach; wielu ludzi, których wojenne tragedie, polityczne wydarzenia, uciążliwe warunki naturalne i inne podobne przyczyny zmusiły do opuszczenia rodzinnej ziemi; chorzy i ich opiekunowie oraz ci wszyscy, którzy z uzasadnionej przyczyny nie mogą opuściċ domu lub wykonują pilne potrzebne zadania dla dobra społeczności, mogą w Niedzielę Bożego Miłosierdzia uzyskaċ odpust zupełny: wyrzekając się całkowicie jakiegokolwiek grzechu i z zamiarem spełnienia — gdy tylko będzie to możliwe — trzech zwykłych warunków, odmówią przed wizerunkiem Miłosiernego Pana „Ojcze nasz” i „Wierze w Boga”, dodając pobożne wezwanie do Pana Jezusa Miłosiernego (np. „Jezu Miłosierny, ufam Tobie”)16.

4. Gdyby nawet to (co podano wyżej) nie było możliwe do wykonania, w tym dniu odpust zupełny mogą zyskaċ ci, którzy duchowo zjednoczą się z wiernymi, spełniającymi w zwyczajny sposób przepisane praktyki w celu uzyskania odpustu, i ofiarują Miłosiernemu Bogu modlitwę, a wraz z nią cierpienie spowodowane chorobą i trudy swojego życia, podejmując jednocześnie postanowienie, że spełnią trzy zwyczajne warunki przepisane do uzyskania odpustu zupełnego, gdy tylko będzie to możliwe17.

5. Penitencjaria Apostolska przyznała też odpust cząstkowy wiernym, którzy — przynajmniej z sercem skruszonym — pobożnie odmówią do Miłosiernego Jezusa któreś z zatwierdzonych wezwań18.

6. Duszpasterze, szczególnie proboszczowie powinni informowaċ wiernych o tych możliwościach, ułatwiaċ przystępowanie do sakramentalnej spowiedzi, w Niedzielę Bożego Miłosierdzia po Mszy świętej lub Nieszporach, albo podczas nabożeństwa ku czci Bożego Miłosierdzia, przewodniczyċ odmawianiu zaleconych tu modlitw; powinni też zachęcaċ wiernych do spełniania uczynków chrześcijańskiego miłosierdzia19.


Ks. dr Piotr Gajda




PRZYPISY:
( 1)   E. Mura, RSV, Constitutionis Apostolicae Indulgenriarum Doctrina breve commentarium, Typis Poliglottis Vaticanis 1967, s. 59.
( 2)   Por. tamże, s. 51–53.
( 3)   Por. tamże.
( 4)   Wskazane jest, ale nie konieczne, aby przystąpiċ do sakramentalnej spowiedzi, a zwłaszcza do Komunii świętej i pomodliċ się w papieskich intencjach w tym samym dniu, w którym dokonuje się dzieła odpustowego (np. odmawia się Koronkę do Bożego Miłosierdzia). Jedna sakramentalna spowiedźwystarcza do uzyskania kilku odpustów, ale dla każdego z osobna wymagana jest Komunia święta i modlitwach według intencji Ojca Świętego. — Por. E. Mura, RSV, dz. cyt., s. 53–54.
( 5)   Wybór modlitwy w papieskich intencjach pozostawia się wiernym, ale zaleca się „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”. Por. E. Mura, RSV, dz. cyt., s. 54.
( 6)   Zob. Norma 11 konstytucji Indulgentiarum doctrina i norma 34 Penitencjarii Apostolskiej z 1968 roku, a także Norma 24 Penitencjarii z 1999 roku. — M. Pastuszko, ks., Odpusty, Kielce 2001, s.74–75.
( 7)   Paweł VI, Konstytucja Indulgentiarum doctrina, n. 11; Norma 35 Penitencjarii Apostolskiej z 1968 roku, Norma 28 Penitencjarii z 1986 roku; Norma 25 Penitencjarii z 1999 roku. — M. Pastuszko, ks., dz. cyt., s. 75–76.
( 8)   Por. M. Pastuszko, ks., dz. cyt., s. 76.
( 9)   Koronkę do Bożego Miłosierdzia odmawia się w następujący sposób: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Wierzę w Boga. Na dużych paciorkach Różańca odmawia się: Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci duszę i Bóstwo najmilszego Syna Twojego a Pana naszego Jezusa Chrystusa — na przebłagane za naszego grzechy i całego świata. Na małych paciorkach: Dla Jego bolesnej Męki — miej miłosierdzie dla nas i całego świata (5 razy po 10). Na zakończenie: Święty Boże, Święty Mocny, święty a Nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami i nad całym światem (3 razy). Jezu, fam Tobie (3 razy). Godzina miłosierdzia to godzina 15.
(10)   Odpust zupełny związany z Koronką do Bożego Miłosierdzia, w: Wiadomości KAI, nr 36, z 8 września 2002 roku, s. 9.
(11)   Por. tamże.
(12)   Por. E. Mura, RSV, dz. cyt., s. 51–53.
(13)   Por. tamże, s. 51.
(14)   Zob. Penitentiaria Apostolica, Decretum quo actus cultus in honorem Divinae Misericordiae indulgentiis ditantur, z dnia 29 czerwca 2002 roku, w: AAS 94 2002, s. 634–636.
(15)   Tamże, s. 635–636; Penitencjaria Apostolska, Dekret o związaniu odpustów z aktami kultu spełnianymi dla uczczenia Bożego Miłosierdzia, z dnia 29 czerwca 2002 roku, w: L′Osservatore Romano, wyd. pol. 24 2003, s. 55-56.
(16)   Zob. tamże: AAS, s. 636; L′Osservatore Romano, s. 56.
(17)   Tamże.
(18)   Tamże.
(19)   Tamże.


Następny: Odpusty — Grzech, przebaczenie i zadośċuczynienie.       | > > > > > |

Poprzedni: Ks. Artur Stopka — ROZDZIELANIE SKARBU KOŚCIOŁA        | < < < < < |


| powrót do startu |