PIERWSZY KATECHIZM WARSZAWSKO–PRASKI
dla dzieci pierwszo–komunijnych


Częśċ trzecia:



28. Co to więc jest Kościół?

Jest to ustanowiona przez Jezusa Chrystusa społecznośċ wiernych, uznających te same prawdy wiary, przystępujących do tych samych sakramentów i pozostających pod władza ich najwyższego przełożonego, czyli Papieża, zwanego inaczej Ojcem świętym. Kościół Jezusa Chrystusa jest jeden, powszechny czyli katolicki, święty i apostolski. Jezus powiedział, że jeszcze raz pojawi się na ziemi w widzialnej postaci, aby dokonaċ osadu ostatecznego zarówno wtedy żyjących jak i wszystkich zmarłych.

9. Co człowiek powinien czyniċ a czego unikaċ, żeby osiągnąċ życie wieczne?

Chociaż ludzie popełnili grzech pierworodny i skutki tego grzechu przeszły na wszystkich, to jednak, dzięki temu, że Jezus Chrystus umarł za nas na krzyżu, możemy sobie zasłużyċ na niebo, czyli wieczne zbawienie. W tym celu trzeba jednak zachowywaċ przykazania Boże. Oto one:

1. „Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną.
2. Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremnie.
3. Pamiętaj, abyś dzień święty święcił.
4. Czcij ojca swego i matkę swoją.
5. Nie zabijaj.
6. Nie cudzołóż.
7. Nie kradnij.
8. Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu.
9. Nie pożądaj żony bliźniego swego.
10. Ani żadnej rzeczy, która jego jest”.

Pan Bóg sam oświadczył, jak już wiemy, że poza Nim, nie ma żadnych innych bogów. Ludzie, którzy mimo to sami sobie wymyślają bóstwa i cześċ im oddają nazywają się bałwochwalcami, a ich wierzenia — zabobonami. Pan Bóg jest wielki — też już to wiemy — jest samą świętością. Dlatego mówiċ o Nim należy z najwyższym szacunkiem. Nie można posługiwaċ się Jego imieniem w żartach lub wymawiaċ je bez żadnej potrzeby a już szczególnie wtedy, kiedy ktoś mówi nieprawdę lub coś Bogu przyrzeka a potem nie dochowuje tego przyrzeczenia.

Dni święte — to wszystkie niedziele i święta, ustanowione przez Kościół. Święciċ dzień święty — to znaczy powstrzymaċ się od codziennej, zwłaszcza zarobkowej, pracy ale także znaczy to uczestniczyċ we Mszy św. i staraċ się więcej myśleċ o Bogu i o własnym zbawieniu. Msza św. jest to niekrwawa ofiara, w której się za nas ofiaruje sam Pan Jezus.

Czciċ ojca i matkę, czyli własnych rodziców, to znaczy nie tylko mówiċ o nich z szacunkiem, nie obrażaċ ich niczym ale przede wszystkim znaczy to okazywaċ im miłośċ, czyli nie sprawiaċ im nigdy żadnej przykrości. A gdy już będą starzy lub chorzy — trzeba się nimi opiekowaċ, nie okazując przy tym nigdy, że czynimy to jakby z przymusu. Czwarte przykazanie nakazuje nam również kochaċ własną ojczyznę i jej broniċ.

Nigdy nikogo nie wolno nie tylko zabiċ ale nawet zraniċ. Siebie samego też nie można pozbawiċ życia ani szkodziċ własnemu zdrowiu. Panem naszego życia jest Bóg i tylko On może pozbawiċ nas życia. Nie wolno wyrządzaċ bliźniemu żadnej krzywdy nie tylko na ciele lecz także na duszy a to dzieje się wtedy gdy uczymy innych — zwłaszcza dzieci i młodzież — złych rzeczy, bluźniąc np. w ich obecności lub dopuszczając się rzeczy bezwstydnych. Innym nie tylko nie należy źle czyniċ, lecz trzeba im czyniċ dobrze. Oto dobre uczynki: głodnych nakarmiċ, pragnącym daċ coś do picia, nie mających ubrania przyodziaċ, podróżnym udzieliċ noclegu, pocieszaċ uwięzionych, nawiedzaċ chorych, uczestniczyċ w pogrzebach zmarłych.

Jeśli ktoś dorosły założył rodzinę to powinien pozostaċ jej wierny do końca życia. Powinien kochaċ i szanowaċ swego współmałżonka, staraċ się go zrozumieċ, a także troszczyċ się o wspólne dzieci.

W rodzinach ludzie tak się powinni kochaċ, jak Pan Jezus ukochał Kościół. Powinni też sobie przebaczaċ, by mogli wytrwaċ w miłości do śmierci.

Nikomu nie wolno zabieraċ — ani siłą w jego obecności ani po kryjomu gdy on tego nie widzi — żadnej jego własności. Mówi się, że własnośċ — to święta rzecz. Dlatego nie tylko nie wolno nikomu zabieraċ niczego ale nawet nie wolno pragnąċ posiadania cudzej własności.

Nigdy nie wolno kłamaċ a zwłaszcza nie wolno mówiċ nieprawdy o innych ludziach, gdyż wyrządza się im przez to krzywdę: zaczną ich ludzie uważaċ za złych a może i przestępców podczas gdy oni wcale takimi nie są.

Łatwo dostrzec, że wszystkie przykazania Boskie sprowadzają się ostatecznie do dwóch przykazań miłości:

1. Miłowaċ Pana Boga ze wszystkich sił umysłu i serca;
2. Miłowaċ bliźniego jak siebie samego..

W praktykowaniu tak zrozumiałej miłości pomagają cnoty wiary, nadziei a zwłaszcza miłości, która pobudza nas do tego, żebyśmy wszystko czynili na chwałę Bożą a w razie potrzeby gotowi byli umrzeċ z miłości za bliźnich lub w obronie wiary.

30. Gdzie znajdują się pouczenia o tym, jak żyċ należy?

Pouczenia o tym, jak Bóg zawsze troszczy się o człowieka i jak człowiek powinien żyċ, żeby osiągnął życie wieczne znajdują się w Piśmie św., które przekazuje nam zresztą także omówione przed chwilą przykazania Boże.


31. Co to jest Pismo św.?

Pismo św. jest to zbiór ksiąg natchnionych, czyli zredagowanych pod specjalnym nadzorem Ducha Świętego. Dlatego Pismo św. nie zawiera żadnych błędów. Składa się z dwu części. Pierwsza nazywa się Starym Testamentem i przedstawia — na tle dziejów narodu żydowskiego — przygotowywanie całej ludzkości na przyjście Mesjasza, druga częśċ, zwana Nowym Testamentem, mówi o przyjściu na świat Mesjasza, czyli Jezusa Chrystusa i o całym Jego zbawczym dziele.

32. Czy Pismo św. zawiera tylko pouczenia o tym, jak żyċ należy?

Nie. Pismo św. zawiera także główne prawdy naszej wiary. Oto zestaw tych prawd, czyli modlitwa, zwana inaczej Składem Apostolskim:

„Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi. I w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego, który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny, umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion, zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał, wstąpił na niebiosa, siedzi po prawicy Boga, Ojca wszechmogącego, stamtąd przyjdzie sądziċ żywych i umarłych. Wierzę w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, świętych obcowanie, grzechów odpuszczenie, ciała zmartwychwstanie, żywot wieczny. Amen”.

Cały „Skład Apostolski” sprowadza się niekiedy do sześciu „Głównych prawd wiary”. Oto one:

1. Jest jeden Bóg.
2. Bóg jest Sędzią sprawiedliwym, który za dobro wynagradza, a za zło karze.
3. Są trzy Osoby Boskie: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty.
4. Syn Boży stał się człowiekiem, umarł na krzyżu i zmartwychwstał dla naszego zbawienia.
5. Dusza ludzka jest nieśmiertelna.
6. Łaska Boża jest do zbawienia koniecznie potrzebna.

33. Co to znaczy wierzyċ albo uwierzyċ?

Uwierzyċ — to znaczy uznaċ coś za prawdę dlatego, że tak mówi Pan Bóg. W każdym akcie wiary uczestniczy umysł człowieka — to on stwierdza, że coś jest godne uwierzenia — pomoc Pana Boga zwana łaską oraz dobra wola człowieka, który decyduje się na zawierzenie czyli poddanie się Bogu. Na co dzień życie wiarą ułatwia cnota wiary, dzięki której uznajemy za prawdę to wszystko, co Bóg objawił i co Kościół przekazał nam do wierzenia.


34. Czy istnieje jakaś pomoc w zachowywaniu przykazań Bożych?

W przestrzeganiu przykazań Boskich pomaga łaska Boża, którą otrzymujemy przez przyjmowanie sakramentów świętych. Łaska Boża — to niezasłużona, niewidzialna pomoc, która umacnia nasza wolę i czyni bardziej sprawnym ludzki umysł. Sakramentów jest siedem. Oto one: chrzest, bierzmowanie, Ciało i Krew Pańska, pokuta, małżeństwo, namaszczenie chorych, kapłaństwo.

35. Jak się przyjmuje i jakie przynosi owoce sakrament chrztu?

Sakrament chrztu — udziela się go przez polanie chrzczonego wodą i wypowiedzenie słów: „Janie, lub inne imię, ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego” — uwalnia przede wszystkim od grzechu pierworodnego i sprawia, że ochrzczony staje się pełnoprawnym członkiem Kościoła Chrystusowego. Dlatego przed chrztem nie można przyjąċ żadnego innego sakramentu. Dopiero po przyjęciu tego sakramentu człowiek staje się chrześcijaninem.

Sakrament chrztu uwalnia nas nie tylko od grzechu pierworodnego, z którym każdy człowiek przychodzi na świat, lecz także od grzechów uczynkowych, które popełnia się wtedy, gdy ktoś całkiem świadomie i dobrowolnie łamie Boże przykazania lub sprzeciwia się nauczaniu Kościoła.

36. Jakie są cele główne i skutki sakramentu bierzmowania?

Bierzmowanie jest to sakrament utwierdzenia nas w wierze i doskonałości chrześcijańskiej. Sakrament bierzmowania — udziela go przeważnie biskup, zwilżając czoło bierzmowanego olejem świętym i wymawiając słowa: „Piotrze, lub inne imię, przyjmij znamię Ducha Świętego” — czyni bierzmowanego sprawnym do budowania innych przykładem dobrego życia i do rozpowszechniania także słowem nauki Jezusa. Dlatego bierzmowanie nazywa się inaczej sakramentem chrześcijańskiego apostołowania. W sakramencie bierzmowania otrzymujemy następujące dary Ducha Świętego: dar mądrości, dar rozumu, dar rady, dar umiejętności, dar męstwa, dar pobożności, dar bojaźni Bożej. Sakrament bierzmowania przyjmuje się tylko raz w życiu ponieważ zostawia on tak zwany niezatarty charakter sakramentalny. Jest bardzo wskazane, żeby z okazji przyjmowania sakramentu bierzmowania odbyċ spowiedźświętą i przyjąċ Komunię świętą. Nadanie bierzmowanemu imienia oznacza, że otrzymuje on nowego patrona obok tego, który mu towarzyszy od czasu przyjęcia sakramentu chrztu.

37. Co to jest sakrament Ciała i Krwi Pańskiej?

Sakrament Ciała i Krwi Pańskiej inaczej Najświętszy Sakrament — to prawdziwe Ciało i Krew Pana naszego Jezusa pod postaciami chleba i wina. To, jeszcze inaczej, po prostu Msza św. sprawowana przez kapłana, który mocą posiadanych święceń, przemienia biały opłatek w Ciało Chrystusa a wino — w Jego Krew. Sakrament Ciała i Krwi Pańskiej został ustanowiony podczas Ostatniej Wieczerzy. Św. Łukasz Ewangelista tak opisuje to wydarzenie:

„Następnie wziął chleb, odmówiwszy dziękczynienie połamał go i podał mówiąc: «To jest Ciało moje, które za was będzie wydane: to czyńcie na moją pamiątkę!» Tak samo i kielich po wieczerzy, mówiąc: «Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was będzie wylana»” (Łk 22, 19 n). Uczestniczenie we Mszy św. a zwłaszcza przyjmowanie Komunii świętej przyczynia się do szczególnego zjednoczenia człowieka z Bogiem, stąd jeszcze jedna nazwa tego sakramentu: Komunia, tzn. wspólnota, zjednoczenie. Komunię świętą można przyjmowaċ — jeśli człowiek nie poczuwa się do żadnego grzechu ciężkiego — codziennie a nawet dwa razy dziennie. Przed przyjęciem Komunii świętej należy się powstrzymaċ od jedzenia przynajmniej przez jedną godzinę.

38. Co to jest sakrament pokuty i jak należy do niego przystępowaċ?


Sakrament pokuty — polegający na wyznaniu z prawdziwym żalem grzechów i na udzieleniu przez kapłana darowania tych grzechów — sprawia, że nawiązuje się ponownie łącznośċ z Bogiem, utraconą przez dopuszczenie się grzechu ciężkiego. Przed samą spowiedzią warto tak oto się pomodliċ:

„Spowiadam się Bogu wszechmogącemu i wam, bracia i siostry, że bardzo zgrzeszyłem myślą, mową, uczynkiem i zaniedbaniem: moja wina, moja wina, moja bardzo wielka wina. Przeto błagam Najświętszą Maryję zawsze Dziewice, wszystkich aniołów i świętych, i was, bracia i siostry, o modlitwę za mnie do Pana Boga naszego”.

Rozpoczynając spowiedźpowinniśmy powiedzieċ: „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”. Gdy kapłan odpowie: „Na wieki wieków. Amen” wówczas mówimy: „Przystępuję po raz pierwszy do spowiedzi św.”. albo jeśli to nie jest spowiedźpierwsza: „Ostatnio byłem u spowiedzi (powiedzieċ kiedy), pokutę odprawiłem. Od tego czasu obraziłem Boga następującymi grzechami”. Po wyznaniu wszystkich grzechów, należy powiedzieċ: „Więcej nie pamiętam, żałuję za wszystkie grzechy. Proszę o pokutę i o rozgrzeszenie”, (idy kapłan udzieli odpowiedniego pouczenia i rozgrzeszenia, lekkim stuknieniem w konfesjonał daje znak, że należy odejśċ.

Ażeby sakrament pokuty przyniósł pożądane rezultaty, konieczne jest spełnienie następujących warunków:

1. Należy przeprowadziċ szczegółowy rachunek sumienia, czyli przypomnieċ sobie wszystkie grzechy, z których powinniśmy się oskarżyċ.
2. Należy wzbudziċ sobie żal za grzechy, który polega na przejęciu się tym, że zasmucaliśmy i wręcz obrażali Boga, który jest samą dobrocią. I to jest żal doskonały. Powodem dodatkowego smutku powinno byċ to, że przez grzech traci się nadzieję na przyszłe zbawienie a zasługuje się na piekło. I to jest żal mniej doskonały.
3. Należy postanowiċ sobie mocno już więcej nie grzeszyċ, co oznacza, iż przyrzekamy sobie — i spowiednikowi — zerwaċ na zawsze z osobami a także omijaċ miejsca i okoliczności, które nas zazwyczaj doprowadzały do grzechu.
4. Należy wyznaċ przypomniane sobie grzechy przed kapłanem. Spowiedźpowinna byċ szczera i całkowita. Spowiedźjest nieważna jeśli ktoś całkiem świadomie zataja jakiś grzech ciężki, natomiast spowiedźjest ważna jeśli się zapomni wyznaċ jakiegoś grzechu. Grzech zapomniany należy wyznaċ przy najbliższej spowiedzi.
5. Należy naprawiċ krzywdy, jeśli takie, grzesząc, wyrządziliśmy komukolwiek, a Panu Bogu uczyniċ zadośċ przez odprawienie tak zwanej pokuty nałożonej przez spowiednika. Szczególnie zagrażają naszemu zbawieniu następujące grzechy: pycha, chciwośċ, nieczystośċ, zazdrośċ, nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu, gniew, lenistwo.

Katechizmu dzieci pierwszo–komunijnych częśċ czwarta:     | > > > > > > |

Powrót do — Katechizmu dzieci pierwszo–komunijnych częśċ druga:     | < < < < < < |


Powrót do strony głównej